[author]Του Γιώργου Δάγλα [/author]

Υπαρχουν ποιητες που δεν γραψανε ποτε μια λεξη.Ανθρωποι που η υπαρξη τους,ο τροπος εκφρασης,η ζωη τους, αποτελει ποιηση.Αλλοι που γεμισαν τομους ματαιοδοξιας και δεν ειπαν τιποτα.Αλλα και αλλοι που σε δεκα στιχους ειπαν τα παντα. Ο ποιητης ειναι απο τη φυση του γενναιος.Ακομα και οταν ζει αγνοημενος στο περιθωριο.Ζει το βαθος των συναισθηματων και των εννοιων.Ειναι ταπεινος και υπεροχος.Δεν επαιρεται. Τωρα πως γινεται εν Ελλαδι,οπου οι ποιητες συγκεντρωμενοι θα σχηματιζαν μια μεγαλη πολη,τα πραγματα να ειναι σε επιπεδο παρακμης, ειναι ενα δυσκολο ερωτημα. Ξερουμε πως υπαρχει μια πλειαδα κατ επιφαση ποιητων και μια στρατια θλιμενων ποιητριων που ”γραφουν” απο πληξη.Εκατονταδες τονοι χαρτιου καταναλωνονται καθε χρονο σε εκδοση ποιητικων συλλογων.μια ολοκληρη οικονομια, κι ενα καταιγιστικο μπαραζ παρουσιασεων και δημοσιων σχεσεων, για μια ποιητικη παραγωγη που εξατμιζεται και ανακυκλωνεται σε γρηγορους ρυθμους. Οι εκδοτες – με ελαχιστες εξαιρεσεις – ,ειναι αδιαφοροι.Ουτε καν θα διαβασουν τι εκδιδουν,αν συμφωνησουν στην τιμη.Κι οσο πιο γνωστες ειναι οι εκδοσεις τοσο ανεβαινει το κασε.Οι εκδοτες ποτε δεν ηταν ρομαντικοι.Πολλοι και καλοι ποιητες δεν εχουν εκδοθει, ειτα γιατι δεν ειχαν τα χρηματα, ειτε γιατι δεν ειχαν καποιο γνωστο στη πιατσα.Συνηθως ο εκδοτης ξεχναει τον ποιητη μετα την απομακρυνση εκ του ταμειου.Ο ποιητης μενει μονος,σχεδον μετεωρος,σ ενα στενο κυκλο λιγων φιλων.Πρεπει να κρατησει το προφιλ του, και να προωθησει το εργο του…Βασικα την αυτο επιβεβαιωση του.Χρειαζεται καλες κριτικες.Λαικ στο διαδικτυο.Λιγωτερους αντιπαλους.Αρχιζει να συντηρει αυτο τον μικρο κυκλο.Καπου κοντα υπαρχει ενας αλλος.Θα αρχισουν οι τριβες και οι προστριβες, με στοχο την επιβολη στο χωρο και την καταξιωση.Τι πιο τραγικο απο δυο ποιητες που συναντιουνται στο δρομο κι αλλαζουν κατευθυνση…Απο δθο ποιητριες που βγαζει η μια τα απλυτα της αλλης στο απεναντι μπαλκονι του διαδικτυου; Πως θα ηταν η ζωη στην πολη των ποιητων; Θα υπηρχαν πιανα στα παρκα? Ενα μεγαλειο στις ψυχες των ανθρωπων; Θα επαιζαν με τις λεξεις τα παιδια; Μα σημερα δεν μιλαμε για μια κριτικη,καλη η κακη, που ειναι παντα θετικη και επικοδομητικη.Μιλαμε για χολη. που σκορπιζεται αφειδως κακειθεν, συνηθως απο ”ποιητες” που δεν εχουν σχεση με την ποιηση.Η πραγματικη ποιηση, περναει μεσα σου,σε συνταραζει, σε εξεγειρει, υψωνει τα συναισθηματα σου. Αλλοιως προσπερναει αθορυβα σαν να μην υπηρξε. Ο ποιητης υπαρχει μεχρι τη στιγμη που τελειωνει ενα ποιημα. Μετα αυτο θα ταξιδεψει. Και θα ειναι ποιητης οταν βρεθει εστω ενας που θα νοιωσει κατι διαβαζοντας το. Ολα τα αλλα αποτελουν στοιχεια που δεν χαρακτηριζουν ενα πραγματικο ποιητη,και δεν θα ειχε θεση στη πολη των ποιητων που μαλλον θα αποτελουνταν απο λιγες δεκαδες κατοικους.

