Γιώργος Νικ. Σχορετσανίτης, «Αγαπημένες Αφροαμερικανίδες ποιήτριες», εκδ. Οδός Πανός, 2026 (γράφει ο Γρηγόρης Τεχλεμετζής)
26Ιου
Ο Γεώργος Σχορετσανίτης, εκτός των άλλων πολύπλευρων ενδιαφερόντων του, είναι και μελετητής της αφροαμερικάνικης ιστορίας και πολιτισμού. Το παρόν βιβλίο αναφέρεται σε τρεις αγαπημένες του Αφροαμερικανίδες ποιήτριες του 18ου και 19ου αιώνα, δηλαδή στις απαρχές της εν λόγω λογοτεχνίας, την Φίλλις Ουίτλεϋ, τη Λούσι Τέρι Πρινς και την Φράνσις Χάμπερ.
Η ακτιβιστική διαμαρτυρία αρχίζει να αχνοφαίνεται στις πρώτες δυο ποιήτριες και είναι ξεκάθαρη και θυελλώδης στην τρίτη, η οποία είναι και μεταγενέστερη. Έτσι, κάποια νοήματα που εκφράζονται στα ποιήματα της Ουίτλεϋ μπορεί να μας ξενίζουν, με βάση τη γνώση και τα σημερινά ιδεώδη, αλλά θα πρέπει να ειδωθούν με βάση τις συνθήκες της εποχής εκείνης, οι οποίες τα δικαιολογούν απολύτως. Έτσι, η ανοχή της αρπαγής των ιθαγενών από τους δήθεν «εκπολιτιστές» λευκούς Αμερικάνους, που οδήγησαν τους απαχθέντες παγανιστές στον αγαστό Χριστιανισμό, θέσεις οι οποίες εκφράζονται σε ποίημα της («Για τη μεταφορά απ’ την Αφρική στην Αμερική», σ.15), η οποία περιγράφει ανάλογη εμπειρία της, σήμερα φαντάζουν προβληματικές, αλλά για την ίδια, που διέφυγε από τη σκλαβιά, μια και της «χαρίστηκε» η ελευθερία της από τη λευκή αφέντρα της, οι απόψεις αυτές είναι δικαιολογημένες.
Ήταν η ευσπλαχνία που μ’ έφερε απ’ την παγανιστική μου γη,
Δίδαξε τη νυχτωμένη μου ψυχή να καταλάβει
Ότι υπάρχει ένας Θεός, ότι υπάρχει κι ένας Σωτήρας
Ο Σχορετσανίτης είναι ερευνητής της εποχής εκείνης και από αυτή τη θέση δίνει τις τότε διαστάσεις των θεμάτων. Κατ’ αναλογία, με τα σημερινά αισθητικά δεδομένα, θα ξένιζε το μεγαλόπρεπο και υμνητικό ύφος περί αρετής (σ.21), περί φαντασίας (σ.17) και άλλων, που θα έμοιαζε με διδακτισμό, κάτι που δεν συνέβαινε την εποχή εκείνη. Ο συγγραφέας μεταφράζει ποιήματα των εξεταζόμενων ποιητριών σχολιάζοντάς τα, κάτι που μας δίνει τη δυνατότητα κατανόησης αυτού του φαινομένου. Πρέπει να σημειώσουμε ότι τα φαινόμενα αυτά παρουσιάζονται στις δυο πρώτες ποιήτριες, οι οποίες είναι του 18ου αιώνα και πολύ πρώιμες και καθόλου στην Χάμπερ που είναι μεταγενέστερη και πλήρως συνειδητοποιημένη ακτιβίστρια. Στα ποιήματα των πρώτων δυο διακρίνεται μια εκκολαπτόμενη επαναστατικότητα, η οποία διερευνάται από τον Σχορετσανίτη, και έχει ιδιαίτερη σημασία στον τρόπο εξέλιξης της αφροαμερικάνικης ποίησης, άρα πολύ σωστά μελετάται. Επίσης, πολύ μεγάλη σημασία είχε και το ότι οι πρώιμες αυτές ποιήτριες επέδειξαν στην εποχή τους ότι και οι μαύροι, που προέρχονταν από τις πρωτόγονες φυλές της Αφρικής, μπορούσαν να παράγουν ανώτερα καλλιτεχνικά έργα, κάτι που τότε δεν θεωρούταν αυτονόητο, αφού ο ρατσισμός ήταν έντονος και τους έγχρωμους τους θεωρούσαν κατώτερα διανοητικά όντα. Με αυτόν τον τρόπο συνεισέφεραν στο ακτιβιστικό κίνημα. Τα μετέπειτα χρόνια η κοινωνική εξέλιξη και η κατάργηση της δουλείας θα αποδεσμεύσει την αφροαμερικάνικη ποίηση από τα θρησκευτικά θέματα και αυτά της σκλαβιάς.
Διαβάστε περισσότερα



![Νίκος Μπουρσινός, «Και ο άνεμος του παίρνει το πρόσωπο», εκδ. Μετρονόμος, 2026 [προδημοσίευση]](https://www.poiein.gr/wp-content/uploads/2026/08/fc9737a0-ca45-42bd-b721-cd1aab2d5d66-75x75.jpg)
![«Συζητώντας με το ΑΙ: “Το να ξέρεις τον ορισμό της λέξης «πόνος» δεν σημαίνει ότι πονάς”» [γράφει ο Σπύρος Αραβανής]](https://www.poiein.gr/wp-content/uploads/2026/07/images-4-75x75.jpg)



![Φωτεινή Βασιλοπούλου, «Φυτρώνει άγρια ζάχαρη», εκδ. Κουκκίδα, 2021 [Γράφει ο Γεώργιος Νικ. Σχορετσανίτης]](https://www.poiein.gr/wp-content/uploads/2026/09/images-7-75x75.jpg)

















