Η Κρίση της Ποίησης

Κορνηλία Καδόγλου, «Μόριμος, ο πένθιμος επισκέπτης του θέρους», εκδ. Φ. Χατζηπάντου, 2023 (γράφει ο Ιωάννης Σόλαρης)

 

«Η αισθητική της απογύμνωσης»

 

 

 

Ο «Μόριμος» ελκύει στην προσέγγισή του την κριτική ανάγνωση με βάση τη νοητική διείσδυση καθώς και τη διαισθητική ανάγνωση φυλλομετρώντας ίσως μια ορχιδέα. Η πρώτη μόνη της κλείνει σε επίπεδα και επομένως αδικεί τη συλλογή, ενώ η δεύτερη απελευθερώνει σε μια νέα δημιουργία. Η ποιητική συλλογή χαρακτηρίζεται από τη δωρικότητα της έκφρασης και τη βαθιά ενδοσκόπηση.

 

1. Επίπεδο Λογοτεχνικού Είδους & Μορφής

Η συλλογή αποτελείται από 24 ποιήματα που ανήκουν στη σύγχρονη ελληνική ποίηση. Στη μορφή κυριαρχεί ο ελεύθερος στίχος, με τα περισσότερα ποιήματα να είναι ολιγόστιχα, γεγονός που τους προσδίδει δύναμη και δυναμική μέσω της λιτότητας και της συμπύκνωσης του νοήματος.

Βασικό χαρακτηριστικό είναι η συμπύκνωση, όπως φαίνεται στο απόσπασμα από το ποίημα «Κάποιες νύχτες»: «Σμιλεύουν ματωμένα φεγγάρια / κι απαρνιούνται τους θεούς τους». Εδώ ο στίχος λειτουργεί ως περίληψη μιας ολόκληρης σχέσης ή επικοινωνίας που πλέον έχει χαθεί, ενισχύοντας την αίσθηση του τέλους. Παράλληλα, η αμεσότητα του λόγου αναδεικνύεται στο ποίημα «Σκόνη μόνο»: «Να μην αφήσεις ίχνη θέλω, / να γίνεις ένα με τη σκόνη που θα φυσήξω». Η φράση είναι άμεση, σαν προστακτική, δημιουργώντας έντονη αίσθηση επείγοντος και τραυματικής εμπειρίας.

Η γλώσσα και το ύφος της συλλογής είναι ζεστά και συναισθηματικά, με τον ποιητικό λόγο να είναι άμεσος και να δημιουργεί εικόνες που κυλούν αβίαστα. Καθοριστική είναι η απουσία της στίξης στην πλειονότητα των ποιημάτων, η οποία λειτουργεί ως πρόκληση προς τον αναγνώστη να συμμετάσχει στη νοηματοδότηση και να βρει τους δικούς του ρυθμούς και παύσεις.

Όσον αφορά τη ροή και τον ρυθμό, στο ποίημα «Ηλέκτρα» αναφέρεται: «..καμία λέξη καμιά διάσταση / δεν μπορούσε να τον χωρέσει / Ένα βράδυ έλαμψε μέσα του σαν αστραπή / αυτό που ήταν μπροστά στα μάτια του / Και τότε ξαναγύρισε ο ήχος, η εικόνα και οι λέξεις / Κι αυτό τού ήταν αρκετό». Η απουσία κόμματος επιτρέπει στις εικόνες να ρέουν η μία μέσα στην άλλη, αναγκάζοντας τον αναγνώστη να βρει τον εσωτερικό ρυθμό της ανάσας και του συναισθήματος. Η έλλειψη στίξης ενισχύει επίσης την αμφισημία, όπως στο ποίημα «Λέξεις»: «Τα χέρια μου υψώνονται στον ουρανό / απωθούν άτσαλα τις λέξεις». Ο στίχος, χωρίς τελεία ή κόμμα, μπορεί να διαβαστεί ως ικεσία ή ως επιβεβαίωση της μοίρας, ενισχύοντας την αίσθηση του ανοιχτού ερωτήματος. Ο ρυθμός είναι εσωτερικός, προκύπτοντας από τη μουσικότητα του συναισθήματος.

Διαβάστε περισσότερα