`

[author]Του Σπύρου Αραβανή [/author]¨

`

Μια σειρά από δημοφιλείς μονάδες μέτρησης, όπως «αριστερόμετρο», «πατριωτόμετρο», «σεξουαλικόμετρο», «ταλεντόμετρο» και εσχάτως «ευαισθητόμετρο», έχουν κάνει την εμφάνισή τους κατηγοριοποιώντας τους ανθρώπους πιο γρήγορα και από τα group λογοτεχνίας που ξεφυτρώνουν στο facebook [εν τη ρύμη του λόγου, πρόσφατα, με αφορμή μιαν ανάρτηση στη σελίδα του Ποιείν στο facebook, αρίθμησα γύρω στα 60 shares σε ισάριθμες σελίδες ευφάνταστων τίτλων. Να τις χιλιάσουμε!).

`

Κατά κύριο λόγο το μέτρο συγ(κρισης) βασίζεται σε δύο άξονες. Στην προσωπική βαθμονόμηση και στην αγελαία (και όχι σταθμισμένη) αξιολόγηση. Απών και από τις δυο περιπτώσεις ο ίδιος ο «κρινόμενος». Η τίμηση ή η διαπόμπευσή του λειτουργούν ερήμην του. Δεν μπορεί, ούτε χρειάζεται να αποδείξει ποιος είναι και τι –ή γιατί- έχει κάνει. Αρκεί το πώς προσδιορίζεται από τους άλλους. Πρόσφατο παράδειγμα η περίπτωση του παραπληροφορημένου και εκφοβισμένου γονέα ο οποίος επικροτεί -αρχικά- το λουκέτο σε σχολεία με πρόσφυγες μαθητές. Η άμεση λαϊκή ετυμηγορία: Ρατσιστής και ξενοφοβικός από τα γεννοφάσκια του. Αντίθετα ο διαδικτυακά ευερέθιστος με γραφή τού στυλ «τα προσφυγάκια μας», χωρίς ποτέ να έχει συνεισφέρει έμπρακτη βοήθεια ή να είναι σύνεγγυς του θέματος, χειροκροτείται από τον όχλο πάραυτα ως μέγας ανθρωπιστής. Είσαι, λοιπόν, όσο αριστερός, πατριώτης, σεξουαλικός,  ταλαντούχος, ευαισθητοποιημένος κτλ. αξιολογηθείς με βάση τις κλίμακες διαβαθμισμένων αυτοαναφορικών και μαζοποιημένων κριτηρίων. Με άλλα λόγια από την Τσαρούχεια ρήση «Είσαι ό,τι δηλώσεις» περάσαμε στο άλλο άκρο τού «Είσαι ό,τι σε δηλώσουν».

`

Και τα δυο πραγματικά αξιοθαύμαστα, ως παρουσία, σε μια χώρα που το «αδήλωτο» ζει και βασιλεύει.

`
[author]Της Ειρήνης Καραγιαννίδου [/author]
`

Ορμώμενη από συζήτηση πρόσφατη περί δημιουργικής γραφής και με δεδομένο ότι η έννοια της δημιουργικής γραφής δεν είναι ένα τόσο «πρόσφατο» πολιτισμικό προϊόν στα αλλού και μολονότι ξεκίνησε ως εργαλείο κατανόησης της λογοτεχνίας κι έχει εξελιχτεί για ορισμένους σε «καλλιτεχνικό» αυτοσκοπό, ακόμη κι αν δεν ανήκω στην κατηγορία εκείνη των εικονομάχων (αν θεωρηθεί εφικτό μέσω συγκεκριμένων  «εκπαιδευτικών»  πρακτικών ότι μπορείς να αποκτήσεις κάποιες λογοτεχνικές και συγγραφικές δεξιότητες -οχι απλώς με την έννοια της ακαδημαϊκής κατοχύρωσης- , αλλά με την πράξη του να γράψεις δημιουργικά και την πράξη να σκεφτείς κριτικά την πράξη της γραφής και τα αποτελέσματά της), η πληθώρα όλων αυτών των σεμιναρίων των εξ αποστάσεως διδασκαλίας που ακμάζουν με την οργανωτική ευθύνη των εκδοτικών οίκων και με τη «διδακτική προσφορά» πλέον του οποιουδήποτε, διασταυρωμένη με τους εμπορικούς κανόνες της προσφοράς και της ζήτησης, έχει εξελιχθεί σε ένα μάρκετινγκ, σ´ έναν χορό που σέρνουν απ´ την μια άνθρωποι που διακατέχονται από την μόδα της εποχής του γράφειν, κι απ´ την αλλη άνθρωποι της γενιάς μας, της ευρισκόμενης σε κρίση επαγγελματική -συνεπώς και οικονομική.
`

