Η Κρίση της Ποίησης

Δημήτρης Δημητριάδης, «Κατάλογοι 1-14», εκδ. Το ροδακιό, 2018 (γράφει ο Γιώργος Κωνσταντίνος Μιχαηλίδης)

            Η Σπατάλη της Γλώσσας: Οι Κατάλογοι ως Τελετουργία Εξάντλησης

 

            Ο Δημήτρης Δημητριάδης γράφει σαν να έχει ήδη διαπράξει το έγκλημα της γραφής,αλλά δεν το κάνει για να εγκωμιάσει το έγκλημα,  αλλά για να κρατήσει ζωντανά τα απομεινάρια του εγκλήματος κατά της γλώσσας ως Λογικής.

Οι Κατάλογοι δεν είναι μια απλή ποιητική χειρονομία· είναι η εμμονή της απαρίθμησης ως πράξη σπατάλης, ως τελετουργία εξάντλησης, ως επιμονή σ’ ένα πλεόνασμα που δεν επιστρέφει ποτέ στην οικονομία του νοήματος. Τη στιγμή που η γλώσσα υποτίθεται ότι οργανώνει μια δομή νοήματος, την ίδια στιγμήαποδιοργανώνεται· εκεί όπου θα έπρεπε να συγκρατεί, αφήνεται να διαρρεύσει. Κάθε στοιχείο που προστίθεται δεν ενισχύει τη συνοχή, αλλά τη διαβρώνει. Η απαρίθμηση μετατρέπεται σε μια σχεδόν ερωτική υπερβολή: όσο περισσότερο λέγεται, τόσο λιγότερο σημαίνει. Και όμως, μέσα σε αυτή τη μείωση της σημασίας, αναδύεται μια ένταση σχεδόν ιεροτελεστική—σαν η ίδια η γλώσσα να οδηγείται στη θυσία της.

Πρόκεται για τον σφοδρό, αιμοσταγή και αιμοδιψή σπινοζισμό της εξάντλησης. Οι Κατάλογοι δεν διατηρούν· καταναλώνουν, κανιβαλίζουν το αντικείμενό τους, το φθείρουν, το οδηγούν σε μια αργή διάλυση. Η μορφή τους, εκ πρώτης όψεως απλή, προϋποθέτει το άπειρο: κάθε κατάλογος είναι ένα απόσπασμα ενός μεγαλύτερου, αδύνατου συνόλου. Δεν ολοκληρώνεται ποτέ—εγκαταλείπεται. Και σε αυτή την εγκατάλειψη βρίσκεται η βαθύτερη του αλήθεια. Η γλώσσα, απαλλαγμένη από τον σκοπό της, απογυμνώνεται και εκτίθεται ως ένα πληγωμένο σώμα: ένα σώμα που διογκώνεται, που πάσχει από υπερπληθώρα πληγών, που πλησιάζει στην ασφυξία του έρωτα. Η επανάληψη λειτουργεί σαν παλμός, όχι ζωής αλλά της ύστατης εξάντλησης—ένας ρυθμός που επιμένει μέχρι να καταρρεύσει.

Σε αυτή τη γραφή  το υποκείμενο δεν καταργείται απλώς—διαλύεται. Δεν υπάρχει «εγώ» που να οργανώνει την εμπειρία· υπάρχει μια φωνή που λειτουργεί σαν μηχανισμός καταγραφής μιας ήδη διαρρηγμένης πραγματικότητας. Η απαρίθμηση γίνεται έτσι κάτι σαν νεκροτομή: όχι καταγραφή πραγμάτων, αλλά καταγραφή νεκρών. Ο άνθρωπος δεν βρίσκεται στο κέντρο· βρίσκεται διασκορπισμένος μέσα στη γλώσσα που τον υπερβαίνει, μια γλώσσα που υπερβαίνει τη Λογική, μια γλώσσα που υπερβαίνει τη γλώσσα ως Λόγο.         

Διαβάστε περισσότερα