Επιθεώρηση Ποιητικής Τέχνης

Κατηγορία

Μεταφραστικό Εργαστήρι

Μεταφραστικό Εργαστήρι

Μεταφραστικό Εργαστήρι

Giovanni Pascoli (1855–1912): «Η πιτσιλωτή φοράδα» (Μετάφραση από τα Ιταλικά – επίμετρο: Θεοδόσης Κοντάκης)

2
Ιαν

ΑΡΙΣΤΕΡΑ: Η «φωλιά» πριν από το τραγικό πλήγμα: ο πατέρας Ρουτζέρο, η μητέρα και τρία από τα παιδιά τους (στη μέση, ο μικρός Τζοβάννι).

ΔΕΞΙΑ: Η πιτσιλωτή φοράδα κι η μητέρα (Σκίτσο του ίδιου του ποιητή).

 

Στον Πύργο οι ήχοι πια όλοι σιγήσαν.

Στου Σάλτο το ρέμα κυπαρίσσια θροΐσαν.

 

Τ’ άλογα τα νορμανδικά όλα μες στο παχνί τους

σπάγαν, κρατσανίζαν με θόρυβο την τροφή τους.

 

Κει κάτω ήταν εκείνη: φοράδα αγριωπή

γεννημένη στην ακροθαλασσιά την αλμυρή∙

 

στα ρουθούνια είχ’ ακόμα θαλασσινές πιτσιλιές

και στ’ αυτιά της τα γερά κείνες που άκουσε τις κραυγές.

 

Πλάι της, στο παχνί, τον αγκώνα ακουμπούσε

η μητέρα, κι έτσι μαλακά της μιλούσε:

 

«Φοραδίτσα μου γκρίζα με τη λευκή πιτσιλιά,
συ που έφερες κείνον που πια δε γυρνά∙

Διαβάστε περισσότερα
από Σπύρος Αραβανής
Αφήστε ένα σχόλιο
Μεταφραστικό Εργαστήρι

Χόρχε Λούις Μπόρχες, «Το βιβλίο των Ονείρων» (Εισαγωγή- Επιμέλεια- Μετάφραση: Στάθης Λειβαδάς) [Β΄ ΜΕΡΟΣ]

1
Ιαν

Ευχόμαστε σε όλους τους συνεργάτες, αναγνώστες και φίλους

Καλή Χρονιά!

***********

ΝΑ ΣΥΜΒΕΙ (QUE PASSE)

 

— Α! Πολύ καλά! Φέρτε μέσα το άπειρο!

Λουί Αραγκόν (Luis Aragon)

 

 

 

Χόρχε Λούις Μπόρχες, «Το βιβλίο των Ονείρων» (Εισαγωγή- Επιμέλεια- Μετάφραση: Στάθης Λειβαδάς) [Α΄ ΜΕΡΟΣ]

 

 

*********************

ΑΠΟ ΠΟΥ ΚΑΙ ΠΩΣ ΠΡΟΚΥΠΤΟΥΝ ΤΑ ΟΝΕΙΡΑ (DE DÓNDE  Y CÓMO RESULTAN LOS SUEÑOS)

 

Όταν η εξωτερική φωτιά υποχωρεί τη νύχτα, η εσωτερική φωτιά διαχωρίζεται από αυτήν· τότε, (όταν προβληθεί από τα μάτια), πέφτει σε κάτι διαφορετικό, τροποποιείται και σβήνει, αφού παύει να έχει κοινή φύση με τον αέρα που την περιβάλλει, ο οποίος δεν έχει πλέον φωτιά.  [ἀπελθόντος δὲ εἰς νύκτα τοῦ ξυγγενοῦς πυρὸς ἀποτέτμηται. πρὸς γὰρ ἀνόμοιον  ἐξιὸν ἀλλοιοῦταί τε αὐτὸ καὶ κατασβὲννυται, ξυμφυὲς οὐκέτι τῷ πλησίον ἀέρι γιγνόμενον, ἅτε  πῦρ οὐκ ἕχοντι].

