(Εισαγωγή-Μετάφραση-Σχόλια: Μιχάλης Παπαντωνόπουλος, Εκδόσεις Ερατώ, Αθήνα 2006)
Η γέννηση της Μαρίας
Ω πόσο στους Αγγέλους στοίχισε, που σε ψαλμούς
δεν έσπευσαν καθώς κανείς ξεσπάζει σε λυγμούς,
παρʼ ότι γνώριζαν: τη νύχτα αυτή θα γεννηθεί
Μητέρα για τον Γιο, τον Έναν, που σύντομα θα εμφα-
νιστεί.
Σιωπηλοί ψηλά αιωρούνταν κι έδειχνε το χέρι τους εκεί
που, απόμερη, βρισκόταν η αγροικία του Ιωακείμ-
κι ένιωθαν εντός τους και στο χώρο να πυκνώνει κάτι
αγνό,
μα δεν έπρεπε κανείς τους να κατέλθει σε Αυτόν.
Γιατί είχε ήδη το ζευγάρι ταραχθεί από το γεγονός.
Και μια γειτόνισσα ήλθε, κι έκανε πως ήξερε τα πάντα,
και δεν γνώριζε το πως-
κι ο γέροντας, προσεκτικός, πήγε και έπαψε τον μυκηθ-
μό
μιας σκούρας αγελάδας. Αφού ποτέ κάτι παρόμοιο δεν
είχε συμβεί στο παρελθόν.
Οι υποψίες του Ιωσήφ
Πάσχιζε ο Άγγελος να του εξηγήσει,
κι έσφιγγε ο άντρας τις γροθιές του: μα, δεν βλέπεις
πως είναι ολόδροση σαν όρθρος
Θεού σε κάθε πτυχή της;
Τον κοίταξε εκείνος σκυνθρωπός
και μόνο ψιθύρισε: τι έπαθε λοιπόν, τι έτσι την αλλα-
ξε;
Κι ο Άγγελος κραύγασε: ακόμη δεν κατάλαβες, ξυλουρ-
γε;Το έργο Του πραγμάτωσε μες στη γυναίκα αυτή ο
Θεός.
επειδή φτιάχνεις σανίδες –με τόσην-έπαρση-
θέλεις, αλήθεια, να σου απολογηθεί Αυτός
που, ταπεινός, το ίδιο ξύλο κάνει
φύλλα να βγάζει κι άνθη;
Κι εννόησε ο άντρας τον Λόγο του Αγγέλου.
κι έντρομο σήκωσε το βλέμμα
μα είχε ο Άγγελος χαθεί. Κι έβγαλε τον χοντρό
σκούφο του αργά ο Ιωσήφ και δόξασε το Θεό.
Πιετά
Τώρα η δυστυχία μου πληρούται
κι ανέκφραστη με κατακλύζει.
Κοκαλώνω όπως η πέτρα
μες την καρδιά της κοκαλώνει.
Κι έτσι σκληρή, γνωρίζω μόνο ένα:
μεγάλωσες-
….και μεγαλώνεις
για να γίνεις μεγαλύτερος ακόμη πόνος,
απ΄αυτόν που μπορεί η καρδιά μας νʼαντέξει.
Κείτεσαι τώρα πάνω στην κοιλιά μου
και πλέον δεν μπορώ
να σε γεννήσω.
Μια μικρή αποκατάσταση: Στο ποίημα ”Οι υποψίες του Ιωσήφ”, η 2η στροφή λέει:
Τον κοίταζε εκείνος σκυθρωπός –
και μόνο ψιθύρισε:τι έπαθε λοιπόν, τι έτσι την
άλλαξε;
Κι ο Άγγελος κραύγασε: ακόμη δεν κατάλαβες,
ξυλουργέ;
Το έργο Του πραγμάτωσε μες στη γυναίκα αυτή ο
Θεός.
Έχεις απόλυτο δίκιο, σε ευχαριστούμε.
Ένα από τα τόσα εξάιρετα έργα του Ρίλκε σε μια πολύ καλή μετάφραση και σε φροντισμένη έκδοση. Όσοι πιστοί…
Βολκώφ
Για μας τους οπαδούς της αποστροφής του Φροστ (ποίηση είναι αυτό που χάνεται στη μετάφραση), κάθε εμπνευσμένη μετάφραση μεγάλων ξένων ποιητών αποτελεί πολύτιμο δώρο.
Αν και δεν έχω αγοράσει ακόμη το βιβλίο, γνωρίζοντας το μεράκι και την επιμέλεια του μεταφραστή, και πάνω απ΄όλα γνωρίζοντας ότι και ο ίδιος είναι ποιητής, είμαι βέβαιη ότι πρόκειται για μια πολύ σοβαρή έκδοση, που ελπίζω να μας κάνει επιτέλους να προσεγγίσουμε -ή να επαναπροσεγγίσουμε- το έργο του Ρίλκε.
Θα πρέπει να τονιστεί, κάτι που ανέφερε πολύ σωστά και ο Θεοδόσης, οτι η έκδοση είναι πάρα πολύ καλή, με μικρή αλλά “γενναία” εισαγωγή και κατατοπιστικά σχόλια. Το περιτύλιγμα στα βιβλία, δευτερεύον μεν, πολλές φορές όμως αδικεί ποιητές και αναγνώστες.