Επιθεώρηση Ποιητικής Τέχνης

Κατηγορία

Ραδιόφωνο- Ταινιοθήκη- Θεάτρο Ποιείν

Ραδιόφωνο- Ταινιοθήκη- Θεάτρο Ποιείν

Ραδιόφωνο- Ταινιοθήκη- Θεάτρο Ποιείν

Θανάσης Γκαϊφύλλιας, «Ατέλειωτη εκδρομή – Η ζωή, το έργο, οι στίχοι, τα κείμενα» (επιμ. Ηρακλής Οικονόμου), εκδ. Μετρονόμος, 2026

Κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Μετρονόμος το βιβλίο «Θανάσης Γκαϊφύλλιας – Ατέλειωτη εκδρομή. Η ζωή, το έργο, οι στίχοι, τα κείμενα», σε επιμέλεια Ηρακλή Οικονόμου. Ένας τόμος αφιερωμένος σε έναν από τους ιδιαίτερους και αναγνωρίσιμους τραγουδοποιούς του ελληνικού τραγουδιού.

Η έκδοση συγκεντρώνει υλικό από και για τον Θανάση Γκαϊφύλλια και παρακολουθεί την προσωπική και καλλιτεχνική του διαδρομή, από τα πρώτα χρόνια μέχρι σήμερα. Στον πυρήνα του βιβλίου βρίσκεται μια εκτενής αυτοβιογραφική αφήγηση του Γκαϊφύλλια προς τη ραδιοφωνική παραγωγό Έλενα Διάκου, μέσα από την οποία ο ίδιος ανατρέχει στη ζωή, στις επιλογές, στις αναζητήσεις και στις σημαντικές στιγμές της πορείας του.
Παράλληλα, ο αναγνώστης συναντά πλήθος κειμένων του ίδιου του Γκαϊφύλλια. Σημειώματα, σκέψεις, παρεμβάσεις και κείμενα που αποκαλύπτουν τον προσωπικό του τρόπο να βλέπει την τέχνη, την κοινωνία και τη ζωή. Ανάμεσά τους βρίσκεται και ένα απρόσμενο τεκμήριο: ένα δικό του σενάριο για παράσταση Καραγκιόζη.
Ξεχωριστή θέση στον τόμο έχει το σύνολο των στίχων των τραγουδιών του, δίνοντας τη δυνατότητα στον αναγνώστη να παρακολουθήσει συγκεντρωμένα μια σημαντική πλευρά της δημιουργικής του γραφής.
Το βιβλίο συμπληρώνεται από κείμενα ανθρώπων που γνώρισαν, συνεργάστηκαν ή παρακολούθησαν από κοντά τη διαδρομή του Θανάση Γκαϊφύλλια. Γράφουν οι Θέμης Ανδρεάδης, Γιώργος Ανδρέου, Έφη Γεωργοπούλου, Χαράλαμπος Κατσιμίγας, Τάκης Κεραμέας, Μανώλης Κοττάκης, Δημήτρης Κωστούλας, Κώστας Λειβαδάς, Γιώργος Β. Μονεμβασίτης, Γιάννης Πανούσης, Θανάσης Παπακώστας, Θέμης Ροδαμίτης, Λία Τζιαμπάζη, Φώντας Τρούσας και Γιώργος Φραντζολάς.
Από την «Ατέλειωτη εκδρομή», τον δίσκο που αποτέλεσε έναν από τους σημαντικότερους σταθμούς της διαδρομής του, μέχρι τα τραγούδια, τις συνεργασίες, τις προσωπικές του αναζητήσεις και την πολύχρονη παρουσία του στη μουσική και την πολιτιστική ζωή της Θράκης, το βιβλίο συνθέτει ένα πολύπλευρο πορτρέτο του καλλιτέχνη.

