he who understands baboon would do more towards metaphysics than Locke
Charles Darwin

Στο τεύχος της 25ης Μαΐου του περιοδικού Ποιείν, δημοσιεύθηκε άρθρο υπό του φερέλπιδος ποιητού Ζήσου Αϊναλή, ανάγνωση του οποίου μου δημιούργησε μια σκέψη και μιαν έξαψη να συγκρίνω ετεροθεματικά φαινόμενα. Ας ξεκινήσω, λοιπόν, με ορισμένα μεγέθη όρχεων. Ο γορίλας τους διαθέτει μικρούς, ο άνθρωπος μεσαίους και ο χιμπατζής μεγάλους. Η εξήγηση επί του μεγέθους των όρχεων των συγγενικών αυτών ειδών (για την ακρίβεια: επί της διαφοροποίησης του μεγέθους από είδος σε είδος) δε δόθηκε στη βάση του κακού ιστορικού προηγούμενου από διανοούμενους του διαλεκτικού υλισμού ούτε θεμελιώθηκε επί του κομμουνιστικού οράματος. Ο χιμπατζής, λοιπόν, λένε οι ζωολόγοι, έχει μόνο όπλο διαιώνισης απέναντι στο ιδιαιτέρως άπιστο θηλυκό την ποσότητα του σπέρματος που αποθέτει ενδοσωματικώς, ενώ ο ρωμαλέος γορίλας μπορεί μεν να μαστίζεται από το πρόβλημα της νανορχίας, πλην όμως διαθέτει χαρέμια που ελέγχει σεξουαλικά, βεβαιώνοντας, τοιουτοτρόπως, ότι τα παιδιά είναι δικά του και όχι εκ νυχτών με τους ανταγωνιστές του.

Αναγγελία:

Η δημιουργία μίας ανθολογίας σύγχρονης ελληνικής ποίησης βρίσκεται σε εξέλιξη. Όποιος ποιητής ή ποιήτρια θα ήθελε να συμπεριληφθεί σε αυτή την ανθολογία, μπορεί να αποστείλει μία ή και παραπάνω ποιητικές συλλογές με την προϋπόθεση να έχουν κυκλοφορήσει από το 1990 και ύστερα. Την τελική ευθύνη της επιλογής των ποιημάτων έχει μία πενταμελής επιτροπή η οποία θα εξετάσει κάθε ποιητική συλλογή που θα έχει σταλεί έως τις 31 Δεκεμβρίου του 2008.

Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να αποστείλουν ταχυδρομικά τα έργα τους στον ποιητή Γιάννη Λειβαδά, ο οποίος είναι υπεύθυνος για τη δημιουργία αυτής της ανθολογίας, στην διεύθυνση: Αναπαύσεως 16, Μετς 116 36, Αθήνα. Στον φάκελο να αναγράφεται υποχρεωτικά η ένδειξη: «ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΘΟΛΟΓΙΑ» και ανάμεσα στα στοιχεία του αποστολέα να συμπεριλαμβάνεται υποχρεωτικά ένα τηλέφωνο επικοινωνίας. Τα ονομάτων των ποιητών που θα επιλεχθούν θα δημοσιοποιηθούν στο «Ποιείν» τον Ιανουάριο του 2009.

Catherine, ετών είκοσι-πέντε. Ότι έχει βγει απʼ το Champo. Το κάπνισμα απαγορεύεται παντού. Σαν τα σκυλιά. Μόνο στο δρόμο. Φέρνει τώρα βιαστικά στην έξοδο το κατοστάρι Gauloises στο στόμα. Κανένας δεν καπνίζει πια τα Gauloises, κι οι φίλες της στο Λύκειο να τη δουλεύουν γι αυτό το απομεινάρι των γονιών της. Τότε και τώρα. Σαράντα χρόνια από το Μάη του ʼ68. Κι όσα δεν έζησε ποτέ, ξανά και ξανά στο cinιma στο σελιλόϊντ μπροστά της να περνά προφητικός ο πιο τρελός Πιερό του ακόμα πιο τρελούτσικου Godard. 1968: Γκρούπα Dziga Vertov και μια Χαρούμενη Γνώση. 2008: Αφιερώματα κι αφιερώματα παντού. Προϊστορικοί βροντόσαυροι αναμασώντας πεπραγμένα. Στο cinιma, στις gallιries, στους δρόμους, βαθιά μέσα στους υπονόμους. Η επανάσταση πουλάει. Στρίβει αριστερά στη rue Champollion. Κι από το σκοτεινό σοκάκι στο εκτυφλωτικό φως της απογευματινής πλατείας. Στολισμένη η place de la Sorbonne, εκθέσεις, στο σιντριβάνι αριστερά μια γιγαντοαφίσα ασπρόμαυρη από το Μάη που γράφει γράμματα μαύρα σʼ ένα φόντο πεζοδρόμιο λευκό Anarchie. Έτσι, με γράμματα πλαγιαστά. Και ne travaillez jamais. Λίγο πιο κει η γιγαντοαφίσα Hugo Boss. Και consumer και consumer. Τα πανάκριβα ξενοδοχεία κι οι τουρίστες να τραβάν φωτογραφία τις φωτογραφίες. Το φάντασμα του Guy Debord πλανιότανε στους δρόμους στοιχειωμένο. Cette sociιtι qui supprime la distance gιographique recueille intιrieurement la distance, en tant que sιparation spectaculaire. Στο βάθος ελάχιστα διακριτικοί οι μπάτσοι του πανεπιστημίου. Και κλούβες ως είθισται παντού. Η επιβίωση μου τώρα επαφίεται στη νοημοσύνη των μπάτσων. Μπάτσοι παντού. Οι σειρήνες των περιπολικών όλη τη μέρα να ουρλιάζουν.

