“Ινδιάνε πέρα απ’το απέναντι βουνό / κάνε μου σήματα ξανά με τον καπνό”

Μαριανίνα Κριεζή

Άπαξ και έρθεις σε επαφή με την μουσική της Πλάτωνος συγκρούεσαι μοιραία, μετωπικά και σχεδόν ανεπανόρθωτα με μιαν αλλαγή στάσης ζωής. Πρόκειται εν ολίγοις για μια συγκλονιστική συνάντηση-πρόσκρουση που μένει αναλλοίωτη. Θα εξηγήσω. Είναι μια ποιητική κραυγή από μια πρωθιέρεια της ελληνικής ποπ , ένας πόνος γλυκός σε ένα παράφορο ημερολόγιο ζωής, τόσο παράφορο που σε φέρνει σε αμηχανία…

Η δαιμόνια πιανίστα, κόρη του επίσης πιανίστα και συνθέτη της Εθνικής Λυρικής Σκηνής Γιώργου Πλάτωνα, γεννήθηκε το 1951 στην Κρήτη. Αφού πήρε τα πρώτα μαθήματα από εκείνον, έφυγε και σπούδασε στο Ωδείο Αθηνών με την καθοδήγηση της Φοίβης Βαλληντά και της Μαρίκας Παπαϊωάννου και έγινε επαγγελματίας πιανίστα σε ηλικία μόλις δεκαοκτώ ετών. Εκπατρίστηκε αρχικά στην Ακαδημία της Βιέννης και μετά στο Βερολίνο, όπου ήρθε σε επαφή με την ροκ, την τζαζ καθώς και τo ευρύτερo ανατολικό μουσικό ιδίωμα. Επέστρεψε στην Ελλάδα κατά τη διάρκεια της δικτατορίας και συνεργάστηκε με τον Ηρακλή Τριανταφυλλίδη και το συγκρότημα DNA. Νέο ταξίδι στο Βερολίνο το 1975 για τελευταία φορά. Το 1978 ήταν και πάλι στην πρωτεύουσα. Μαζί με τον τότε σύζυγό της Δημήτρη Μαραγκόπουλο άρχισε να συνεργάζεται με το Τρίτο Πρόγραμμα της Ελληνικής Ραδιοφωνίας , όπου και γνώρισε και τον Μάνο Χατζηδάκι που ήταν εκείνη την εποχή διευθυντής του Τρίτου. Μαζί του ανέπτυξε μακροχρόνια επαγγελματική και φιλική σχέση και συμμετείχε στην παραγωγή της θρυλικής εκπομπής ‘Λιλιπούπολη’ . Εδώ, γράφοντας στίχους και μουσική, οι συνθέσεις της είναι μερικά από τα πιο γνωστά τραγούδια της εκπομπής, όπως το ‘Ρόζα-Ροζαλία’ και ‘Ο χορός του μπιζελιού’. Με το ‘Σαμποτάζ’ ξεκινάει το «κακό»…

Το 1981 ηχογραφείται λοιπόν το «Σαμποτάζ».

Η ελληνική μουσική μάλλον οδεύει αργά αλλά σταθερά σε ελώδη νερά. Αρκετοί είναι αυτοί που μιλούν για παροιμιώδεις ξεπεσμούς. Μια αλλαγή φάνταζε σαν μια πρακτική αναγκαιότητα. Κάτι σαν επιτακτικό πρόσταγμα. Οι εργαστηριακές αναδεύσεις νέων μοντέλων έκφρασης αρχίζουν και αφορούν στους περισσότερους να παράγουν (και να προάγουν) άλλους ήχους, οχήματα έκφρασης που θα απέτρεπαν καθετί συμβατό και εναρμονισμένο με τους ισχύοντες βιομηχανικούς προσανατολισμούς. Η μουσική έπρεπε να πάει κάπου αλλού, ακόμη και στην εκλαϊκευμένη της λήψη. Μια ανατροπή αυτών των σχηματοποιημένων στάνταρντς έπρεπε να αναχθεί άμεσα. Σε αυτόν τον ηχητικό κλυδωνισμό κυκλοφορήθηκε το ‘Σαμποτάζ’. Οι στίχοι του δίσκου, ξεκινώντας απ’το εκρηκτικό ‘Θα συναντηθούμε στο σαλούν’ και καταλήγοντας ‘Στον αστερισμό του πιγκουίνου’ είναι εντελώς ιδιαίτεροι. Απ’το πρώτο άκουσμα –«Ινδιάνε πέρα απ’το απέναντι βουνό / κάνε μου σήματα ξανά με τον καπνό» – μέχρι την τελευταία λέξη του δίσκου, έχουμε να κάνουμε με μια γραφή άμεση, απτή, παιγνιώδη, έμπλεη τρυφερότητας αλλά και γεμάτης αινίγματα.

Και αφού αναφέρομαι σε στίχους προσέξτε: «και όλοι χορεύουνε μαζί και μόνοι /μαζί και μόνοι». Λόγια της σύνθεσης ‘Brenthis’ από τα ‘Λεπιδόπτερα’ (1986) που υπογραμμίζουν το σαφές περί τού ότι κατά βάση είμαστε μόνοι, μόνον όταν είμαστε μαζί! Εδώ και η ουσία ενός μουσικού ιδιώματος που εκπέμπεται γλαφυρά με την ηχώ της φωνής της. Κι εδώ εμποτίζονται ένα αέναο electro, μια αύρα new wave αίσθησης, ένας υποτονικός ερωτισμός και μια synth pop με μία ιδιάζουσα ψυχοτροπική ελληνικότητα.