( ἀπόσπασμα * )

Αὐτό ! Αὐτό τό Ἄνθος δέ ρωτᾶ. Δέν ἀμφισβητεῖ τίποτα. Δέν διαμαρτύρεται. Δέν παύει νάναι ὡραῖο , δέν ἀλλάζει γνωμη μέσα στό Σκουπιδότοπο. Δέν παρεμβαίνει στή δράση του καμιά “ἑρμηνεία ” . Δέ φοβᾶται τό θάνατο.
Ἄνθος τί θέλεις νά μοῦ πεῖς ; Ἄνθος πού δέν ἀνθεῖς γιά μένα , ἄραγε μπορῶ νά σοῦ μοιάσω ;
Ἄνθος πού δέν ἀρνιέσαι τήν κοπριά στίς ρίζες σου οὔτε τό ἅρωμα στά πέταλά σου, Ἀνθος πού ζεῖς ταυτόχρονα στό Σκοτάδι και στό Φῶς,ἐργάζεσαι σιωπηλά γιά τήν αὔξησή σου , σύμφωνο μέ τούς Νόμους σου.Τέχνη και ἔργο σου εἶναι ἡ Ζωή σου. Ἄραγε μπορῶ
νά σοῦ μοιάσω ;
Δέν διστάζεις νά συμβιώνεις μέ σκουλήκια ἤ σαρανταποδαροῦσες, δέν διστάζεις νά πέσεις νά σαπίσεις, και δέν παύεις νά ἑτοιμάζεις τό νέο δροσερό βλαστάρι τοῦ σπόρου σου γιά τήν ἑπόμενη Ἄνοιξη.
Ξέρεις ὅλο τό Σχέδιό σου : ποῦ ἀρχίζει και ποῦ τελειώνει τό κάθε πέταλό σου, τήν εὐωδιά πού προσκαλεῖ τά ἔντομα, τή θέση και τοῦ μικροῦ κόκκου γύρης…Καί δέν φοβᾶσαι νά ἐκθέσεις τήν ὀμορφιά σου σ’αὐτό τό Σκουπιδότοπο, ἐδῶ ἤ ἀλλοῦ.
Δέν ἑρμηνεύεις . Ἑ ρ μ η ν ε ύ ε σ α ι ! καί κανένας κόμπος θανάτου δέ σ’ ἐμποδίζει ν’ ἀναπνεύσεις τήν Αἰωνιότητά σου, τ ώ ρ α ! Δέν ἐμπιστεύεσαι κανένα ἄλλο. Ἐμπιστεύεσαι τήν ὕπαρξή σου. Ἄνθος, πού δέν ἀνθεῖς γιά μένα, ἄραγε , γιατί νά μή μπορῶ νά σοῦ
μοιάσω ;

