`
ΒΑΣΙΛΙΣΣΑ
Δία μου παντοδύναμε
Που της Ασίας τον ανθό
Συθέμελα αφάνισες
Πάει ο στρατός μας έσβησε
Αχ όνειρο νυχτερινό
Όλα μού τα φανέρωσες
Και σεις ονειροεξηγητές
Λάθος μού το εξηγήσετε
Μα όσα συμβουλεύσατε
Να κάνω θα τα πράξω
Και θα προσπέσω στους θεούς
Και προσφορές θα φέρω
Για τους νεκρούς μας και τη γη
Ξέρω πως όλα τέλειωσαν
Μα ίσως να δώσουν οι θεοί
Λίγο αν προσέξουμε και μεις
Μέρες καλές να ʼρθούνε
Εσείς για όσα μας έτυχαν
Καλές να δώστε συμβουλές
Κι αν φτάσει πριν φανώ ξανά
Ο γιος μου ο βασιλιάς σας
Παρηγορώντας φέρτε τον
Κοντά μου στο παλάτι
Μην τύχει κι άλλη συμφορά
Στις συμφορές προσθέσει
ΧΟΡΟΣ
Παντοδύναμε Δία
Το στρατό της Ασίας
Τον περήφανο αφάνισες
Πένθος μαύρο πλανιέται σε Σούσα κι Εκβάτανα
Οι γυναίκες ξεσκίζουν τα δακρύβρεχτα πέπλα
Με τρεμάμενα χέρια
Πλημμυρίζει
Ο πόνος
Κʼ οι κοπέλες οι νιόπαντρες
Που ποθούνε τους άντρες
Το κρεβάτι του γάμου τους
Ατσαλάκωτο
Αφήνουν
Της φιλήδονης νιότης
Οδύνη
Κλαίω κλάμα κι εγώ
Για τους γιους
Που ʼχουν φύγει
Το χαμό των χαμένων πενθώ
Κλαίει κι όλη η Ασία
Ρημαγμένη ρημάζει
Την ερήμωσε ο Ξέρξης
Ο ανήξερος Ξέρξης
Και σωρός οι σοροί στη σειρά σωριασμένοι
Ο Δαρείος κανέναν δεν έβλαψε τότε
Τοξομάχος γενναίος
Του λαού των Περσών
Ήταν άξιος αφέντης
Τους πεζούς και τους ναύτες
Σαν πουλιά τρομαγμένα
Αχ τα πλοία τους πήγαν
Αχ τα πλοία τούς σκότωσαν
Τα ολέθρια έμβολα
Στων Ιώνων
Τα χέρια
Και ο Ξέρξης ο ίδιος
Μετά βίας που πρόλαβε
Να σωθεί
Όπως λένε
Απʼ τους κάμπους της Θράκης
Και βουνά χιονισμένα περνώντας
Κι όσοι πρώτοι πιαστήκανε
Στα πλοκάμια της μοίρας
Βολοδέρνουν
Νεκροί
Στις ακτές του Κυχρέα
Σπάραξε κλάψε βόγγηξε
Φώναξε ούρλιαξε φωνή
Στους ουρανούς να φτάσει
Λυγμός και θρήνος άθλιος
Να γίνουν μοιρολόι
Φριχτά κορμιά
Χωρίς φωνή
Στα κύματα τʼ αμόλυντα
Χτυπιούνται ξεχασμένα
Γονείς γυναίκες γέροντες
Γοερά θρηνορραγούνε
Ακόμα λίγο κʼ η Ασία
Δε θα σκύβει κεφάλι
Δε θα δίνει πια φόρους
Δε θʼ αντέχει στη βία
Γιατί χάθηκε πάει
Των Περσών η εξουσία
Των ανθρώπων το στόμα
Πια κανείς δε θα κλείνει
Ο ζυγός έχει πέσει
Κι ο λαός θα μιλάει
Των Περσών την ισχύ
Βουλιαγμένη για πάντα
Την κατάπιε η γη
Της Ελλάδας
ΒΑΣΙΛΙΣΣΑ
Όποιος γνωρίσει συμφορές φίλοι καλοί
Καλά γνωρίζει
Πως όταν πέσει το κακό πάνω στη γη
Τρέμουν για όλα οι άνθρωποι
Μα αν η τύχη τους τα φέρει δεξιά
Τότε πιστεύουν πως θα ʼρθούν γιʼ αυτούς
Τα πάντα ευνοϊκά
Έτσι για μένα όλα τα πάντα
Γεμάτα φόβο θα ʼναι για πάντα
Οργή θεών βλέπουν τα μάτια
Ο νους μου πάει να τρελαθεί
Γιαυτό και γύρισα ξανά
Χωρίς πομπές δίχως στολίδια
Χοές να φέρω στο Δαρείο
Να εξευμενίσω τους νεκρούς
Μέλι και γάλα και νερό
Απʼ την πηγή τη δροσερή
Ανόθευτο κρασί παλιό
Αγράμπελης απόσταγμα
Καρπούς ελιάς σταχτόχρωμης
Με την αιώνια φυλλωσιά
Κι άνθη της γης
Μα τώρα εσείς φίλοι πιστοί
Να συνοδέψτε τις χοές
Με ήχους ψαλμών
Και του Δαρείου του άντρα μου
Το πνεύμα να καλέστε
Να βγει στο φως
Όσο εγώ τις προσφορές
Κάτω στη γη θα στέλνω
ΧΟΡΟΣ
Βασίλισσά μου Άτοσσα
Σεβάσμια μητέρα
Κάνε στον Άδη εσύ χοές
Κι εμείς θα ψάλλουμε ψαλμούς
Προς τους θεούς
Κάτω
Στη γη
