Ιν μέντιας ρες… Αυτοί που θέλουν στην ανάγνωση την μυρουδιά του χαρτιού, πριν επιχειρηματολογήσουν, να σκέφτονται ότι ο υπολογιστής έχει και εκτυπωτή και μπορούν να τυπώνουν σε χαρτί οσμής κατά βούλησιν… Οσμή ψαρόκολλας, οσμή τυριού, ρέγγας και οτιδήποτε άλλο μύριζαν τα ψίχουλα γύρω από τις παιδικές τους αναγνώσεις. Να ξέρουν όμως πως είναι διαρκώς εκτός θέματος…

Το πρώτο γραπτό που διαβάστηκε στην αρχαία Αίγυπτο επαναλαμβάνει με μια συχνότητα μεγάλη τη λέξη: Μυστικό. Όλο το κείμενο εξαντλείται στο να μη διαφύγει το μυστικό. Γι αυτό λοιπόν τα κεκτημένα συμφέροντα γύρω από τη χάρτινη εκδοχή, ας επιταχύνουν λίγο τη διαφυγή του μυστικού, που τους προσέφερε αρκετά φράγκα και ενίοτε και κύρος, και ας κοιτάξουν πόσο από το «μυστικό» τους θα γίνει φανερό με τη ψηφιοποίηση και ας προσαρμοστούν αναλόγως…

Η νέα δυνατότητα της ψηφιακής εκτύπωσης εκτός του ότι υποδεκαπλασιάζει το κόστος, είναι και πλέον χρηστική και οικολογική. Τυπώνεις όσα έχεις ανάγκη με τη δυνατότητα να ανατυπώσεις, κι όχι όσα έχει ανάγκη ο εκδότης και τα παρωχημένα συστήματα έκδοσης με τα οποία συνεργάζεται και λειτουργούν ακόμα από οικονομική αδράνεια με το αζημίωτο.

Έτσι θα απελευθερώσουμε κόστος από το κράτος να συντηρήσει τους ρέκτες της παραδοσιακής τυπογραφίας και να μην τρώει τα λεφτά η σπατάλη του χαρτιού, όπου και νέοι άνθρωποι θα διατηρήσουν τη γέφυρα ανάμεσα στην τεχνογνωσία της παραδοσιακής και τα οφέλη της ψηφιακής τυπογραφίας. Το να τυπώσεις την πλέον δημοφιλή συλλογή του Νερούδα στο χέρι έχει κάποιο νόημα. Το να τυπώσεις ποιητή του 70 δεν έχει. Και οι τυπωμένες στο χέρι ανατυπώνονται φωτογραφικά. Το ιδανικό θα ήταν οι ψηφιακοί εκδότες να μαθητεύουν ένα διάστημα δίπλα σε παραδοσιακούς. Αν όχι να χρησιμοποιήσουν τους τελευταίους της παραδοσιακής τυπογραφίας σαν πρότυπα. Κυρίως στη διαχείριση της αφθονίας που κάνει την αισθητική εμφάνιση των ψηφιακών κιτς. ( Αυτό είναι και το μόνο αισθητικό επιχείρημα που έχει μια βάση για τη χρήση της ψηφιακής τυπογραφίας).

Το ψηφιακό βιβλίο υπάρχει ανάγκη να καθυστερήσει γιατί ο εκδοτικός χώρος βρίσκεται εκτός πραγματικής οικονομίας και λειτουργεί βάσει υπερτιμολογήσεων. Και το ψηφιακό βιβλίο θέλει πολιτικές του παγκόσμιου λογισμικού. Κέρδος μόνο από το τζίρο και συμπερίληψη του πειρατικού στην τιμολόγηση τόσο που να κάνει την αγορά νόμιμου συμφέρουσα. (Η Ματζέντα, η ελληνική εταιρία λογισμικού, θα μπορούσε να πουλήσει την πείρα της.)

1. Χρήστος Λεοντής, «Χελιδών ηδομένη…», Αριστοφάνη- Πέντε μουσικές ενότητες από τις κωμωδίες «Αχαρνής», «Σφήκες» , «Ιππής», «Πλούτος», «Ειρήνη», εκδ. Μετρονόμος.