Και κάπως έτσι φτάσαμε στο σημείο να διαμορφώνονται νέες ανθρωπολογικές προϋποθέσεις για την παραγωγή και την κατανάλωση λογοτεχνίας, από ανθρώπους μη «έμπειρους«, από «λογοτέχνες» του ενός βιβλίου, από γραφιάδες εμβρυακής στάσης οι οποίοι έχουν συνδέσει την διδαχή της δημιουργικής γραφής (αν όντως αυτή είναι εφικτή), με την πιθανότητα μιας επαγγελματικής ευκαιρίας, με την πεποίθηση ότι επειδή κατέχω από τσάμικο μπορώ να διδάξω και κλακέτες, πως επειδή έχω φερειπείν γράψει μια πρόζα, κατέχω όλα τα είδη γραφής και μπορώ να τα μεταλαμπαδεύσω, επειδή έχω εκδόσει δυο-τρία ποιητικά βιβλία δικαιούμαι αυτομάτως και μπορώ να διδάξω και θέατρο και σενάριο και πεζό, και κάπως έτσι τα προγράμματα δημιουργικής γραφής δημιούργησαν περισσότερα νέα προγράμματα δημιουργικής γραφής και οι κανόνες της αγοράς αλλοίωσαν κάθε λογική και μπερδεύουμε φόρμες, μεγάλες φόρμες, μικρές φόρμες, φόρμες του κέικ.

`
[author]της Χρυσούλας Μητσοπούλου[/author]
`

`
Ένα κορίτσι, σε στρατιωτική στολή, χαμογελάει κρατώντας ένα όπλο. Σαν να γελάει που της πέφτει βαρύ.
Αν δεν ήταν αφίσα στα Εξάρχεια, κι αν δεν φαινόταν από πίσω της το σφυροδρέπανο, σε μια γρήγορη ματιά θα μπορούσες και να νομίσεις ότι πρόκειται για κάποιο είδος διαφήμισης.
Εϋλέμ Ατές. Τουρκάλα, φοιτήτρια στην Άγκυρα όταν αποφάσισε να πάει να πολεμήσει στη Ροζάβα ως μέλος μιας τουρκικής επαναστατικής οργάνωσης, στο πλευρό των Κούρδων. Σκοτώθηκε, αρχές Ιουλίου, σε κάποιο μέρος που λέγεται Μιμπίτς, στη Ροζάβα, σε μάχη με τον ISIS. 23 χρονών.
Κάτι λίγο μπορεί να ακούσαμε τα τελευταία χρόνια για το εγχείρημα της αυτοδιαχείρισης και της πολυεθνοτικής συνύπαρξης στη Ροζάβα, εν μέσω του πολέμου της Συρίας, αλλά μακριά είναι από μας όλα αυτά: Μέση Ανατολή …
Κι όμως… Η απόσταση ανάμεσα σε εμάς και στα μέρη αυτά ξέρουμε ότι έχει κατά πολύ μειωθεί από την «αντικειμενική πραγματικότητα», όπως λέμε: δηλαδή, πολύ απλά, από τους χιλιάδες ανθρώπους που βρίσκονται πίσω από που ονομάστηκε «προσφυγικό», όπως και από τα αλλεπάλληλα χτυπήματα του ISIS στην καρδιά της Ευρώπης.
Κι όμως… Το τι γίνεται στη Ροζάβα και γενικότερα στη Μέση ανατολή, θα έπρεπε να το φέρνουμε εμείς πιο κοντά μας, θα έπρεπε να το νοιαζόμαστε πιο πολύ. Κι αυτό, όχι μόνο γιατί το έχει φέρει η αντικειμενική πραγματικότητα πιο κοντά, ούτε απλώς λόγω μιας αφηρημένης διεθνιστικής αλληλεγγύης. Αλλά γιατί, μέσω μιας αναλογικής ίσως σκέψης, μπορεί να μας βοηθήσει στη συνειδητοποίηση της δικής μας κατάστασης εδώ, στην Ελλάδα και στην Ευρώπη, στη συνειδητοποίηση του «καθεστώτος έκτακτης ανάγκης» που αντιστοιχεί στους δικούς μας καιρούς και τόπους, για να θυμηθούμε τον Μπένγιαμιν όταν προσπαθούσε στον Μεσοπόλεμο να σημάνει συναγερμό απέναντι στο φόντο της πίστης στη θεωρία της προόδου -πίστης, από την οποία βεβαίως δεν ήταν καθόλου απαλλαγμένη ούτε η Αριστερά. Και μπορεί να το κάνει αυτό, γιατί η Μέση Ανατολή, η Συρία ειδικότερα, σοκάρει. Σοκάρει γιατί δείχνει τη μάλλον γενικότερη αλήθεια ότι το έκτακτο, στην πιο απρόβλεπτη – και συχνά φρικιαστική- εκδοχή του, δεν έχει κάποια εξωτική περιβολή, αλλά είναι ντυμένο πάντα με τα ρούχα του συνηθισμένου, για να τα μετατρέψει ή να τα αποβάλει σε χρόνο και τρόπο απρόβλεπτο.
Ξέρουμε ότι πολλοί από τους ανθρώπους που ξεριζώθηκαν για να περάσουν το Αιγαίο και μετά να παγιδευτούν στη χώρα μας ήταν περίπου «σαν εμάς». Εξάλλου δεν ήταν τυχαίο ότι είχαμε σταθεί τόσο πολύ στη φωτογραφία εκείνου του καλοντυμένου και καλοχτενισμένου με κοτσιδάκια μικρού κοριτσιού που κρατούσε πνιγμένο ένας λιμενικός, πριν λίγα χρόνια, πριν να ενσκήψει το μεγάλο κύμα του προσφυγικού.
Γιʼαυτό και θeωρώ ότι οι σύντροφοι της Εϋλέμ Ατάς, για να μας κινητοποιήσουν διδάσκοντάς μας κάτι, θα ήταν καλύτερο να βάλουν πλάι στη φωτογραφία της με τη στρατιωτική στολή εκείνη όπου βρίσκεται ίσως σε μια εκδρομή, με περιβολή που μπορούσε να έχει οποιαδήποτε φοιτήτρια της Αθήνας. Κι όμως…μετά από λίγο ντύθηκε ανταρτίνα.

