Στα βήματα ενός ανελέητου χορού

«Αλήθεια και ψευδαίσθηση. Ποιος μπορεί να ξεχωρίσει τη διαφορά;» Με αυτή τη φράση, σχεδόν ψιθυριστή, που λέγεται από τον Τζορτζ και επιπλέει προς το τέλος του έργου, ανάμεσα στον ορυμαγδό των προσβολών, ο Έντουαρντ Άλμπι συμπυκνώνει το σύμπαν του «Ποιος φοβάται τη Βιρτζίνια Γουλφ;».

Δεν πρόκειται απλώς για μια νύχτα μέθης, ούτε για έναν γάμο σε αποσύνθεση, πρόκειται για μια τελετουργία απογύμνωσης, όπου η αλήθεια δεν εμφανίζεται ως λύτρωση αλλά ως βίαιη αναγκαιότητα. Στο σαλόνι ενός πανεπιστημιακού σπιτιού στη Νέα Αγγλία, η αμερικανική υπόσχεση της ευτυχίας, οικογένεια, επιτυχία, κοινωνική άνοδος, καταρρέει κάτω από το βάρος των ίδιων της των ψεμάτων. Ο Άλμπι στήνει ένα έργο όπου η προσωπική σύγκρουση γίνεται πολιτική αλληγορία και ο γάμος της Μάρθας και του Τζορτζ μετατρέπεται σε μικρογραφία μιας κοινωνίας που φοβάται, πάνω απ’ όλα, να ζήσει χωρίς τις ψευδαισθήσεις της.

Το «Ποιος φοβάται τη Βιρτζίνια Γουλφ;» του Έντουαρντ Άλμπι στην επιφάνειά του φαίνεται να αφηγείται μια νύχτα υπερβολής, ένα μεθύσι με λόγια και ουίσκι. Στον πυρήνα του όμως εκθέτει την πιο οδυνηρή πρώτη ύλη των ανθρώπινων σχέσεων, τις αυταπάτες που χτίζουμε για να αντέξουμε τη ζωή και τις καταστροφές που προκαλεί η στιγμή που αυτές οι αυταπάτες συντρίβονται.

Η υπόθεση είναι γνωστή και συνάμα αιφνιδιαστική κάθε φορά. Η Μάρθα και ο Τζορτζ, ζευγάρι μεσήλικων σε μια πανεπιστημιούπολη της Νέας Αγγλίας, καλούν στο σπίτι τους τον νεαρό Νικ και τη σύζυγό του Χάνεϊ μετά από πανεπιστημιακή δεξίωση. Από την πρώτη στιγμή γίνεται σαφές ότι δεν πρόκειται για μια «ευπρεπή» επίσκεψη. Το αλκοόλ ρέει άφθονο, οι συμβάσεις καταλύονται, και αρχίζει ένα παιχνίδι, «ποιος φοβάται τη Βιρτζίνια Γουλφ;», όπου το ερώτημα δεν χρειάζεται απάντηση, γιατί η ίδια η βραδιά θα την προσφέρει, όλοι τη φοβούνται, δηλαδή όλοι τρέμουν να ζήσουν «χωρίς ψευδαισθήσεις».