Μετάφραση: Σωτήρης Τριβιζάς, εκδόση της Μικρής Άρκτου

Περιέχει το cd: “ΤΟΥ ΣΚΟΤΕΙΝΟΥ ΕΡΩΤΑ”
5 ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΟΥ ΦΕΔΕΡΙΚΟ ΓΚΑΡΘΙΑ ΛΟΡΚΑ
Απόδοση: Σωτήρης Τριβιζάς
Μουσική: Δημήτρης Μαραμής
Ερμηνεύει ο Μίνως Θεοχάρης
Η Μικρή ‘Αρκτος παρουσιάζει στο ελληνικό κοινό σε ταυτόχρονη έκδοση (βιβλίο και CD) τα Σονέτα του Σκοτεινού Έρωτα του Φεδερίκο Γκαρθία Λόρκα, σε απόδοση Σωτήρη Τριβιζά.

Ο Φεδερίκο Γκαρθία Λόρκα, ξεκίνησε τη συγγραφή αυτών των σονέτων το 1935, ένα χρόνο σχεδόν πριν την δολοφονία του. Αποτελούσαν μέρος ενός φιλόδοξου σχεδίου του για τη συγγραφή ενός ποιητικού βιβλίου με εκατό σονέτα, σχέδιο που έμεινε φυσικά ανολοκλήρωτο. Ο ισπανικός εμφύλιος πόλεμος και ο απροσδόκητος θάνατός του, δεν επέτρεψαν ποτέ την ολοκλήρωσή του. Οι κληρονόμοι του ποιητή, κράτησαν αυτά τα ποιήματα- από τα πιο ερωτικά και λυρικά του ποιητή- κρυμμένα στο συρτάρια τους για μισό αιώνα έως το 1984, χρονιά κατά την οποία η ισπανική εφημερίδα ABC αιφνιδιαστικά προχώρησε στη δημοσιοποίησή τους. Από τότε αποτελούν αναπόσπαστο τμήμα των Απάντων του ποιητή.

Η μεταφραστική εργασία του Σωτήρη Τριβιζά, στόχευσε στην διατήρηση της έμμετρης μορφής των πρωτότυπων ποιημάτων κατά την απόδοσή τους στα ελληνικά, παραμένοντας πιστή στην λυρική τους ατμόσφαιρα και στην ποιητική τους δύναμη.

Μετάφραση: Αγγελική Πορτοκάλογλου, Επιμέλεια: Βασίλης Λαλιώτης, Αυγή Σαράφη, εκδόσεις άπειρον, σειρά Τέχνη-Ποίηση, Λαγουδέρα, Αθήνα 2006

Στον Γιώργο Μίχο που μας τον γνώρισε.

Βόλτα μαζί σου

Με τη βραδύτητα
από φώτα και ανέμους που ποτέ δεν γνώρισα,
μεγάλωσαν οι πλάτανοι
και τα παλιά σπίτια αυτών των δρόμων.
Πίσω απ΄τα μπαλκόνια τους έγιναν
γιορτές που δεν ήταν δικές μου,
πόλεμοι που δεν τους έζησα,
φιλοδοξίες που δεν με κυριάρχησαν,
θάνατοι που δεν ένιωσα.

Συναντά τον κόσμο και μιλά
μια ωραία γλώσσα που απαιτεί κόπο
να καταλάβω.

Και όμως
αυτή η πόλη είναι δική μου,
ανήκει στη ζωή μου όπως ένα λιμάνι στα πλοία του.

Αναμφίβολα είναι η μνήμη
κάποιων πεζογράφων και ενός ποιητή.

Και αναμφίβολα, επίσης, είναι η σημασία
της βόλτας μαζί σου,
του χεριού σου στο χέρι μου, και πάλι εφήβου,
του κεφαλιού σου στον ώμο μου,
της σιωπής σου στη δική μου.

Από το βιβλίο «Το Μέγα Ύδωρ», μετάφραση-πρόλογος Δονύσης Καψάλης, εκδόσεις Άγρα, Αθήνα 2004

[347]
Όταν η νύχτα φεύγει, κι είναι
το χάραμα τόσο κοντά
που τα κενά σχεδόν αγγίζεις-
ώρα να στρώσεις τα μαλλιά,

να ετοιμάσεις τα λακκάκια,
και νʼ απορήσεις τι να ήσαν
τα γηραιά, ξεθωριασμένα
μεσάνυχτα και σε φόβισαν.