Ο Χρήστος Λεοντής εμπνεύστηκε για πρώτη φορά από τον Αριστοφάνη, το 1970, μελοποιώντας τις «Σφήκες» του. Έκτοτε ακολούθησαν πάρα πολλές συνθέσεις του Λεοντή πάνω σε έργα αρχαίου δράματος και κωμωδίας, καλύπτοντας μια δημιουργική περίοδο 40 περίπου χρόνων (1962-2004). Χαρακτηριστικά της μουσικής του ως προς τις κωμωδίες, η διάθεση σύνθεσης τραγουδιών που μπορούν να ξεπεράσουν τα όρια μιας θεατρικής παράστασης, οι ευφρόσυνοι ρυθμοί συνταιριαγμένοι με λαϊκότροπες μελωδίες και η αμεσότητά της σαν να ξεπηδά μέσα από τα αρχαία κείμενα (οι αρχαίες μελοποιήσεις των οποίων, ως γνωστό δεν διασώθηκαν). Τον Αύγουστο του 2005 στα πλαίσια του Ελληνικού Φεστιβάλ ο Λεοντής έδωσε στο Ηρώδειο την παράσταση «Χελιδών ηδομένη… και τραγούδια ευφρόσυνα!», βραδιά που ηχογραφήθηκε και κυκλοφόρησε ως dvd και cd από τον Μετρονόμο. Στο πρώτο μέρος τη βραδιάς παρουσιάζονται πέντε μουσικές ενότητες από τις κωμωδίες του Αριστοφάνη, «Αχαρνής», «Σφήκες», «Ιππής», «Πλούτος» και «Ειρήνη» και ακολουθούν άλλα τραγούδια του συνθέτη. Για την πραγματοποίηση της παράστασης συνεργάζονται γύρω στα εκατό άτομα. Ανάμεσά τους οι τραγουδιστές Πέτρος Δαμουλής, Δώρος Δημοσθένους, Γιάννης Κούτρας, Μαρία Σουλτάτου, Ιωάννα Φόρτη, η μικτή Χορωδία τού Πολιτιστικού Κέντρου του Δήμου Κηφισιάς υπό την διεύθυνση του Θανάση Αρβανίτη, δεκαεπταμελής ορχήστρα, το Χοροθέατρο του Κρατικού Θεάτρου Βορείου Ελλάδος, η Σοφία Παντουβάκη (σκηνικά, κοστούμια), ο Χρήστος Τσαγάκης και Χρήστος Λεοντής (τηλεοπτική σκηνοθεσία). Επίσης ο Κωνσταντίνος Ρήγος ανέλαβε τη σκηνοθεσία και τη χορογραφία και ο Σπύρος Παπαδόπουλος την παρουσίαση. Τέλος, η καλλιτεχνική διεύθυνση, ενορχήστρωση και διεύθυνση ορχήστρας ανήκει στον ίδιο τον συνθέτη. Έργο, λοιπόν,  ζωής του Λεοντή και ο καλύτερος -για το είδος του- δίσκος του 2010.

1. Keith Jarrett/Charlie Haden-Jasmine (ECM)

Δυο παλιοί γνώριμοι συναντιούνται ύστερα από καιρό. Με αφορμή ένα ντοκιμαντέρ για τον Haden (το «Rambling Boy», του 2007), Haden και Jarrett έπαιξαν μαζί ύστερα από σχεδόν 30 χρόνια. O Jarrett βλέποντας το καλό κλίμα μεταξύ τους κάλεσε τον Haden στο στούντιο τού σπιτιού του κι εκεί προέκυψε αβίαστα το Jasmine. Η προσέγγισή τους σε μια σειρά από standards, όπως το “Body and Soul”, το “For All We Know” κ.α. ,είναι άμεση, με μια φυσικότητα, απόσταγμα της μεγάλης εμπειρίας και της βαθιάς αισθαντικότητας των δύο βιρτουόζων. Με το πέρασμα των χρόνων, πολλά άλλαξαν μα κάποια πράγματα παραμένουν. Οι δυο μουσικοί συνομιλούν ήρεμα, ανεπίσημα, αυθόρμητα. Η μουσική μοιάζει μια οικεία αντανάκλαση αυτών που καθόρισαν ολόκληρη τη ζωή τους. Τα όμορφα πράγματα για τα οποία αξίζει να ζει κανείς. Ο έρωτας, η φιλία, η δημιουργία. Με την απλότητα της σοφίας και ερμηνευτική φινέτσα, ο Keith Jarrett και ο Charlie Haden συνεχίζουν να μας συνεπαίρνουν.

