Ο αμερικανός στοχαστής Λιούις Μάμφορντ, στη μελέτη του περί των ουτοπιών, αναγνωρίζει δύο είδη ουτοπίας: αυτό της φυγής και εκείνο της ανασυγκρότησης. Από τη μια, δηλαδή, οι μεταφυσικές ανησυχίες και οι αποδράσεις με οποιοδήποτε φυσικό ή τεχνητό τρόπο από την καθημερινότητα και από την άλλη οι συνειδητοποιημένες απόπειρες σχεδιασμού ενός καλύτερου μέλλοντος. Ο Μανώλης Ρασούλης είπε κάποτε  μια απίθανη φράση: «Συγκίνηση μεν, συνείδηση δε». Και θεωρώ ότι με αυτή η φράση πέτυχε να συμπυκνώσει και τα δυο αυτά είδη.  Το χειρότερο όμως είδος για τον Μάμφορντ είναι οι κίβδηλες ουτοπίες, αυτοί οι  δηλαδή οι ολοκληρωτικοί μύθοι, οι κλειστές κοινωνίες, οι στεγανοποιημένες ιδεολογίες που δεν σου αφήνουν καμία «χαραμάδα πανικού» (έστω), όπως τραγουδά και ο Χρήστος Θηβαίος, φίλος χρόνων του Φωτόπουλου για τον οποίο μάλιστα έχει συγγράψει μια εξαίρετη μελέτη, κοινωνιολογικής και κειμενικής ανάλυσης (Νίκος Φωτόπουλος, «Μέρες αδέσποτες… στο σιδερένιο νησί»- “Όψεις και κοινωνιολογικές προεκτάσεις της ποιητικής του Χρήστου Θηβαίου”, εκδ. Μετρονόμος, 2020).

Όποια όμως Ουτοπία και αν επιλέξει κανείς, του Τόμας Μορ, του Μπέικον, του Πλάτωνα, του Μανχάιμ και πολλών άλλων φιλοσόφων, κοινωνιολόγων, αλλά και καλλιτεχνών ή όποιο όνομα και αν δώσει σε παράγωγες, αντιθετικές και συμπληρωματικές έννοιες που ολοένα και ξεφυτρώνουν όπως δυστοπία, ευτοπία, ετεροτοπία κ.ά. , ο όρος «ουτοπία» συνεχίζει να έχει μια πολύ προσωπική για τον καθένα ταυτότητα. Να την προσδιορίζει και να τον προσδιορίζει όπως την αισθάνεται και όπως τον φαντάζεται.

Οι «Ουτοπίες ελαχίστου μέλλοντος» του Νίκου Φωτόπουλου είναι, θα έλεγα, η ουτοπία μιας στιγμής. Δεν είναι μόνο ότι υπάρχει ως τέτοιος στίχος «Για την Ουτοπία μιας στιγμής» όπως γράφει ήδη στο δεύτερο ποίημα της συλλογής με τον τίτλο «Νυχθυμερόν». Είναι ότι η στιγμή σε αυτή τη συλλογή του Φωτόπουλου λειτουργεί ως κάψουλα του χρόνου. Έχει μέσα της μνήμη αλλά και μέλλον. Ο χρόνος ως έννοια απασχολεί τον ποιητή έτσι κι αλλιώς. Θυμίζω πως τη συγκεντρωτική έκδοση των ποιημάτων της περιόδου 1996-2016 που μας παρουσίασε το 2018, την είχε ονομάσει «Δάνειος χρόνος».  Στην ποίησή του αυτή η έννοια του χρόνου κινείται σε μια τριδιάστατη διάσταση: Η πρώτη είναι η καθιερωμένη ροή του χρόνου, παρελθον-παρόν-μέλλον, ή δεύτερη οι παραλλαγές της ίδιας χρονικής στιγμής, ενώ η τρίτη επιτρέπει «μεταβάσεις» μεταξύ αυτών των εκδοχών, χωρίς να μετακινούμαστε προς το παρελθόν ή το μέλλον.