(Πρόλογος: Κώστας Γεωργουσόπουλος & Γιώργος Κιμούλης

Επιλογή κειμένων – Επιμέλεια: Θανάσης Θ. Νιάρχος)

Η άγνοια της τραγωδίας: 

ο Μινωτής και το θέατρο ως έσχατη υπερβολή του πραγματικού

Υπάρχουν βιβλία που δεν γράφονται· συγκεντρώνονται. Σαν να τα έχει ήδη πει κάποιος άλλος, κάπου ανάμεσα στη σκηνή και στο παρασκήνιο, εκεί όπου ο λόγος του ηθοποιού δεν ανήκει πια στον ίδιο αλλά σε μια παλαιότερη, σχεδόν τελετουργική οικονομία της φωνής. Το βιβλίο του Αλέξη Μινωτή, Η εποχή μας είναι τραγική χωρίς να το ξέρει, ανήκει ακριβώς σε αυτή τη ζώνη: δεν είναι μια θεωρία για την τραγωδία, αλλά ένα υπόλειμμα της τραγικής της δυνατότητας.

Ο τίτλος λειτουργεί ήδη ως ρωγμή. Δεν διαπιστώνει απλώς κάτι για την εποχή· την τοποθετεί μέσα σε μια άγνοια. Όχι την άγνοια της πληροφορίας, αλλά εκείνη τη βαθύτερη, σχεδόν υπαρξιακή τύφλωση όπου το τραγικό δεν αναγνωρίζεται ως τέτοιο επειδή έχει απορροφηθεί από την κανονικότητα. Η τραγωδία δεν έχει εξαφανιστεί· έχει αφομοιωθεί.

Οι πρόλογοι των Κώστα Γεωργουσόπουλου και Γιώργου Κιμούλη —δύο φωνές που ανήκουν ήδη σε διαφορετικές γενιές θεατρικής συνείδησης— δεν λειτουργούν απλώς ως εισαγωγές, αλλά ως μορφές μνήμης. Εκεί ο Μινωτής δεν εμφανίζεται ως «συγγραφέας» με τη σύγχρονη έννοια, αλλά ως σώμα λόγου: ένας ηθοποιός που δεν ερμηνεύει την τραγωδία, αλλά την ενσαρκώνει ως τρόπο ύπαρξης. Η τραγωδία εδώ δεν είναι είδος· είναι ένταση φωνής, ρυθμός αναπνοής, τρόπος να στέκεσαι απέναντι στον χρόνο.

Αυτό που καθιστά το βιβλίο δύσκολο να ενταχθεί σε μια απλή κριτική είναι ότι δεν προσφέρει θέση. Δεν λέει «η εποχή είναι τραγική» ως διάγνωση. Λέει κάτι πιο ανησυχητικό: ότι η εποχή είναι ήδη μέσα στην τραγικότητά της, αλλά χωρίς το πλαίσιο που θα της επέτρεπε να το γνωρίζει. Η τραγωδία, αποσπασμένη από το τελετουργικό της υπόστρωμα, δεν παράγει πλέον κάθαρση, αλλά μια ψυχική διασπορά.

Και εδώ αναδύεται κάτι σχεδόν άβολο: η υποψία ότι η τραγωδία δεν είναι ιστορικό κατάλοιπο αλλά τρόπος ύπαρξης που απαιτεί αναγνώριση. Χωρίς αυτή την αναγνώριση, δεν παύει να υπάρχει· απλώς παύει να γίνεται αντιληπτή ως τέτοια. Γίνεται καθημερινότητα.