(στη φωτογραφία η Ελένη Κοκκίδου μοναδική κι ανεπανάληπτη «Γυναίκα της Πάτρας» σε κείμενο του ποιητή Γιώργου Χρονά)

Ξεκινώ από τα πλέον πειραματικά και πρωτότυπα για να καταλήξω ΣΤΗΝ παράσταση της χρονιάς που πέρασε (και πολλών άλλων ετών που θα έρθουν).

1. Η Ομάδα Επτά παρουσιάζει τη Θεατρική παράσταση Από την Αρχή…

βασισμένη στα μονόπρακτα του Φ. Ξ. Κρετζ «Άνω Αυστρία» και «Εργασία στο σπίτι» στο Ίδρυμα Μ. Κακογιάννης, αίθουσα Black Box.
Βασισμένη στα μονόπρακτα του Φ. Ξ. Κρετζ «Εργασία στο σπίτι» και «Άνω Αυστρία» η παράσταση κινητοποιεί με σύγχρονο αποδομημένο μεταμοντέρνο τρόπο έξι ηθοποιούς, που κινούμενοι σαν ακαθοδήγητες μαριονέττες αρθρώνουν τον δικό τους άναρθρο λόγο επιχειρώντας να αντιδράσουν στην καθημερινή βία και στα αδιέξοδα του σύγχρονου “πολιτισμού” μας.Υπάρχει φως στο βάθος του τούνελ; Ερώτηση που επιδέχεται πολλών απαντήσεων. « ….όλα αυτά δεν έχουν κανένα νόημα…..Από την αρχή….» (Φ. Ξ. Κρετζ). Η επανάληψη ως σισύφεια εμμονή ή ως θλιβερή κυκλοτερής κίνηση της αρκούδας στο κλουβί της. Τέσσερις άνδρες και τέσσερις γυναίκες σπαράσσουν και χτυπιούνται. Παραβολή για την ασφυξία που προκαλεί ο εγκλωβισμός του ανθρώπου σε νόρμες και πρότυπα που του ενσταλάζουν αργά αλλά ρυθμικά στο κεφαλάκι του οι σύγχρονες αναπτυγμένες κοινωνίες. Από το Δελτίο Τύπου διαβάζουμε: “Η ομάδα Επτά δημιουργήθηκε το 2003. Χρησιμοποιεί μεθόδους από το θέατρο της επινόησης. Δράσεις που στηρίζονται σε οργανωμένους αυτοσχεδιασμούς, με έμφαση στην οπτικοποίηση της συναισθηματικής μνήμης, την σκηνική αξιοποίηση του ελεύθερου συνειρμού και του θεατρικού κειμένου του Κρετζ, την ανάκληση δράσεων της καθημερινότητας, την ανάγκη της συμμετοχής των ερμηνευτών σε ένα πολυδιάστατο και αποσπασματικό παρόν, που δημιουργεί έναν καμβά ποικίλων συναισθημάτων, ενεργειών και μηνυμάτων στην σκηνή”.

Info:
Ίδρυμα Μ. Κακογιάννης, αίθουσα Black Box από την Παρασκευή 22 έως και την Κυριακή 24 Οκτωβρίου 2010, στις 21:00 και στη συνέχεια κάθε Δευτέρα και Τρίτη από 6 έως 28 Δεκεμβρίου 2010, στις 21:00. Προλαβαίνετε!
Παίζουν οι ηθοποιοί: Τζωρτζίνα Κακουδάκη, Ελεάνα Αποστολάκη, Γιώργος Ανδράκης, Κατερίνα Λάττα, Νικολέττα Μαστρογιαννακοπούλου, Ανδρέας Γιαννόπουλος. Την πρωτότυπη μουσική της παράστασης σύνθεσε ο Λευτέρης Αγγελάκης, τα σκηνικά, τα κουστούμια και οι φωτισμοί είναι της Ομάδας Επτά και σύμβουλος δραματουργίας είναι η Τζωρτζίνα Κακουδάκη.