 

**********************************************

 Σταβέντο 

(στίχοι: Θανάσης Αβραμίδης- μουσική-ερμηνεία:    Θανάσης Γκαϊφύλλιας)

 

Μ’ οργή και κακιωμό ένας τυφώνας
το πέλαγο βαθιά ανακατεύει
και λύτρωση η ψυχή μου να γυρεύει
τη νύχτα αυτή που γίνηκε αιώνας

Το sos έχει η καρδιά μου τώρα εκπέμψει
την ύστατη απευθύνω ικεσία
σε μια αφροντυμένη οπτασία
δική σου, έχει ο νους μου πια σαλέψει

Διαβάστε περισσότερα
Ραδιόφωνο- Ταινιοθήκη- Θεάτρο Ποιείν

«Ανατολικά της Εδέμ» [σενάριο: Ζόι Καζάν]/ Σειρά, Netflix (γράφει ο Ελισσαίος Βγενόπουλος)

 

Η αμαρτία κληρονομείται;

 

Υπάρχουν βιβλία που δεν διαβάζονται απλώς, αλλά στοιχειώνουν το συλλογικό ασυνείδητο. Το «Ανατολικά της Εδέμ» του Τζον Στάινμπεκ είναι ένα από αυτά, ένας τραχύς, γεμάτος σκόνη και ιδρώτα καθρέφτης της ανθρώπινης μοίρας. Όταν το 1955 ο Ελία Καζάν απομόνωσε την τελευταία πράξη αυτού του επικού δράματος, χάρισε στο σινεμά έναν ηλεκτρισμένο Τζέιμς Ντιν, αλλά στέρησε από το έργο τη μυθική, διαγενεακή του ανάσα. Εβδομήντα ένα χρόνια μετά, η μίνι σειρά του Netflix, σε σενάριο της εγγονής του, Ζόι Καζάν, επιχειρεί μια πράξη καλλιτεχνικής αποκατάστασης. Δεν πρόκειται για ριμέικ, αλλά για μια επιστροφή στις ρίζες της αμαρτίας.

Η αφήγηση αρχίζει με τους αδελφούς Άνταμ (Κρίστοφερ Άμποτ)  και Τσαρλς Τρασκ (Μάικ Φάιστ), δύο παιδιά που μεγαλώνουν κάτω από τη βαριά σκιά ενός πατέρα ο οποίος έχει ήδη αποφασίσει, με τον τρόπο του, ποιος από τους δύο αξίζει την αγάπη του. Ο Άνταμ στρέφεται προς την καλοσύνη και την υπακοή, ο Τσαρλς προς την οργή και την αντιπαράθεση. Η σειρά δεν τους παρουσιάζει ως απλές αντίθετες όψεις του ίδιου νομίσματος. Παρακολουθεί προσεκτικά τον τρόπο με τον οποίο η οικογένεια κατασκευάζει τους χαρακτήρες της, πώς μια προτίμηση, μια απόρριψη ή μια σιωπή μπορούν να γίνουν, ύστερα από χρόνια, πεπρωμένο. Το πρώτο επεισόδιο άλλωστε τοποθετεί εξαρχής στο κέντρο αυτή τη σύγκρουση των δύο αδελφών.

Ύστερα εμφανίζεται η Κάθι. Η σειρά κάνει την πιο ουσιαστική της αφηγηματική μετατόπιση ακριβώς εδώ. Αντί να τη χρησιμοποιήσει ως ενσάρκωση του κακού, επιστρέφει στο παρελθόν της και προσπαθεί να καταλάβει τη γυναίκα πίσω από τον μύθο. Η Κάθι της Φλόρενς Πιου είναι ένα πλάσμα που έχει μάθει νωρίς πως η ευαλωτότητα είναι επικίνδυνη. Η ιστορία της δεν δικαιολογεί τις πράξεις της, τις τοποθετεί όμως μέσα σε μια διαδρομή φόβου, κακοποίησης, επιβίωσης και ανάγκης για έλεγχο. Έτσι, όταν συναντά τους Τρασκ, δεν μπαίνει απλώς ανάμεσα σε δύο αδέλφια. Μπαίνει μέσα σε μια οικογένεια ήδη έτοιμη να διαλυθεί.

Διαβάστε περισσότερα
Ραδιόφωνο- Ταινιοθήκη- Θεάτρο Ποιείν

«Χώμα»- Μια παράσταση βασισμένη στο έργο του Παύλου Μάτεσι «Η μητέρα του σκύλου» (Σκηνοθεσία: Γιάννης Σκουρλέτης) bijoux de kant HOOD / Ακταίου 35 Θησείο

Η παράσταση «Χώμα» πρωτοπαρουσιάστηκε τον Αύγουστο του 2026 στο σπίτι που γεννήθηκε ο Παύλος Μάτεσις στο χωριό Λαμπεία, στην Ηλεία. Το Χώμα θα εγκαινιάσει τον νέο χώρο της bijoux de kant, στο Θησείο, για 8 συλλεκτικές παραστάσεις.