Ἡ Σοφία μιλοῦσε ἤρεμα. Ἑγώ ἔκλαιγα…
_ Κουτό ! μοῦ εἶπε. Κουτό, πρός τί τά δάκρυα ; Τίποτα δέν ἔχει καί τόση σημασία, δέν
εἶναι τόσο ἐξαιρετικό ὅσο φαίνεται : ” ἔσχατο” , “πρῶτο ” ἤ “δεύτερο “…Ἵσως αὐτό πού μετράει εἶναι μιά ἀδιόρατη κίνηση. Μιά κίνηση πού ἑρμηνεύεται μέ τόσους διαφορετικούς τρόπους ἀνοίγοντας ἕναν κύκλο σ’ ἕναν ἄλλο κι ἀυτός σ’ἕναν ἄλλο κι ἄλλο … Ὅπως στούς κορμούς ὅπου εἷναι θαυμαστά εὐδιάκριτη κι ἀποκαλύπτει πώς τό καθετί ἔχει ἐργαστεῖ γιά τήν ἀθόρυβη , συνολική μετάβαση τοῦ δέντρου ἀπό ἡλικία σέ ἡλικία, ἀπό καιρό σέ καιρό. Τό καθετί πού ἀνθίζει πάλι καί πάλι , ἔτσι κι ἀλλιῶς .
Λοιπόν, δέν ἦταν κι ἄσχημη ἡ ἰδέα τῆς Πανδώρας νά μᾶς μαζέψει ἐδῶ, ἀπόψε ξανά. Ἔλα , ἄς πιοῦμε :
Εἰς Ὑγείαν ! Κύριοι, ἡ Παράσταση συνεχίζεται . Κι οἱ εἰσπράξεις …ὑπέρ τῆς Ζωῆς ! Μή φοβᾶστε, τά δέχεται ὅλα ! Κάθε ἑρμηνεία εἶναι δυνατή, ἀκόμα καί…παρερμηνεία . Ἄς παίξουμε τό ρόλο μας. Ἐμπρός συγγενεῖς : κανένας , μιᾶς καί ἦρθε, δέ μπορεῖ νά τ’ ἀποφύγει. Ὅ,τι κι ἄν κάνει ἤ δέν κάνει , ἄν χάσει ἤ κερδίσει τήν Πρωτιά , κι ὅσο ἀκριβά κι ἄν τό πληρώσει , οἱ εἰσπράξεις και πάλι θάναι …Ὑπέρ τῆς Ζωῆς ! Κατάλαβες, μικρό μου ;

Τήν κοίταξα μέ ἔκπληξη. Νόμιζα πώς θά΄ταν ἀνεξιχνίαστη ἤ κυνική. Ἀλλ’ ἀστράφτανε τά ὡραῖα της μάτια τόσο κεφάτα, τόσο ἔξυπνα και μαζί τόσο βαθιά ἀτάραχα, πού μοῦ φάνηκε πώς εἶδα στό βάθος τους τό Ἄνθος νά λουλουδίζει μέσα σέ μιά ὑπέροχη Πασχαλιά, μιάν Ἄνοιξη μέ παπαροῦνες και εὐλαβικά χαμομήλια.
Μιά θεραπευτική, μακριά Ἄνοιξη, ὅταν ὁ Κύριος γυρίζει καί περπατᾶ στούς Ἐλαιῶνες μέ τούς Μαθητές. Λάμπει στά Ὄρη. Ἀναπαύεται στίς Κυκλαδίτικες Θάλασσες. Α υ τ ό ς π ο ύ δ έ ν
ἔ χ ε ι φ ύ γ ε ι π ο τ έ , φανερώνεται ξανά καί ξανά στούς ἐξοχικούς δρόμους τῶν ἁπλῶν ἀνθρώπων, στό βῆμα κάθε ὁδοιπόρου πρός τούς νοητούς Ἐμμαούς, σ’ ὅλα τά σταυροδρόμια τῆς Γῆς κ ι ἀλλοῦ…Καί χτυπᾶνε οἱ ὡραῖες μυστικές καμπάνες τό Ἑωθινό και τ’ Ἀπόδειπνο στά ναϊδρια της Μεγάλης Φύσης πού ἐπιμένει νά μᾶς δέχεται , σά νά μᾶς συμπονᾶ ἀ κ ό μ α . Κ ι εἶναι εὐρύχωρη, εὐέλικτη, δυνατή, ἄρτια, σοφή, ἀκαταπόνητα εὐφάνταστη καθώς δοκιμάζει τίς μορφές της.

* Ἀπό τήν συλλογή διηγημάτων ” Ἡ Βίργκω τῆς Ἐρημιᾶς καί τά κρυφά Κελαϊδόνια ”
Νεφέλη, 1996 .

…ΚΑΙ ΕΙΣ ΕΝΑ ΚΥΡΙΟΝ…

Ι

Είναι Αυτός που Είναι.

Είναι ο Λόγος που μίλησε και δεν μιλήθηκε.
Είναι ο Λόγος που γράφτηκε και δεν έγραψε.
Ο Λόγος που Είναι.

