ΒΡΑΔΥ

La fleur des vignes pousse

Et j ’ai vingt ans ce soir.

(Ανθίζει το λούλουδο των αμπελιών

Και γώ απόψε  γίνομαι είκοσι χρονών)

                                       Апdгé Theuriet

Προσεύχομαι στο φως του παραθυριού –

Είναι ωχρό,  φτενό, ίσιο.

Σήμερα σιωπώ απ’ το πρωί

Κι η καρδιά – ραγισμένη.

Στον νιφτήρα μου

Πρασίνισε ο χαλκός.

Μα έτσι μαζί του παίζει το φως

Πού  να κοιτάς το τέρπεσαι.

Έτσι άκακο και απλό

Στη βραδιάτικη γαλήνη,

Αλλά σε τούτο το άδειο ιερό

Σαν  γιορτή είναι χρυσαφένια

Και δική μου απαντοχή.

3 Νοέμβρη 1910

Κίεβο

I

Το τζετ τρυπά σαν ασημόψαρο των σύννεφων τις στρώσεις –

σύννεφων που αρχεία δε θα κρατήσουν απ’ το διάβα μας

μήτε απ’ της θάλασσας το κάτοπτρο ή τα κοράλλια τ’ απασχολημένα

με τα ήθη τα δικά τους· δεν είναι πύλες από βράχια θρυμματιζόμενα,

σελίδες μόνο ενός νωπού πολιτισμού που γίνηκε σμπαράλια.

Μια τρύπα οπότε ανοίγει στην περγαμηνή τους, κι έξαφνα, σε μια αχανή

ερείπωση φωτός, προβάλλει εκείνο το νησί, γνωστό

στον ταξιδιώτη Τρόλοπ, και στον συνταξιδιώτη Φρουντ,

σαν μη παράγον τίποτα. Ούτε καν ένα έθνος. Ο ίσκιος του τζετ

κυματίζει πάνω από ζούγκλες πράσινες, σταθερά, σα σπάρος

μέσα από φύκια. Το φως μας, μοιρασμένο με τη Ρώμη

και το λευκό χαρτί σου, Ιωσήφ. Εδώ, όπως κι αλλού παντού,

είναι ο ίδιος αιώνας. Σε πόλεις, σε λασπερούς καταυλισμούς,

το φως ποτέ δε γνώρισε εποχές. Κοντά στο σκουριασμένο λιμάνι

γύρω απ’ το Πορτ οφ Σπέιν, λαμπρά προάστια ξεθωριάζουνε σε λέξεις –

το Μαραβάλ, το Ντιέγκο Μαρτίν – αυτοκινητόδρομοι μακριοί σαν τη μετάνοια,

καμπαναριά τόσο μικρά που μετά βίας ακούς τα σήμαντρά τους,

μήτε τα αιχμηρά θαυμαστικά των ασβεστωμένων μιναρέδων

απ’ τα πράσινα χωριά. Σαν κατεβαίνουμε, το παράθυρο αντηχεί

πάνω απ’ τα ποιήματα της γης, που οι φυτείες είν’ οι στροφές τους.

Χαϊδεύοντας απαλά τα βούρλα ενός βαλτότοπου, σαν τρεχάτο νέφος ερωδιών,

οι λέξεις τακτοποιούνται αβίαστα στην αράδα, όπως οι σπίνοι στα κλαδιά τους.

Πλησιάζει πολύ γρήγορα, η αίσθηση του γυρισμού – βιβλίο που θηκαρώνεται

στο ράφι του και πάλι – καλαμωτές διατρέχουν το φτερό, ένας φράχτης· ένας κόσμος

που αντέχει ακόμα, καθώς τροχοί δώσ’ του τραντάζουν και τραντάζουν την καρδιά.

Οκτώβριος

Οι σημύδες μοιάζουν με χρυσές πηγές.
Κρύο. Όπως το τελευταίο γράμμα σου, που πήρα.
Κι ο ήλιος, σαν κάποιος που’ταν κοντά σου μέχρι χτές,
μα ψυχράθηκε και φεύγει. Πέφτουν τα φύλλα απ’ τη φιλύρα.

Κήπος

Σκοτεινιάζει και φωτίζει,
όταν στον κήπο η άνοιξη φανεί.
Κάτι, μαραμένο, ακόμα ανθίζει.
Χτές άνθιζ’ η καρδιά μου. Σήμερα το γιασεμί.

Οφηλία

Αχ, ψέμματα θα λέω για πολύ καιρό
μέσ’ σε δίχτυ από φύκια, σε γυάλα με νερό,
πριν το πιστέψω τελικά,
ότι δεν αγαπήθηκα. Απλά.