Η ασήμαντη, άοπλη και αδύναμη Ραραού περιφέρεται ως γελωτοποιός υπερασπίζοντας με τη ζωή της την ταπεινωμένη μητέρα της, μια γυναίκα που στα χρόνια της κατοχής έκανε ερωτική σχέση με τον Ιταλό κατακτητή. Η παράσταση θίγει ένα από τα κορυφαία ταμπού της ελληνικής ιστορίας, μια μεγάλη αποσιώπηση. Ο Μάτεσις δίνει τον λόγο στους πτωχούς τω πνεύματι για να μιλήσουν για το μεγάλο ιστορικό τραύμα.

 

Η ταυτότητα της παράστασης:

Κείμενο: Παύλος Μάτεσις

Σκηνοθεσία: Γιάννης Σκουρλέτης

Δραματουργική επεξεργασία: Ασημένια Ευθυμίου

Σκηνογραφία: Νίκος Παπαδόπουλος

Φωτισμοί: Γιώργος Μαρουλάκος

Βοηθός Σκηνοθέτη: Εμελίνα Μαραγκούλια

Βοηθός Παραγωγής: Γιάννης Καρδάσης

Φωτογραφίες: Μαίρη Λεονάρδου

 

Διεύθυνση παραγωγής: Γιώργος Παπαδάκης

Επικοινωνία: Μαριάννα Παπάκη, Νώντας Δουζίνας

 

Παίζουν: Σωτηρία Χρυσικοπούλου, Χαρούλα Τσαλπαρά (τραγούδι – μουσική)

 

Διαβάστε περισσότερα
Ραδιόφωνο- Ταινιοθήκη- Θεάτρο Ποιείν

Ερρίκος Ίψεν, «Τα Άσπρα Άλογα – Ρόσμερσχολμ» (σκηνοθεσία: Βαλεντίνη Λουρμπά) / Θέατρο Εκάτη

* Η παράσταση Άσπρα Άλογα (Ρόσμερσχολμ) του Ερρίκου Ίψεν παίζεται για δεύτερο χρόνο στο βραβευμένο Θέατρο Εκάτη.

Σκηνοθεσία: Βαλεντίνη Λουρμπά, Μετάφραση: Ερρικός Μπελιές

Παίζουν οι ηθοποιοί: Βασίλης Ασημάκης, Χρίστος Γεωργίου . Μαρία Χριστίνα Γκιζελή  , Μαρία Μαραγκουδάκη, Μάνος Χατζηγεωργίου  // Ενδυματολόγος: Τίσσα Βασιλάκη  //Φωτογραφία : John Tsilidis

 

 

**************************************************************************

Σημείωμα της σκηνοθέτιδος

Η σκηνοθετική προσέγγιση στα «Άσπρα Άλογα» του Ερρίκου Ίψεν

 

Όταν έχουμε στα χέρια μας ένα θεατρικό έργο, η πρώτη μας υποχρέωση είναι να ανακαλύψουμε τον εσωτερικό του μηχανισμό. Να πλησιάσουμε, όσο μπορούμε, αυτό που θέλησε να εκφράσει ο συγγραφέας, να φωτίσουμε τα σκοτεινά του σημεία και να αναζητήσουμε το βαθύτερο νόημα που κρύβεται πίσω από τις λέξεις. Πριν αρχίσουν οι δοκιμές, οφείλουμε να έχουμε αφουγκραστεί το έργο στην ολότητά του

Χρειάζεται να μάθουμε να βλέπουμε και να ακούμε σαν να είμαστε οι θεατές που θα το συναντήσουν για πρώτη φορά. Να παραμερίσουμε τις βεβαιότητές μας και να ανακαλύψουμε ξανά κάθε λέξη, κάθε σιωπή, κάθε υπόγεια κίνηση της δραματουργίας.

Η εργασία αυτή μοιάζει με την αποσυναρμολόγηση ενός ρολογιού. Ο τεχνίτης εξετάζει με προσοχή κάθε εξάρτημα, όχι για να το απομονώσει από το σύνολο, αλλά για να κατανοήσει πώς συνεργάζεται με τα υπόλοιπα και πώς όλα μαζί συγκροτούν τον μηχανισμό. Έτσι και ο σκηνοθέτης οφείλει να διεισδύσει στη δομή του έργου, με επιμονή, ακρίβεια και βαθιά πνευματική εργασία.

