Ο Τζον Μπέρτζερ ήταν και είναι ένας μεγάλος διανοούμενος. Και θα είναι, όσο τα γραπτά και οι ιδέες του θα διαβάζονται και θα μελετώνται. Γεννήθηκε στο Λονδίνο το 1926 (έφυγε από τη ζωή το 2017), σπούδασε ζωγραφική, ασχολήθηκε με την κριτική τέχνης και τη γραφή, έγραψε δοκίμια, σενάρια θεατρικά έργα, εξαίρετη ποίηση, ανατρεπτικά κείμενα, φιλοσοφικές μελέτες, θεωρίες για τη φωτογραφία και σπουδαία λογοτεχνία.

Πολυπράγμων, πολυσχιδής, πνεύμα οξύτατο και αεικίνητο, με διερευνητική ματιά στη ζωή, στον άνθρωπο, στην τέχνη και στην κοινωνικοπολιτική πραγματικότητα, δημιουργώντας ένα πολύ προσωπικό και ριζοσπαστικό έργο. Το 1972 απέσπασε το Βραβείο Booker για το μυθιστόρημά του «G» (στα ελληνικά εκδόθηκε στα μέσα της δεκαετίας του ’70 κι έκτοτε παραμένει άφαντο) και η κίνησή του να μοιραστεί το χρηματικό του έπαθλο με την οργάνωση των Μαύρων Πανθήρων ξεσήκωσε θύελλα αντιδράσεων.

Αντισυμβατικός, πρωτοπόρος (με ό,τι κι αν καταπιάστηκε), μαρξιστής, δεινός στοχαστής, κινηματογραφιστής, ζωγράφος, τεχνοκριτικός, ποιητής και συγγραφέας, συνέδεσε τα όρια μεταξύ ορατού και αοράτου, του οπτικού και του συναισθηματικού, του συνηθισμένου και του ασυνήθιστου. Στα ελληνικά, έχουν κυκλοφορήσει αρκετά και σημαντικά έργα του. Πριν αρκετά χρόνια, είχαμε την τύχη να διαβάσουμε το σπαρακτικό του μυθιστόρημα «Προς τον γάμο», που κυκλοφόρησε το 1997 από τις εκδόσεις Καστανιώτη. Χρόνια μετά, το «Από την Άιντα στον Χαβιέρ – Γράμματα σ’ έναν φυλακισμένο», (εκδόσεις Πατάκη, 2019) , μια συλλογή επιστολικών κειμένων – ύμνων στην αγάπη που μπορεί και αντιστέκεται σε ένα / κάθε σάπιο σύστημα.

Το 2022, από τις εκδόσεις Μεταίχμιο, επανακυκλοφόρησε η συλλογή κειμένων περί τέχνης «Η εικόνα και το βλέμμα» που βασίστηκε στην ομώνυμη επιτυχημένη τηλεοπτική σειρά του BBC που δημιουργήθηκε από τον ίδιο τον Μπέρτζερ. Απ’ τις εκδόσεις Αντίποδες, το 2021, κυκλοφόρησε «Η κόκκινη τέντα της Μπολόνιας», μια ανθολογία από εκπληκτικά κείμενα – μινιατούρες και το «Γιατί να κοιτάμε τα ζώα», εκδόσεις Κυαναυγή.

Πολύ πρόσφατα, οι εκδόσεις Αλεξάνδρεια ενέταξαν στην ανανεωμένη τους σειρά Λογοτεχνία ένα εμβληματικό (και πολυαναμενόμενο) βιβλίο του Μπέρτζερ αν και δεν πρόκειται για ένα αμιγώς λογοτεχνικό έργο. Το «Και τα πρόσωπά μας, καρδιά μου, φευγαλέα σαν φωτογραφίες» είναι ένα αριστουργηματικό βιβλίο που δεν ταξινομείται σε κατηγορίες. Ούτε λογοτεχνία, λοιπόν, ούτε ποίηση, ούτε δοκίμιο, ούτε αυτοβιογραφία, ούτε μελέτη για την τέχνη, παρά ένα θαυμάσιο μείγμα όλων αυτών, ένα έργο τέχνης πολιτικής διάστασης και αναμέτρησης με τον χρόνο και τον χώρο, δια χειρός και υψηλού πνεύματος αυτού του εξέχοντος δημιουργού – καλλιτέχνη που πάντα καταφέρνει να επηρεάζει σε βάθος όσους εδώ και χρόνια σκύβουμε με αγάπη, θαυμασμό και ευλάβεια πάνω απ’ τα γραπτά του και αφηνόμαστε να μας παρασύρει σε μια τρυφερή αθόρυβη θάλασσα, σε βυθούς και επιφάνειες, σε ορίζοντες, χρώματα, τοπία, αιωρούμενες μορφές και εικόνες, σε σώματα που θυμούνται.