Ήχοι της θάλασσας

Παιδιά, που στη θάλασσα πνιγήκαν,

αυτά που στη λίμνη βυθιστήκαν –

σε κοραλλένιες πόλεις σε σειρές

ρέουν τώρα, σε ιερές πομπές:

Η ώρα του μεσονυκτίου φέρνει παρηγοριά,

στο τραύμα του πρόωρου χαμού τους γιατρειά.

Από τα υποχθόνια κελιά τους προβαίνουν,

μ’ ελαφρή ανατριχίλα ψηλά ανεβαίνουν –

Από αφύλαχτες -σχεδόν- πύλες αποδρούν,

προς το φως του φεγγαριού γλιστρούν

κι εκεί στον αέρα κολυμπούν τον καθαρό,

που προσκαλούσε η θάλασσα τόσον καιρό.

Κι αυτή μιλάει,όπως συνέχεια πλημμυρίζει

για τη στάχτη της αγάπης, όπου ακόμα σπινθιρίζει

και βουϊζει με μια, όλο και πιο άγρια, μουσική

για της θερμής αγάπης τη συμφιλίωση τη μυστική.

Κι έτσι απ’ τη θάλασσα αναδύονται τα πλήθη,

περιμένοντας σιωπηλά μ’ ευλάβεια στα στήθη,

κι όπως το μυστηριώδες τραγούδι αυτό ακούνε,

πάλι αργά, φοβισμένα θενά βυθιστούνε.

William Shakespeare, Έξι Σονέτα (μετάφραση: Νίκος Κωσταγιόλας) [Α’ ΜΕΡΟΣ]

ΣΟΝΕΤΟ 73

Σαν με κοιτάς θα βλέπεις, βέβαια πια, την εποχή
που ο άνεμος τις φυλλωσιές έχει σχεδόν γυμνώσει
– ωχρές ήδη ονειρεύονται τον ύπνο τους στη γη –
και των πουλιών οι χορωδίες έχουν ερημώσει,

κι ίσως μαζί το δείλι των πραγμάτων να διακρίνεις
– την ώρα που ο ήλιος τους στη δύση βασιλεύει –
κι η νύχτα ( : διδασκάλισσα της τελικής γαλήνης )
λίγο λίγο τον ύπνο μας με θάνατο νοθεύει.

Η φλόγα μου – άλλοτε ζωηρή – θα κείται νυσταγμένη
ανάμεσα στις στάχτες κάποιας περασμένης νιότης
( : στρωσίδια κλίνης νεκρικής ) θαρρείς αναλωμένη
απ’ ό,τι αλλιώς θα τάιζε τον ξέφρενο ρυθμό της.

Στη θέα τούτων δε λυγάς; Η αγάπη σου αληθεύει
– εκεί που ο έρως σκουντουφλά, με σκέρτσο αυτή χορεύει.

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Ο Πάμπλο Αρμάντο Φερνάντες είναι από τους πιο γνωστούς Κουβανούς λογοτέχνες της γενιάς του (γεννήθηκε το 1930 και πέθανε το 2021).  Έζησε στις ΗΠΑ (όπου σπούδασε στο γνωστό πανεπιστήμιο Κολούμπια) από το 1945 ως το 1959 και μετά την κουβανική επανάσταση γύρισε στη Κούβα. Έχει τιμηθεί με το εθνικό βραβείο λογοτεχνίας της Κούβας το 1996. Έπεσα στο βιβλίο του με τίτλο Escalas de Ascenso (Κλίμακες Ανάβασης)  ένα καυτό μεσημέρι του Αυγούστου σε ένα βιβλιοπωλείο της Αβάνας πριν από κάποια χρόνια. Μού άρεσε το λιτό ποιητικό ύφος του και ο υποκρυπτόμενος λυρισμός των εικόνων του και έτσι αποφάσισα να μεταφράσω 7 ποιήματα της συλλογής του. Πάνω απ’ όλα κράτησα στην ποίηση του τα δομικά στοιχεία που συγκροτούν για μένα το ποιητικό σύμπαν:  Το όνειρο, την φαντασία, την μνήμη, την μέθη των αισθήσεων, τον εφιάλτη και την οπτασία.

ΤΑ ΒΛΕΦΑΡΑ ΤΗΣ ΑΥΓΗΣ (LOS PARPADOS DEL ALBA)

Ι

Λοιπόν, είναι οι τόποι;

Θα΄θελα να νομίζω ότι είναι ο χρόνος.

Κι αν και τα δυο ήταν

απλό παιχνίδι της φαντασίας;

Τότε , η ποίηση  πλάθει το σπίτι

που κουρνιάζει η φαντασία

και ξέρουμε γι αυτή

ότι τόποι και χρόνοι

είναι του σχήματος ακριβώς της καρδιάς

Του Βαλεντινού μπλουζ
από τη Φιλαδέλφεια ως εδώ,
για να σημαδέψει την επέτειο
ενός εαυτού που κάποτε ήμουν.
Και νιώθω σαν να έχει βγει
ένταλμα για τη σύλληψή μου
κοιτάζω συνεχώς τον καθρέφτη
πάντα στο τρέξιμο
γι’ αυτό και άλλαξα τ’ όνομά μου,
δεν περίμενα ποτέ να με βρεις εδώ.

Του Βαλεντίνου μπλουζ
σαν μισοξεχασμένα όνειρα
σαν πετραδάκι στο παπούτσι
καθώς περπατώ στους δρόμους.
Και η θύμησή σου με στοιχειώνει
σαν αγκάθι σε φιλί που λιώνει,
ο ληστής που σπάει το λαιμό ενός τριαντάφυλλου.
Είναι η υπόσχεση,
καρφωμένη στο δέρμα σαν τατουάζ
που κρύβω κάτω από το μανίκι.
Σε βλέπω κάθε φορά
που γυρίζω την πλάτη μου.

ΣΟΝΕΤΟ 1

Καρπούς απ’ τα πιο αβρά ζητά η γύρω φύση•
ας είναι η πτώση κάθε νιότης προγραμμένη
στον διάδοχο η μνήμη της θα επιμένει
– η όψη του την ομορφιά θα υπερασπίσει.

Μα εσύ έχεις μάτια μοναχά για τον καθρέφτη
σε δαύτον κι όλες τις ελπίδες σου αναπαύεις
– τον ίδιο σου τον λάκκο μοναχά έτσι σκάβεις
κι ό,τι αξιόλογο επάνω σου ξεπέφτει.

Κι αν όπου βρίσκεσαι τα μάτια σε θωπεύουν
ενσάρκωση άνοιξης κι αν τώρα διατελείς
στις φιάλες έγκλειστατ’ αρώματα αχρηστεύουν
– σ’ αγώνες άγονους τη νιότη σου εξαντλείς.

Την απληστία κόπασε, κι εμάς λυπήσου
του τάφου η λήθη αλλιώς: επάξια πλερωμή σου.