`
ΥΓ 1. Η Εϋλέμ Ατάς δεν είναι βεβαίως η πρώτη που άφησε την όποια βολή της στην Τουρκία για να πολεμήσει τον ISIS στο πλευρό των κουρδικών αντάρτικων δυνάμεων, του YPG. Κι άλλα παιδιά, «ωραία παιδιά» για τα οποία «η επανάσταση δεν τελείωσε», σκοτώθηκαν και σκοτώνονται στη Ροζάβα. Στο διαδίκτυο μπορούμε να δούμε τον τρόπο που κηδεύονται, με επαναστατικές ομιλίες, τιμητικούς πυροβολισμούς, πρόσωπα καλυμμένα, και – περίεργα ποιητικό, νομίζω- ένα σκυλί να πηγαινοέρχεται ανάμεσα στους παραταγμένους στρατιώτες και στρατιωτίνες .Έδωσε την αφορμή γιʼαυτές τις σκέψεις γιατί ήταν γυναίκα, και πρέπει να θυμηθούμε ότι οι γυναίκες έχουν μεγάλο μέρος σε αυτό το πεδίο των «τίμιων μαχών» που λέγεται Ροζάβα. Και ίσως ακόμα γιατί στη μορφή της απεικονίζεται αυτή η συνύπαρξη του μακριά και του κοντά για την οποία θέλησα να μιλήσω σε αυτό το σημείωμα: με αδρά χαρακτηριστικά, Τουρκμένα γαρ από τα Άδανα, βαθιά Ασιάτισσα, δείχνει μακριά μας, ενώ η ανεμελιά που προβάλλει το χαμόγελό της, όπως και όλα τα άλλα στη φωτογραφία της ειρήνης, μπορεί να μας φανούν τόσο οικεία.

