Αφίξεις

Μιχάλης Κατσιγιάννης, «Paul Auster: Σημειώσεις για μια υβριδική γραφή», Ιδιωτική έκδοση, 2026

 

 

Απόσπασμα από τον πρόλογο του βιβλίου

 

[…] Ο Paul Auster, αναμφίβολα, είναι ο συγγραφέας του αινίγματος (και όχι προφανώς του μυστηρίου), της περιπλάνησης και της διαφοράς – με την πλήρη έννοια της λέξης, όρου στην ουσία. Στη γραφή του, αν κάτι έχει κεντρική σημασία, τότε αυτό είναι η αποκέντρωση του νοήματος, ο παραγωγικός και δημιουργικός σχετικισμός και η ανεξέλεγκτη διασπορά της διάθεσης ενός εκρηκτικού αναστοχασμού, που αναμιγνύεται με την ούτως ή άλλως υπαρκτή ρευστότητα των συνθηκών του κόσμου. Και εδώ είναι που δεν μας εκπλήσσουν τόσο οι συγγραφικές πρακτικές και τεχνικές του όσο και τα θέματα που επιλέγει. Το τυχαίο, η ταυτότητα, ο χωροχρόνος, οι σχέσεις, η μνήμη, το σώμα, διαδραματίζουν κάτι πέρα από ρόλο κεντρικής σημασίας στο έργο του: είναι το ίδιο το έργο του, όχι η σκηνή πάνω στην οποία κατασκευάζει, αλλά το βαθύ, βαρύ και εμπεριστατωμένο περιεχόμενο της σκέψης του έτσι όπως το εμπιστεύεται στην ιερή πράξη της γραφής.

Ο κόσμος ως κείμενο, το σύμπαν ως βιβλίο. Λογοτεχνική (και θεωρητική) οπτική και πρακτική που προηγείται φυσικά του Paul Auster. Ωστόσο, ο τελευταίος όχι απλά την υιοθετεί αλλά την προχωρά πολύ μπροστά. Αυτό είναι το απόσταγμα και η κεντρική έννοια στον Auster: η ζωή ως βιβλίο και όλα όσα αυτό μπορεί να σημαίνει. Ασχολούμενος κανείς εντατικά και αφοσιωμένα μαζί του όχι απλώς δεν απορεί (αν κάποτε το έκανε βέβαια), αλλά κατανοεί και με το παραπάνω τους βαθύτερους λόγους που παρακίνησαν μια μεγάλη σειρά συγγραφέων να καταπιαστούν με το γράψιμο της ζωής τους, ή μερών και στιγμών της ζωής τους, καθώς με τις ζωές άλλων (όχι αποκλειστικά ανθρώπων). Και τότε βιώνει αυτόν τον ιδιότυπο συγκλονισμό που είναι αδύνατον να εξηγηθεί. Το μεγάλο και σπουδαίο δίδαγμα του Auster, εντός του οποίου βρίσκονται και όλα τα υπόλοιπα, δεν είναι νομίζω τίποτα πέρα από αυτό: η αυτο-γραφή.

Κλείνοντας, να αναφέρω το (ευρύτερα μεθοδολογικό) σκεπτικό μου για το παρόν βιβλίο. Τα κείμενα που περιέχονται σε αυτό (άλλα πρωτοδημοσιευμένα σε περιοδικά και ιστοσελίδες και άλλα εμφανίζονται για πρώτη φορά στο παρόν βιβλίο) επιχειρούν να συνομιλήσουν ελεύθερα, χωρίς αγκυλώσεις και προϋποθέσεις, με τον συγγραφέα και να φωτίσουν ποικιλοτρόπως πτυχές της γραφής και του έργου του, αλλά και να σχολιάσουν και να αναδείξουν τρόπους σύνδεσης αυτού με τον αναγνώστη και την ίδια τη ζωή υπό το πρίσμα διαφόρων θεωρητικών παραδοχών της (ευρύτερης) σχολής σκέψης του μεταδομισμού. Σκοπιμότητα και μεθοδολογία που προκαλεί άλλωστε ο συγγραφέας από μόνος του.

Διαβάστε περισσότερα