Φωτογραφία

Όταν είναι μάλλον τύχη, η αποτυχία:
Το σώμα κάποιου κι ολόκληρη η γη
και θα μείνει μόνο μια φωτογραφία,
δεν είναι – δεν είναι αρκετή…
Γράμμα
Κάποιος παίρνει ένα γράμμα. Κάποιου χτυπάει η καρδιά.
Πάει να το διαβάσει κάτω απ’ την ανθισμένη τη μηλιά.
Διαβάζει. Πιάνει το λαιμό με το’να χέρι,
χάνει το έδαφος, βυθίζεται στ’ αγέρι.

Στην παρούσα ανθολογία ενσωματώνεται στο σύνολό του σχεδόν, μετά από κάποιες παρεμβάσεις που κρίθηκαν απαραίτητες, το πρώτο βιβλίο που βγήκε από τη σειρά «Αργεντίνοι Ποιητές»1 (Τριάντα Ποιήματα, Εκδόσεις Θράκα, 2014) μέσω του οποίου συστήσαμε την Alfonsina Storni στη χώρα μας. Και τώρα μέσα από μία επιλογή, διαδικασία αρκετά δύσκολη είναι αλήθεια, εκατό ποιημάτων επιχειρούμε να δώσουμε, έναν όσο γίνεται πιο κατατοπιστικό χάρτη της ποιητικής της διαδρομής και εξέλιξης με επιλογές από τις εφτά συλλογές που εκδόθηκαν από το 1916 έως και το 1938. Στα συγκεκριμένα βιβλία οφείλεται ως επί το πλείστον η φήμη της και η περίοπτη θέση που κατέχει στο στερέωμα της παγκόσμιας ποίησης.

Αφήνοντας κατά μέρος τις πολλές βιογραφικές αναφορές, αφού πλέον αρκετά πράγματα για τη ζωή της είναι ήδη γνωστά και στη χώρα μας χάρη σε προηγούμενες εκδόσεις των ποιημάτων της, θα θέλαμε να επικεντρωθούμε και να πούμε λίγα λόγια για τις ποιητικές συλλογές που τροφοδοτούν την παρούσα ανθολογία, καθώς και για τα επί μέρους χαρακτηριστικά τους. Εστιάζοντας έτσι πρωτίστως στο ποιητικό φαινόμενο Alfonsina Storni, και όχι στο τραγικό πρόσωπο που υπήρξε. Γιατί συχνά το ποιητικό της πορτραίτο φιλοτεχνήθηκε και προωθήθηκε, μάλλον ανισομερώς, κυρίως με έμφαση στο έντονα τραγικό στοιχείο της ζωής της και λιγότερο με βάση την κοινώς αποδεκτή ποιητική της αξία.

Η διαδρομή αυτή που θα την οδηγήσει στην κορυφή της παγκόσμιας ποίησης, ξεκινά ουσιαστικά το 1912. Όταν δηλαδή είναι είκοσι χρονών και έγκυος σε ένα παιδί εκτός γάμου, από έναν άντρα κατά πολλά χρόνια μεγαλύτερό της, σε μια εποχή που τα παιδιά εκτός γάμου θεωρούνταν «παράνομα» και δεν εμφανίζονταν πουθενά. Τότε είναι που παίρνει μια μεγάλη απόφαση που αποδεικνύεται καθοριστική για τη μετέπειτα ζωή της. Φεύγει από το επαρχιώτικο περιβάλλον του Ροσάριο της Σάντα Φε των διακοσίων χιλιάδων κατοίκων για να ζήσει στο κοσμοπολίτικο, αχανές και υπό ιλιγγιώδη ανάπτυξη Μπουένος Άιρες, θεωρούμενο τότε ως «το Παρίσι της Λατινικής Αμερικής», που οδεύει τάχιστα στο να γίνει μια μητρόπολη δύο εκατομμυρίων κατοίκων. Έχει ήδη δημοσιεύσει, εκεί όπου έμενε ως εκείνη τη στιγμή, κάποια ποιήματα στον τοπικό τύπο, που περνούν απαρατήρητα. Η Storni, ανήσυχο πνεύμα από μικρή, είχε ήδη κάνει πολλές απόπειρες να εκφραστεί ποιητικά από την ηλικία των οχτώ ετών ακόμη.

Το 1916 πραγματοποιεί το πρώτο μεγάλο βήμα με την έκδοση της συλλογής La inquitetud del rosal (Η ανησυχία της τριανταφυλλιάς).

(Απόσπασμα από την εισαγωγή του βιβλίου)