Εισαγωγικά Κείμενα- Διασκευή:

Βασίλης Πανόπουλος- Ζοζεφίνα Τζονάκα

Πρωτότυπη μουσική: Βασίλης Πανόπουλος

Πρωτότυπα σκίτσα: Ίρις Φουστέρη
Η μουσική του έργου είναι αναρτημένη στην ιστοσελίδα
https://www.vassileiospanopoulos.gr/downloads/ornithes/

*********

ΟΡΝΙΘΕΣ, του Αριστοφάνη

Εισαγωγικό κείμενο σ. 70-72

Η πολύτροπη αυτή κωμωδία, η πιο άρτια οργανωμένη, κατέχει μια τελείως ιδιότυπη θέση στο έργο του ποιητή και ορθοτομεί λίγο πολύ όλα τα αριστοφανικά ενδιαφέροντα. Με τρόπο συναρπαστικό, με συνεχή εξελισσόμενη και επιταχυνόμενη δράση μεταμορφώνει τον κόσμο, διαπερνά με σπαρταριστά στιγμιότυπα την περιρρέουσα κοινωνική και πολιτική κατάσταση, στο πλαίσιο της εν εξελίξει Σικελικής Εκστρατείας, και συγκροτεί ένα κείμενο υψηλού ποιητικού οραματισμού στο ενδιάμεσο ουρανού και γης.

Η ποιητική βούληση είναι αυτή που, ως γενεσιουργός δύναμη, μετατρέπει με ευρηματικότητα το οικείο και καθημερινό σε παράλογο, εξωφρενικό μα εξόχως ελκυστικό. Όλα μπορούν να συμβούν. Η φτερωμένη Εδέμ των πουλιών, τόπος ειδυλλιακής ομορφιάς, αγνότητας και ευδαιμονίας, διατίθεται πλουσιοπάραχα ως χώρος υποδοχής και διαμονής για τους απογοητευμένους αλλά εντέλει πολυπράγμονες Αθηναίους.

Το εξακολουθητικό ερώτημα που τίθεται είναι, κυρίως, αν οι Όρνιθες είναι έργο φυγής, απόδρασης, διαφυγής ή και ονείρου. Ο ἀπράγμων τόπος αποτελεί την ευτυχή κατάληξη όπως επιθυμούσαν οι δύο ήρωες; Η Νεφελοκοκκυγία πληροί τις προϋποθέσεις για τη μετοίκηση σε αυτόν; Το ερώτημα πρέπει να ερμηνευτεί λαμβάνοντας υπόψη δύο συνιστώσες: την ποιητική φαντασίωση και την ουτοπία. Προκύπτει, όμως, ότι ενώ η φυγή είναι δυνατή «η διαφυγή είναι αδύνατη. Η Νεφελοκοκκυγία δεν είναι η Γη της Επαγγελίας και, αν οι Όρνιθες είναι η μεγαλύτερη εξάσκηση του Αριστοφάνη στη φαντασίωση, είναι επίσης και η καλύτερη διάψευσή της». Αυτή η σκέψη προφανώς απεδείχθη κυρίαρχη στην παράσταση του Θεατρικού Οργανισμού Κύπρου το 1994, όπου στο φινάλε ξαναβλέπουμε τον Πεισθέταιρο και τον Ευελπίδη να ξαναρχίζουν την περιπλάνηση και να λένε τα αρχικά λόγια της εισόδου τους.