`
ΥΓ2. Τα «ωραία παιδιά» που πολεμούν στη Ροζάβα δεν είναι μόνο Κούρδοι ούτε Τούρκοι. Λίγο έχει μαθευτεί ότι υπάρχει εκεί τάγμα διεθνών ταξιαρχιών, στο οποίο πολεμούν άνθρωποι από όλον τον κόσμο, ακόμα και από τη χώρα μας. Μιας και ο λόγος πιο πάνω για τον Μεσοπόλεμο, δεν μπορεί κανείς να μην σκεφτεί τις διεθνείς ταξιαρχίες στον ισπανικό εμφύλιο. Η απόσταση από εκείνον τον τόπο και, κυρίως, χρόνο είναι δεδομένη. Θα αρκούσε μόνο να σκεφτεί κανείς τη συλλογική συνείδηση που υποστήριζε το εγχείρημα και το σχετικά ακόμη άτρωτο όραμα για το μέλλον, τότε. Αλλά, μήπως και η απόσταση αυτή δεν είναι τόσο μεγάλη, όχι τουλάχιστον τόσο ώστε να θεωρούμε ότι μόνο κάποιοι γραφικοί ή αφελείς πάνε σε «διεθνείς ταξιαρχίες» σήμερα; Μπορεί να μην συμμεριζόμαστε την επαναστατική αισιοδοξία της Εϋλέμ και των συντρόφων της, αλλά πρώτον, η «αρχή της ελπίδας», για να θυμηθούμε τον Μπλοχ, τρέφεται από το ότι δεν παύουν να υπάρχουν πρόσωπα σαν αυτά της Εϋλέμ. Εξάλλου το αντάρτικό της ψευδώνυμο ήταν «Τζεμρέ», που σημαίνει κάτι σαν «η φύση ξεκινά να γεννάει». Και, δεύτερον, πέρα από το πού μπορεί να στηριχτεί η «αρχή της ελπίδας», ο πόλεμος ενάντια στον ιμπεριαλισμό και τα τέρατα που παράγει είναι πλέον κάτι παραπάνω από ανάγκη, που με πολλούς τρόπους γίνεται άμεσα και δική μας.

`
ΥΓ3. Οι σύντροφοι της Εϋλέμ από την Ενωτική Επαναστατική Δύναμη (BOG) ακόμη παλεύουν να μεταφερθεί η σορός της από τη Ροζάβα στην Τουρκία.

`

[author]του Σπύρου Αραβανή [/author]

`

Ο σύγχρονος επιδειξιομανής δεν φορά παλτό και δεν φανερώνει τα απόκρυφά του σε περαστικούς. Δε νοιώθει την ανάγκη της σωματικής εκτόνωσης ούτε αισθάνεται τον ίλιγγο της ερωτικής παρανομίας. Δεν κρύβεται πίσω από δέντρα στα παρκάκια ούτε σε υπόγειες στοές.
Ο σύγχρονος επιδειξιομανής είναι αυτός που φωτογραφίζει τα βιβλία που διαβάζει και τα προσφέρει κοινή θέα. Είναι αυτός ο οποίος αφού τελείωσε με τις selfie, αφού κοινοποίησε όλο του το σόι, αφού «ξέθαψε» τους μακρινούς του προγόνους , αφού δημοσίευσε δεκάδες ποιήματά του, αφού φωτογραφήθηκε σε όλα τα συμπόσια και τις ταβέρνες, τώρα αποφάσισε ότι το επόμενο δημόσιο βήμα εκτόνωσής του, είναι τα βιβλία. Έτσι, μας τα προσφέρει γεμάτος ταπεινή έπαρση δίχως δυο ουσιαστικές λέξεις για αυτά.
Όσο δε περισσότερα στοιβάζει στη φωτογραφία, τόσο αναπληρώνει τους πόντους που του λείπουν κάτω από την κοιλιά. Ξεχνά όμως, όπως και εκείνος, ο παραδοσιακός επιδειξιομανής, ότι τα βιβλία και η στύση είναι πρώτα από όλα σάρκινες αισθήσεις. Δεν χωράνε σε καμία φωτογραφία, δεν μπορεί να τα «ανακουφίσει» κανένα περαστικό βλέμμα. Είναι μια ιδιωτική απόλαυση την οποία μπορείς  να περιγράψεις μόνο με λόγια στους φίλους σου απέχοντας παρασάγγας από το να εκφράσεις επακριβώς την προσωπική σου ευχαρίστηση.

Η θάλασσα που χάθηκε, φωτογραφίζοντας παραθαλάσσια βιβλία, κάποτε θα επιστρέψει και θα μας εκδικηθεί.