(Εισαγωγή-Μετάφραση-Σχόλια: Μιχάλης Παπαντωνόπουλος, Εκδόσεις Ερατώ, Αθήνα 2006)

Η γέννηση της Μαρίας
Ω πόσο στους Αγγέλους στοίχισε, που σε ψαλμούς
δεν έσπευσαν καθώς κανείς ξεσπάζει σε λυγμούς,
παρʼ ότι γνώριζαν: τη νύχτα αυτή θα γεννηθεί
Μητέρα για τον Γιο, τον Έναν, που σύντομα θα εμφα-
νιστεί.

Σιωπηλοί ψηλά αιωρούνταν κι έδειχνε το χέρι τους εκεί
που, απόμερη, βρισκόταν η αγροικία του Ιωακείμ-
κι ένιωθαν εντός τους και στο χώρο να πυκνώνει κάτι
αγνό,
μα δεν έπρεπε κανείς τους να κατέλθει σε Αυτόν.

Γιατί είχε ήδη το ζευγάρι ταραχθεί από το γεγονός.
Και μια γειτόνισσα ήλθε, κι έκανε πως ήξερε τα πάντα,
και δεν γνώριζε το πως-
κι ο γέροντας, προσεκτικός, πήγε και έπαψε τον μυκηθ-
μό
μιας σκούρας αγελάδας. Αφού ποτέ κάτι παρόμοιο δεν
είχε συμβεί στο παρελθόν.

(Αίμος, Ανθολογία Βαλκανικής Ποίησης, Οι φίλοι του περιοδικού «Αντί», 2006
Μετάφραση Ισμήνη Ραντούλοβιτς και Ηλίας Λάγιος)

ΓΕΝΝΗΘΕΝΤΕΣ ΤΟ ’23, ΕΚΤΕΛΕΣΘΕΝΤΕΣ ΤΟ ’42

Απόψε θ’ αγαπήσουμε προς χάριν τους.
Είκοσι οκτώ, τόσοι ήσαν.
Μάλλον πέντε χιλιάδες είκοσι οκτώ.
Σίγουρα περισσότεροι απ’ όσος ερωτάς ποτέ υπήρξε σ’ ένα τραγούδι.

Τώρα πού μιλάμε θα ήταν πατεράδες.
Τώρα που μιλάμε δεν υπάρχουν πλέον.
Εμείς, πού υπομείναμε στα ντόκια ενός αιώνος
τη μοναξιά όλων του σύμπαντος των Ροβινσώνων,
εμείς, που επιβιώσαμε των τανκς δίχως κανέναν να σκοτώσουμε,

μικρούλα η μεγίστη μου,
απόψε θ’ αγαπήσουμε χάριν αυτών,
μοναχά μη ρωτάς αν γινόταν να είχανε γυρίσει.
Μονάχα μη ρωτάς αν υπήρξε γυρισμός εκείνη τη φορά την τελευταία, εκείνη πού
κόκκινος σαν τον κομμουνισμό φλεγόταν ο ορίζων της αποθυμιάς τους.

Πάνω απ’ τα χρόνια τους αφίλητα κατακρεουργημένο και
ευθυτενές διάβηκε το μέλλον της αγάπης.
Δίχως μυστικά (πια) για το γλυκοτσαλακωμένο χορτάρι.
Δίχως μυστικά (πια) για την ξεκούμπωτη μπλούζα.
Δίχως μυστικά (πια) για το πλαγιασμένο χέρι με τα κρίνα αφησμένα.
Λοιπόν ήταν οι νύχτες, λοιπόν το συρματόπλεγμα, λοιπόν ήταν ο ουρανός να
τον ατενίζεις στερνή φορά, ήταν τα τρένα επιστρέφοντας
έρημα κι άδεια, λοιπόν ήταν τα τρένα κι οι παπαρούνες, και μ’ αυτές,
ώ ναι! με τις λυπημένες παπαρούνες του ενόπλου θέρους, με την εξαίσια
αίσθηση τους, ώ ναι! ήταν λοιπόν το αίμα τους ν’ αγωνίζεται.