Από αυτή την πρώτη ανάλυση θα προκύψουν οι βασικές σκηνοθετικές επιλογές: η διανομή των ρόλων, η σκηνική διάταξη, η ατμόσφαιρα, ο φωτισμός, ο ρυθμός και η κινησιολογία. Πάνω απ’ όλα, θα αναδυθεί η κεντρική ιδέα που θα καθοδηγήσει την παράσταση και θα προσδιορίσει το πνεύμα της.

Μόνο τότε μπορεί να απελευθερωθεί δημιουργικά η φαντασία. Γιατί η φαντασία, όταν δεν στηρίζεται στη βαθιά γνώση του έργου, κινδυνεύει να γίνει αυτοσκοπός. Μπροστά στην πληθώρα των ευρημάτων, ο σκηνοθέτης μοιάζει με κάποιον που περιπλανιέται σε έναν κήπο γεμάτο τριαντάφυλλα: θέλει να τα κόψει όλα, μα πρέπει να επιλέξει εκείνα που θα συνθέσουν ένα αρμονικό μπουκέτο.

Στις δοκιμές, ο σκηνοθέτης καλείται να γίνει πολλά πράγματα μαζί. Να εργαστεί πάνω στην ακρίβεια και τη μουσικότητα του λόγου, να αναλύσει την ψυχολογία των προσώπων, να οργανώσει τη σωματική τους έκφραση και να διαμορφώσει τον ρυθμό της δράσης. Να οδηγήσει τον ηθοποιό από την εξωτερική εκφορά του κειμένου στην εσωτερική αναγκαιότητα του ρόλου. Να αναζητήσει μαζί του όχι μόνο τι λέει ένα πρόσωπο, αλλά κυρίως γιατί το λέει, τι αποκρύπτει και τι αδυνατεί να ομολογήσει ακόμη και στον ίδιο του τον εαυτό.

Διαβάστε περισσότερα
Ραδιόφωνο- Ταινιοθήκη- Θεάτρο Ποιείν

Χρήστος Κανελλόπουλος, «Η παρεμβολή»

Μια μέρα με φώναξε ο Κραουνάκης και μου είπε: «Έλα εδώ Κανελλόπουλε. Άκουσε αυτό το τραγούδι των Tiger Lillies και γράψε ελληνικά λόγια για να το πει η Μελίνα Τανάγρη. Το ξέρεις; Το λένε The Crack of Doom».

Πάτησα στα χνάρια του Μάρτιν Ζακ κι έγραψα το δικό μου ποίημα.

 

ΘΑ ΜΑΣ ΣΑΡΩΣΕΙ ΜΙΑ ΒΡΟΧΗ

 

Στην πολυτέλεια μέσα ζεις,

μωρό μου, μην ανησυχείς·

τελειώνει αυτή η εποχή,

θα μας σαρώσει μια βροχή.

Το αύριο βλέπεις φωτεινό,

όριο βάζεις τον μπλε ουρανό·

το τέλος δεν αργεί,

ο κόσμος μας ο δήθεν θα πνιγεί.

Θα μας σαρώσει μια βροχή,

να πάμε όλοι στην ευχή.

 

Σε όλα έχεις αποτύχει,

σου έχει γυρίσει την πλάτη η τύχη·

έννοια σου, θα εκδικηθείς

στο κάτω κάτω της γραφής,

μικροί, σπουδαίοι, όλοι στα ίσια

τραβάμε για τα κυπαρίσσια·

ζητιάνοι και πρωθυπουργοί

θα καταλήξουμε στη γη.

Θα μας σαρώσει μια βροχή,

να πάμε όλοι στην ευχή.

 

Και του ονείρου μας η φλόγα,

που σιγοκαίει σε μια υπόγα,

μας ψιθυρίζει πως μπορεί

το τέλος να ’ναι και αρχή.

Θα μας σαρώσει μια βροχή,

να πάμε όλοι στην ευχή·

τελειώνει αυτή η εποχή,

θα μας σαρώσει μια βροχή.

Θα μας σαρώσει μια βροχή,

να πάμε όλοι στην ευχή·

θα μας σαρώσει μια βροχή,

τελειώνει αυτή

η εποχή.

Διαβάστε περισσότερα