Ξεπουληθήκαμε στο Γιουσουρούμ για ένα κουστούμ…

Τα λογοτεχνικά περιοδικά – γενικότερα τα έντυπα τέχνης – παρουσιάστηκαν στο ιστορικό προσκήνιο, και εγκαθιδρύθηκαν ως θεσμός, κατά τη διάρκεια μιας πολύ συγκεκριμένης ιστορικής περιόδου. Λίγο πριν, λίγο μετά την Γαλλική επανάσταση, μικρή σημασία έχει. Σε κάθε περίπτωση, είναι γέννημα θρέμμα του Διαφωτισμού. Αυτό φυσικά σημαίνει ότι η εμφάνιση τους πρακτικά συμπίπτει με την άνοδο της αστικής τάξης στην Ευρώπη. Κατʼ επέκτασιν, σημαίνει πως συμπίπτει με την κεφαλαιοποίηση της οικονομίας και τη γέννηση του Καπιταλισμού. Κι απʼ τη στιγμή που για να εκδόσεις ένα οποιοδήποτε περιοδικό έχεις την ανάγκη ύπαρξης ενός συγκεκριμένου κεφαλαίου, όλα αυτά σημαίνουν πως, από τις απαρχές της εμφάνισης τους, την έκδοση των διαφόρων εντύπων την είχαν εξʼ ολοκλήρου επωμιστεί οι μεγαλοαστοί. Θα ήταν αφελές, λοιπόν, να θεωρούμε πως αυτοί οι τελευταίοι κινούμενοι από αγνές προθέσεις και ανιδιοτελή κίνητρα επιδόθηκαν, από καθαρή αγάπη για την τέχνη, στην έκδοση των διαφόρων εντύπων τέχνης. Ένα οποιοδήποτε έντυπο τέχνης, λοιπόν, βασισμένο στους νόμους, στη λογική και στις πρακτικές της καπιταλιστικής οικονομίας δεν μπορεί να είναι απολύτως τίποτε άλλο παρά εμπόρευμα. Και μάλιστα ένα εμπόρευμα που αποφέρει κέρδη πολλά. Θυμηθείτε την περίπτωση της Βιομηχανικής τέχνης (ο τίτλος και μόνο είναι ενδεικτικός) και του εκδότη της κ. Αρνού, το πορτρέτο των οποίων με μπρίο φιλοτεχνεί στην Αισθηματική αγωγή ο Flaubert.

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Το 1901 ο Κωστής Παλαμάς τελειώνοντας τα σοφά εισαγωγικά του Προλεγόμενα στην έκδοση των Απάντων του Σολωμού εξέφραζε την ευχή να βρεθεί ένας νέος εκδότης και εξηγητής του Σολωμού, όμοια σοφός με τον Πολυλά αλλά λιγότερο αισθηματικός από αυτόν: «Ανάγκη αργά ή γρήγορα να φανεί, ακόμη κιʼ αν έτρεχε κίνδυνο νά ʼβγει από τα χέρια του σμικρυμένη κάπως η δόξα του ποιητή. Πρώτα η αλήθεια», έγραφε.
24 χρόνια μετά, το 1925, ο Κώστας Βάρναλης -ποιητής, κριτικός και μελετητής του Σολωμού- δηλώνοντας ότι «θαυμάζει το Σολωμό, όσο ή και περισσότερο από κάθε άλλον», επιχειρεί να πραγματοποιήσει την ευχή του Παλαμά και να αποκαταστήσει το Σολωμό στις πραγματικές του διαστάσεις, χωρίς μεταφυσική, γιατί, όπως δηλώνει «μονάχα ο θαυμασμός, που κρατιέται από την αντικειμενική γνώση της πραγματικότητας έχει αξία, γιατί έχει θεμέλιο. Είναι θαυμασμός δικαιολογημένος».
«Ο Σολωμός χωρίς μεταφυσική» έργο γνώσης και σοφίας είναι ταυτόχρονα ένας μαχητικός και οξύτατος έλεγχος των απόψεων του Γιάννη Αποστολάκη για τον Σολωμό, που περιέχονται στο έργο του «Η ποίηση στη ζωή μας», που είχε κυκλοφορήσει δυο χρόνια πιο μπροστά.