Παύει να βλέπει και αφήνεται στον ύπνο. Τα προστατευτικά όργανα της όρασης, τοποθετημένα εκεί από τούς θεούς, τα βλέφαρα, όταν κλείνουν, συγκρατούν τη δύναμη της εσωτερικής φωτιάς. Αυτό, με τη σειρά του, ηρεμεί και καταλαγιάζει τις εσωτερικές κινήσεις. Και όταν καταλαγιάσουν, έρχεται ο ύπνος· και αν η αποκοίμιση είναι τέλεια, μας κατακλύζει ένας ύπνος σχεδόν χωρίς όνειρα. Αντίθετα, όταν παραμένουν μέσα μας πιο αισθητές κινήσεις, ανάλογα με τη φύση τους και ανάλογα με τον τόπο όπου βρίσκονται, προκύπτουν από αυτές εικόνες ποικίλης φύσης και έντασης, πού μοιάζουν με εσωτερικά ή εξωτερικά αντικείμενα και διατηρούμε κάποια ανάμνησή τους όταν ξυπνάμε.

 

Πλάτων Τίμαιος XVI

Διαβάστε περισσότερα
από Σπύρος Αραβανής
Αφήστε ένα σχόλιο
Μεταφραστικό Εργαστήρι

Τayeb Qader, «Ο Έρωτας» (μετάφραση: Omed Qarani)

28
Δεκ

Περπατάω μέσα στη ζωή και

είμαι ερωτευμένος, και

τον έρωτα μέσα από το στήθος μου δεν τον βγάζω

δεν τον βγάζω,

θα έπρεπε να καθίσω

δεν κάθομαι, αλλά κοιτάζω μέσα στο σύμπαν

μαζεύω ομορφιά και

βάζω τις ομορφιές πάνω στο πρόσωπό μου και

με αυτές ζω.

 

Όταν ο άνθρωπος δεν είναι ερωτευμένος, δεν μπορεί να αγαπήσει τον άνθρωπο

Κι εσύ που θέλεις,

την πόλη σου να αγαπήσεις

καλά πάνω από τα εμπόδια να πηδάς και

σωστά στα σοκάκια να περπατάς και

ο χαιρετισμός των καθαρών πορτών να είναι ζεστός,

γίνε ερωτευμένος.

 

Ένας ερωτευμένος βγάζει τα μάτια του έξω και

ό,τι ομορφιά υπάρχει,

στο μάτι του την μαζεύει και

εκπαιδεύεται,

στις σκοτεινές γωνιές και

μαλακά με τις πέτρες στο δρόμο περπατάει και

σκληρά με το σκοτάδι μιλάει και

ζει μέσα στην καρδιά του και

ξέρει,

ο άνθρωπος είναι πολύ μεγάλος.

 

Αυτό που μένει στον άνθρωπο, είναι ο έρωτας.

Διαβάστε περισσότερα
από Σπύρος Αραβανής
Αφήστε ένα σχόλιο
Μεταφραστικό Εργαστήρι, Ραδιόφωνο- Ταινιοθήκη- Θεάτρο Ποιείν

«Don’t cry sister» -Μια μετρημένη μεταγραφή του Χρήστου Κανελλόπουλου

27
Δεκ

Η Βασιλική αισθανόταν χάλια και της ερχόταν να κλάψει. Είπα να της γράψω κάτι, μήπως την κάνω να νιώσει καλύτερα. Μου το έκλεψε μετά ο J. J. Cale.

 

ΜΗΝ ΚΛΑΨΕΙΣ ΜΙΚΡΗ ΜΟΥ

Μην κλάψεις μικρή μου
η μέρα η κακή θα περάσει
μη κλάψεις μικρή μου
μην κλάψεις, δεν αξίζει να κλαις.
Μην κλάψεις μικρή μου
δεν είναι παρά μόνο μία φάση
μην κλάψεις μικρή μου
δεν κάνει να κλαις

Μην ανοίξεις την πόρτα στη λύπη να μπει
κι αν τα πράγματα πάρουν λάθος τροπή
στη ζωή σου μην έχεις το δάκρυ οδηγό
μη καταντήσεις όπως εγώ.

Μην κλάψεις μικρή μου
η μέρα η κακή θα περάσει
μη κλάψεις μικρή μου
μην κλάψεις, δεν αξίζει να κλαις.