Αγνοί θεοί του Άδη εσείς
Και άρχοντα του σκότους
Στείλτε ανεβάστε την ψυχή
Του άξιου Δαρείου
Γιατί αν γνωρίζει κάτι αυτός
Είναι ο μόνος που μπορεί
Να πει σε μας πότε θα ʼρθεί
Το τέλος των δεινών μας
Άραγε ακούει ο νεκρός
Ο ισόθεος βασιλιάς
Τα μοιρολόγια τα πικρά
Στα περσικά που λέω
Τʼ απύθμενα δεινά
Άραγε ακούει
Μʼ ακούς
Ακούς πατέρα
Γη και θεοί των σκοταδιών
Απʼ τα σκοτάδια τα βαθιά
Κάντε να ʼρθεί πάνω στο φως
Ο αφέντης μου και βασιλιάς
Της Σούσας γέννα
Που άλλον ποτέ τόσο τρανό
Χώμα Περσίας δε σκέπασε
Αλήθεια είναι αγαπημένος
Ο τάφος του και η ψυχή του
Ανέβασε στο φως στείλʼ τον μας Άδη
Τον μέγιστο Δαριάνα βασιλιά
`
*****************************************************************
`
Η μεταφραστική διαδικασία των «Περσών» από τον Λουκά Θάνο ξεκίνησε το 2006, όταν αποφάσισε να το διδάξει και να το παρουσιάσει στο θέατρο ΑΜΟΡΕ που ήταν και η τελευταία παράσταση που ανέβηκε στο θέατρο αυτό πριν κλείσει, προσπαθόντας να αναδείξει ως κυρίαρχο στοιχείο την ποιητική γλώσσα του μεγάλου τραγικού με κεντρικό άξονα τον ρυθυμό και τη μουσικότητα του ποιητικού του λόγου. Η μέθοδός του έχει διδαχθεί στην Ευρώπη και την Αμερική και τα έργα τους έχουν παιχτεί σε σημαντικά θέατρα στο κόσμο. Τα τελευταία χρόνια έχει στραφεί στη μελέτη του Αισχύλου, στη ρυθμική και σωματική αγωγή του τραγικού λόγου, στη έκφραση του χορού, στη ρίζα της συλλογικής εμπειρίας. Έχει μεταφράσει και έχει διδάξει τα έργα του μεγάλου μας τραγικού ποιητή με το σύστημά του που εδώ και 20 χρόνια εξελίσσει
`
Ο Λουκάς Θάνος, συνθέτης, σκηνοθέτης, χορογράφος, φεύγοντας από την Ελλάδα 17 χρόνων με το πρώτο του έργο, το «Σάλπισμα» μελοποιόντας Κ. Καρυωτάκη, Κ. Βάρναλη, Α. Αλεξάνδρου με τη θρυλική φωνή του αείμνηστου Νίκου Ξυλούρη, συνέχισε τις καλλιτεχνικές του αναζητήσεις, όπου σπούδασε φιλοσοφία, χορό και σκηνοθεσία στην στη Ρώμη. Αργότερα εγκαταστάθηκε στη Νέα Υόρκη όπου συνέχισε τις σπουδές του στη μουσική και τη χορογραφία. Τελικός του προορισμός ήταν η δυτική ακτή της Αμερικής, το Λος Άντζελες, όπου εκεί πλέον συνέθετε και χορογραφούσε παρουσιάζοντας τα έργα του σε μεγάλες θεατρικές σκηνές στον κόσμο, όπως το περίφημο έργο του ISADORA βασισμένο στη ζωή της Isadora Duncan στο παλάτι της Kshesinskaya στην Αγία Πετρούπολη. Στην Αμερική ασχολήθηκε επίμονα με τη μελέτη της αρχαίας τραγωδίας. Κατά το διάστημα παραμονής του στην Αμερική, η επαφή του με την Ελλάδα συνεχίζεται, χορογραφόντας την Όπερα «Ρέα» του Σαμάρα στη Εθνική Λυρική Σκηνή.
To 2016 παρουσίασε στο αμφιθέατρο της Φιλοσοφικής Σχολής, το νέου του δίσκο «Δωδεκάλογος του Γύφτου» του Κωστή Παλαμά με την φωνή του Γιάννη Χαρούλη. Ετοιμάζει μία νέα εργασία του σε ποίηση Πάνου Δημητρόπουλου με ερμηνευτή τον Σταύρο Σιόλα ενώ αυτές τις μέρες ηχογραφεί το έργο του πάνω στον «Προμηθέα» του Αισχύλου, το οποίο ερμηνεύει ο μοναδικός Ψαραντώνης και άλλοι εξαίρετοι ερμηνευτές.
Πολύ σύντομα θα παρουσιάσει δισκογραφικά ανέκδοτα τραγούδια του με τον Νίκο Ξυλούρη σε ποίηση Γ. Ρίτσου, Κ. Βάρναλη και Κ. Παλαμά.