Το κείμενο εστάλη στο ΠΟΙΕΙΝ από τους “Καλλιτέχνες ενάντια στο Μνημόνιο”

 
Το πρόσφατο ποιητικό ατόπημα  του υπουργού  Τηλέμαχου Χυτήρη παρουσιάστηκε τη Δευτέρα  13 του Δεκέμβρη στο μουσείο Μπενάκη. Η παρουσίαση ήταν να ξεκινήσει στις 8 μ.μ. Τα μέλη της ομάδας   μας  ήταν ήδη στην αίθουσα νωρίτερα  έχοντας  καταλάβει σκόρπιες θέσεις σε όλα τα σημεία της. Ντυμένοι όπως ερμήνευσε ο καθένας μας το «όπως αρμόζει για την περίσταση» που είχε δοθεί σαν οδηγία από την προηγουμένη, δεν φάνηκε να προξενούμε κάποια  εντύπωση με την εμφάνισή μας.  Σε μας επίσης δεν προξένησε καμιά εντύπωση τόσο η παρουσία του  κ.Γεωργουσόπουλου  ανάμεσα σε αυτούς που θα μας ανάλυαν εμβριθώς τις κενολογίες  του υπουργού, δεν μας προξένησε επίσης ιδιαίτερη εντύπωση η παρουσία ανάμεσα στο κοινό της Ρέας Γαλανάκη, του Γιάννη Κοντού πρωταθλητή εξάλλου του “τίποτα ” παλαιόθεν, της  Ελένης Καραίνδρου  και άλλων προοδευτικών διανοουμένων καθώς και του πρόσφατα βραβευμένου από το χέρι του Χυτήρη, Αγγελλόπουλου. Στον περισσότερο διεθνή παρά  γηγενή σκηνοθέτη  ο σινεφίλ υπουργός  παρέδωσε προ ημερών  κλάδον ελαίας εκ μέρους της ετήσιας πολιτιστικής επιθεώρησης «Επίλογος» σε εκδήλωση  στην οποία παραβρέθηκε επίσης ο κ. Γεωργουσόπουλος ως σύμβουλος της συγκεκριμένης έκδοσης ( ναι, ναι και εκεί ο Γεωργουσόπουλος, εξαναγκασμένος βέβαια μια και δεν είναι δυνατόν να βρεθεί άλλος  τέτοιος ) μια  και η ανακύκλωση «προοδευτικών»  που τα  παίρνουν από όλες τις μπάντες φαίνεται ότι παρά την κλιμάκωση της κρίσης δεν το αποφασίζει να φτάσει στον επίλογό της.
 Στην κορωνίδα των επιφανών που τίμησαν  τις υπουργικές παρενοχλήσεις  της ποιήσεως ασφαλώς ο κ. Μαρωνίτης ο οποίος μετά τις  αναβλητικές απαγγελίες των ομηρικών ραψωδιών έκρινε εαυτόν  όμηρον στο να απαγγείλλει  επι τέλους Χυτήρη. Ξεροκατάπιαμε λίγο με την παρουσία της Τιτίκας Δημητρούλια της έγκριτης και ανυπόκριτης κριτικού της ποίησης η οποία απόφυγε ωστόσο εύστοχα να αναληφθεί του περιεχομένου των λιτών και δεμένων ποιημάτων και προτίμησε να αναφερθεί  στη δομή  της συλλογής διαλείψεων του κ. Χυτήρη ( την υπερδομή την άφησε η  κριτικός επίσης ασχολίαστη ) και στην αξιομνημόνευτη συνήχηση του α και του ρ σε κάποιον στίχο του, όπου το α αν δεν μας απατά το αλτσχάιμερ (για να επιτείνουμε την συνήχηση)  παρέπεμπε στην έννοια του αβάσταχτου και ανούσιου και  το ρ υπομνημάτιζε  τα ραπανάκια για την όρεξη .