Ξύπνησες χάλια, δεν νιώθεις καλά,
όσα κι αν τους δίνεις σου ζητούν πιο πολλά,
μες στο ποτήρι σου βάλε κρασί
σαν κι εμένα είσαι κι εσύ.

Μην κλάψεις μικρή μου
η μέρα η κακή θα περάσει
μη κλάψεις μικρή μου
μην κλάψεις, δεν αξίζει να κλαις.
Όχι δεν αξίζει να κλαις
Όχι δεν αξίζει να κλαις.

 

Στο τέλος έκλαψα εγώ, που την ερωτεύτηκα

Διαβάστε περισσότερα
από Σπύρος Αραβανής
Αφήστε ένα σχόλιο
Μεταφραστικό Εργαστήρι

Gotthold Ephraim Lessing (1729-1781), «Νάθαν ο Σοφός» (μετάφραση: Χρήστος Απ. Ράμμος)

26
Δεκ

 

Τρίτη πράξη – 6η σκηνή
ΝΑΘΑΝ: Διαταγές, Σουλτάνε μου!
ΣΑΛΑΝΤΙΝ: […] Μια και είσαι
τόσο σοφός, πες μου λοιπόν
ποια πίστη, ποιος νόμος θεϊκός
σου φάνηκε ο πιο σωστός.
ΝΑΘΑΝ: Σουλτάνε,
είμαι εβραίος.
ΣΑΛΑΝΤΙΝ: Κι εγώ μουσουλμάνος.
O Χριστός βρίσκεται ανάμεσά μας.
Απ’ αυτές τις τρεις θρησκείες
μόνο μία μπορεί να είν’ αληθινή.
Ένας άνθρωπος, όπως εσύ,
δε θα σταθεί αμετακίνητος εκεί,
που η τύχη και η γέννηση τον έχουν ρίξει·
ή κι αν μείνει, θα μείνει, γιατί καλά το ερεύνησε,
βρήκε τους λόγους και το καλύτερο επέλεξε.
Λοιπόν. Να ακούσω τους λόγους,
που εγώ το χρόνο δεν είχα για να αναζητήσω.