Το ωχρό του σώμα, περγαμηνή απλωμένη, καρφωμένη στις τέσσερις άκρες της πάνω στο ξύλινο τελάρο, στεγνώνει στον ήλιο. Οι πληγές από τα καρφιά στάζουν νερό, ριζάρι και κιννάβαρι, καθώς στραγγίζουν οι Γραφές που κουβαλούσε μέσα του. Ύστερα, η περγαμηνή θα πλυθεί ξανά, θα καθαριστεί, θα ξυστούν και θα σβηστούν τα τελευταία απομεινάρια της παλιάς υπόσχεσης και επάνω της θα χαραχτεί η καινούργια. Ανάμεσά στις δυο τους, στριμωγμένο ανάμεσα στη φωνή του Πατέρα και στη σιωπή του Γιου, σκέφτομαι τους λόγους που καθιστούσαν απαραίτητη την ανανέωση της υπόσχεσης.

Η φωνή – Ο Πατέρας – Η προσταγή
Η σιωπή – Ο Γιος – Η υπακοή
Κι ύστερα, η κραυγή του Γιου σκίζει την καρδιά του Πατέρα.
Κι η σιωπή του Πατέρα ρημάζει την καρδιά του Γιου.

Είμαι η σιωπή του Γιου και η κραυγή του Πατέρα.
Είμαι η κραυγή του Γιου και η σιωπή του Πατέρα.
Είμαι η βουβή κραυγή
Και η σιωπή που ξεκουφαίνει.
Είμαι το Πνεύμα.

Μεγάλη Δευτέρα

Οἱ ἄνθρωποι βρίσκονται σέ ἀκατάπαυστη κίνηση ,σάν μανιακοί.
Ἄλλοι τρέχουν ἀπό δῶ , ἄλλοι ἀπο κεῖ. Ὅλοι βιάζονται. Δοξάζω τόν Θεό
ἅμα δῶ κανέναν νά πορεύεται ἥσυχα χωρίς νά βιάζεται…
Ὅλοι καταγίνονται μέ ὅλα…γιά νά ξεχάσουνε τόν ἑαυτό τους, γιά νά
μήν ἀπομένουνε μοναχοί και δοῦνε τή γύμνια τους, τή μιζέρια τους,
τό χάος πού τούς ζώνει…

Αυτά τα λόγια απηύθυνα στους μαθητές µου (λέει ο Δάσκαλος), στο 2ο ΕΠΑΛ Αχαρνών, για την επέτειο της 25ης Μαρτίου:

«Σκέφτηκα να σου µιλήσω για τον Καραϊσκάκη, αλλά το µυαλό σου θα πάει στο γήπεδο.
Σκέφτηκα να σου µιλήσω για το 21, αλλά ο νους σου θα πάει στην Ορίτζιναλ.
Συλλογίστηκα πολύ για να καταλήξω, αν αξίζει να σε ταλαιπωρήσω για κάτι τόσο µακρινό, τόσο ξένο.
Δύο αιώνες πίσω κάποια γεγονότα, τι να λένε σε σένα; Σε σένα που ßιάζεσαι να φύγεις, να πας για τσιγάρο, για καφέ ή για κάτι άλλο…

Θα σου µιλήσω λοιπόν προσωπικά.
Εγώ, ο δάσκαλος που δούλεψα ένα χρόνο σʼ αυτό το σχολείο και σε δεκαπέντε µέρες φεύγω γιʼ αλλού,
σε σένα που είσαι εδώ ένα, δύο, τρία ή και περισσότερα χρόνια, θα σου µιλήσω σταράτα, για να σου εκφράσω δυο σκέψεις µου:

Οι µαθητές που συνάντησα µέσα στις τάξεις, οι µαθητές που δίδαξα φέτος, στη συντριπτική τους πλειονότητα µε σεßάστηκαν, αν και δεν ανταποκρίθηκαν στις απαιτήσεις του µαθήµατος.
Πολλοί όµως από τους υπόλοιπους µαθητές δε µε σεßάστηκαν, µε προσέßαλαν κατʼ επανάληψη. Με έργα, µε λόγια, µε ύßρεις. Δείχνοντας ένα χαρακτήρα κι ένα ήθος που µε σόκαρε, που µʼ έßαλε σε µελαγχολικές σκέψεις.