[···]
O Σουλτάνος αποχωρεί, για να αφήσει στο Νάθαν το χρόνο να σκεφτεί.
7η σκηνή
ΣΑΛΑΝΤΙΝ: […] Μίλα λοιπόν! Ψυχή καμιά δε μας ακούει.
ΝΑΘΑΝ: O κόσμος ολόκληρος ας μας ακούσει.
ΣΑΛΑΝΤΙΝ: Τόσο σίγουρος είναι ο Νάθαν για την υπόθεσή του!
Ε, λοιπόν, αυτό λέω εγώ σοφία: ποτέ μην κρύβεις την αλήθεια·
γι’ αυτήν όλα να τα ρισκάρεις, ζωή και βιος!
ΝΑΘΑΝ: Ναι, ναι! Όταν πρέπει και ωφελεί. […]
Σουλτάνε μου, πριν να σου πω την πάσα αλήθεια,
μου δίνεις την άδεια μια ιστοριούλα να σου πω;
ΣΑΛΑΝΤΙΝ: Γιατί όχι; Πάντα μου αρέσαν οι ιστορίες,
αρκεί καλά να τις διηγούνται.
ΝΑΘΑΝ: Μμμ… καλά να τη διηγηθώ,
εδώ δεν είμαι δυνατός.
ΣΑΛΑΝΤΙΝ: Πάλι έτσι περήφανα ταπεινός;
Εμπρός, ξεκίνα την ιστορία!
ΝΑΘΑΝ: Πριν από πολλά χρόνια ζούσε στην Ανατολή
κάποιος που είχε δικό του αμύθητης αξίας δαχτυλίδι,
δοσμένο από χέρι φιλικό. Η πέτρα του ήταν από οπάλι,
που μες στο φως χιλιάδες χρώματα έριχνε.
Κι είχε μια δύναμη κρυφή, εκείνον που το δαχτυλίδι είχε
να τον κάνει αγαπητό σ’ ανθρώπους και Θεό,
αρκεί να πίστευε κι αυτός στη δύναμη αυτή.
Είναι παράξενο λοιπόν,
που ο άνθρωπος που ζούσε στην Ανατολή
δεν έβγαζε ποτέ το δαχτυλίδι και φρόντισε
για πάντα στο σπίτι του να μείνει;
Να πώς: το δαχτυλίδι άφησε στον πιο αγαπητό του γιο
και όρισε και αυτός με τη σειρά του
στο γιο του να τ’ αφήσει τον πιο αγαπητό·
κι έτσι συνεχώς το δαχτυλίδι πήγαινε
σ’ αυτόν που ο πατέρας αγαπούσε πιο πολύ,
κι αυτός -χωρίς να υπολογίζεται της γέννησής του η σειρά-,
το δαχτυλίδι έχοντας στην κατοχή του,
αυτόματα γινόταν η κεφαλή κι ο κύριος του σπιτιού.
ΣΑΛΑΝΤΙΝ: Καταλαβαίνω, και μετά;
ΝΑΘΑΝ: Περνώντας από γιο σε γιο, έφτασε κάποτε το δαχτυλίδι
σ’ έναν πατέρα που είχε τρεις γιους.
Κι οι τρεις τους ήταν καλοί, πειθαρχικοί
και δεν μπορούσε παρά εξίσου να τους αγαπά.
Μόνο πού και πού, όταν βρισκόταν μόνος του
με τον έναν τη μια, την άλλη με τον άλλο,
κι οι άλλοι δυο γιοι του δε βρίσκονταν μαζί
τα λόγια να ακούσουν της καρδιάς του,
πότε τον ένα έκρινε άξιο του δαχτυλιδιού, πότε τον άλλο.
Κι έτσι αυτή της αγάπης η αδυναμία τον έκανε
στον καθένα από τους τρεις το δαχτυλίδι να υποσχεθεί.
Κι έτσι περνούσε ο καιρός.
Μόνο που ήλθε κάποτε ο θάνατος κοντά,
και ο καλός γονιός βρέθηκε στα στενά.
Τον πονάει δυο γιους του,
που το λόγο του είχαν πιστέψει,
έτσι να προσβάλει.
Τι να κάνει; Στέλνει μυστικά σ’ έναν τεχνίτη,
και του παραγγέλνει με δείγμα το δαχτυλίδι
δυο άλλα που να μοιάζουνε να φτιάξει,
να μη νοιαστεί για έξοδα και κόπο.
Κι όταν αυτός τα δαχτυλίδια φέρνει,
ούτε ο γονιός πια δεν μπορεί το γνήσιο να διακρίνει.
Χαρούμενος και ευτυχής
κοντά καλεί τους γιους του, έναν έναν χωριστά,
και στον καθένα δίνει την ευχή του
και το δαχτυλίδι – και πεθαίνει.
Ακούς ακόμα, Σουλτάνε;
ΣΑΛΑΝΤΙΝ: (που σκεφτικός έχει γυρίσει αλλού το πρόσωπό του)
Ακούω, ακούω. Έλα τέλειωνε το παραμύθι σου.
Έχει τέλος, δεν είναι έτσι;
ΝΑΘΑΝ: Τελειώνω.
Ό,τι ακολούθησε εύκολα γίνεται από μόνο του αντιληπτό.
Καλά καλά δεν είχε την τελευταία του πνοή αφήσει ο πατέρας,
κι ο καθένας έρχεται με το δαχτυλίδι του,
κι ο καθένας θέλει ο κύριος του σπιτιού να γίνει.
Το θέμα ερευνούν, μαλώνουν και κατηγορούν. Μάταια·
το αληθινό το δαχτυλίδι δεν μπορεί πια να βρεθεί,
όπως και σε μας η πίστη η σωστή.
ΣΑΛΑΝΤΙΝ: Πώς;
Αυτό λοιπόν είναι η απάντηση στο ερώτημά μου;
ΝΑΘΑΝ: Συγγνώμη πρέπει να ζητήσω, αν δεν μπορώ
τα δαχτυλίδια με ακρίβεια να ξεχωρίσω,
που ο γονιός με τούτο το σκοπό τα έφτιαξε,
να μην μπορούν να διακριθούν σε ψεύτικο κι αληθινό.
Διαβάστε περισσότερα
από Σπύρος Αραβανής
Αφήστε ένα σχόλιο