Αυτό το φαινόµενο αποδεικνύει πως κάτι σάπιο υπάρχει σʼ αυτό το σχολείο, πως, εκτός του γνωστικού ελλείµµατος, το συγκεκριµένο σχολείο χωλαίνει δραµατικά και στο ηθικοπλαστικό του έργο, στη διαµόρφωση δηλαδή των µαθητικών ψυχών και πνευµάτων.
Και η ευθύνη γιʼ αυτή την αποτυχία είναι ευθύνη αποκλειστικά δική µας: των δασκάλων σας και των γονιών σας.
Δεν έχουµε κατορθώσει να σας δείξουµε πως, χωρίς αρχές, η ζωή σας αύριο θα είναι µια κόλαση, πως, χωρίς όνειρα και στόχους, θα χρειαστείτε υποκατάστατα, θα καταφύγετε πιθανόν σʼ επιλογές που θα σας ξεφτιλίσουν, θα σας κάνουν να σιχαίνεστε τον εαυτό σας, θα σας γεµίσουν τη ζωή πλήξη και κούραση, θα σας γεράσουν πρόωρα.

«Ένα βιογραφικό σημείωμα πρέπει , αφού γραφτεί, να μείνει επ’ αρκετόν καιρό κρεμασμένο στον αέρα από ένα τσιγκέλι αυστηρότητας, ώστε να στραγγίξουν καλά τα στερεότυπα, οι ωραιοποιήσεις, η ρόδινη παραγωγικότης και ο πρόσθετος ναρκισσισμός, πέραν εκείνου που ενυπάρχει στη φύση μιας αυτοπαρουσίασης. Μόνον έτσι βγαίνει το καθαρό βάρος: το ήθος που επέβαλες να τηρεί η προσπάθειά σου.
Τα πόσα βιβλία έγραψε κανείς, πότε τα εξέδωσε, ποιες μεταφράσεις τα μεταναστεύουν σε μακρινές ξένες γλώσσες και ποιες διακρίσεις τα χειροκροτούν είναι τόσο τρέχοντα, όσο το να πεις ότι μέσα σ’ έναν βαρύτατο χειμώνα υπήρξαν και κάποιες μέρες με λαμπρή λιακάδα.

Ωστόσο, επειδή αυτό είναι το υλικό της πεπατημένης, που δεν μπορεί να συνεχίσει τη χάραξή της με συνεσταλμένες καινοτόμες επιφυλάξεις, γεννήθηκα στην Αθήνα το 1931. Η παιδική ηλικία πέρασε χωρίς να αναδείξει το «παιδί θαύμα». Το 1949, τελειώνοντας το Γυμνάσιο, υπέκυψα εύκολα στο «πρέπει να εργαστείς», και εργάστηκα στην Τράπεζα της Ελλάδος είκοσι πέντε χρόνια.

Ανώτερες σπουδές: η μακρά ζωή μου κοντά στον ποιητή Άθω Δημουλά. Χωρίς εκείνον, είμαι σίγουρη ότι θα είχα αρκεστεί σε μια ρεμβαστική, αμαθή τεμπελιά, προς την οποίαν, ίσως και σοφά, ακόμα ρέπω. Του οφείλω το λίγο έστω που της ξέφυγα, την ατελή έστω μύησή μου στο τι είναι απλώς φωνήεν στην ποίηση και τι είναι σύμφωνον με την ποίηση, του οφείλω ακόμα την πικρότατη δυνατότητα να μπορώ σήμερα, δημόσια, να τον μνημονεύω εις επήκοον της πολυπληθούς λήθης.