Επιθεώρηση Ποιητικής Τέχνης

Κατηγορία

Η Κρίση της Ποίησης

Η Κρίση της Ποίησης

Η Κρίση της Ποίησης

Βρασίδας Καραλής, Άγγελου Καλογερόπουλου, Το Φωτεινό Παράθυρο, Ίνδικτος, Αθήναι, 2004

Όποιος παρακολουθεί την εξέλιξη του ποιητικού έργου του Άγγ. Καλογερόπουλου από τις πρώτες του φανερώσεις το 1986 με την υποβλητική Ερωδία μέχρι τα υπονοητικά και ελλειπτικά Αργά Μαθήματα (2002) βλέπει μέσα τους να αρθρώνεται ένα ποιητικό όραμα που διαρκώς απλοποιείται και φωτίζεται από την μαγεία ενός πολυδιάστατου ρεαλισμού. Τα ποιήματα του Καλογερόπουλου αποτυπώνουν μια διάφανη επιφάνεια με οικεία και γοητευτικά σχήματα γεμάτα ωστόσο από μια προοπτική βάθους μέσα στο οποίο κρυβονται καλειδοσκοπικά αλλεπάλληλα σχήματα και παραστάσεις.
Ο Καλογερόπουλος γράφει ποίηση απερίτεχνη σε μια εποχή κατά την οποία ακμάζουν και επιβάλλονται λογής φορμαλιστικοί πειραματισμοί που προσπαθούν εναγωνίως να δώσουν νόημα στις εξαντλημένες επίνοιες μιας ποιητικής η οποία απευθύνεται σε υπερειδικευμένους αναγνώστες. Ένα από τα κεντρικά χαρακτηριστικά της ποιητικής του είναι η απουσία αυτο-αναφορικότητας και αυτοθαυμασμού, μια τάση που μετατρέπει την σημερινή ποίηση σε αυτιστική λογοδιάρροια. Επιπλέον, ενώ η ποίησή του είναι τόσο προσωπική, δεν είναι καθόλου ιδιωτική: είναι αντίθετα μια ποίηση δημόσιας παρουσίας όπου κοινοποιείται και συζητείται ένα επεισόδιο ή μια σκέψη για κάτι που αφορά όλους και υπάρχει μέσα σε όλους.

Διαβάστε περισσότερα
Η Κρίση της Ποίησης

Κώστας Σοφιανός, Ο Κάτουλλος και η κόλασή του

.!.
.!.

download The Fisher King

Saw IV ipod

download A Nightmare on Elm Street

Κριτική παρουσίαση του βιβλίου Το Κλειδί της Benita Kane Jaro για τη ζωή και το θάνατο του μεγάλου Ρωμαίου λυρικού Γάιου Βαλέριου Κάτουλλου.

Και μερικές παρατηρήσεις του Σπύρου Γεωργαντά

Adam Had Four Sons movie download

στο τέλος.

Το βιβλίο της Benita Kane Jaro Το Κλειδί, που ένα εκτεταμένο τμήμα του παρουσιάζουμε στη “Βιβλιοθήκη των Μετα-θέσεων”, ανήκει στο είδος της μυθιστορηματικής βιογραφίας και είναι στο είδος του βιβλίο καλό: Ιστοριογραφικά τεκμηριωμένο, πιάνει το κλίμα ζωής των καλλιτεχνικών και κοσμικών κύκλων που δρούσαν στη Ρώμη της ύστερης δημοκρατίας (133-31 π.Χ.), βασίζεται πράγματι στα σωζόμενα ποιήματα του Κάτουλλου, είναι καλογραμμένο και με δυο λόγια συνιστά μια συναρπαστική μυθιστορία δοσμένη με μάλλον μοντέρνους όρους γραφής.

Βέβαια, η μυθιστορηματική βιογραφία, όπως και η “επιστημονική”, ας την πούμε, βιογραφία, προς την οποία και αντιπαραβάλλεται, είναι πάντα εκτεθειμένη στον κίνδυνο της ερμηνευτικής αυθαιρεσίας. Οι βιογράφοι είτε “μυθιστορούν” είτε παραμένουν υπηρετικοί της “επιστήμης”, υπόκεινται στις δεσμεύσεις των ιδεολογικών στερεοτύπων της εποχής τους και στην έλξη της δημιουργικής λεγόμενης φαντασίας. Τείνουν ως εκ τούτου κατά κανόνα προς την υπερβολή: Αλλοτε δηλαδή εξωραΐζουν, άλλοτε ασχημίζουν και οπωσδήποτε αλλοιώνουν στο πεδίο κυρίως των ψυχολογικών διεργασιών τα πρόσωπα που βιογραφούν. Εκτός τούτου, η εμπειρία — και τι άλλο είναι η ζωή γι’ αυτόν που τη ζει αν όχι ένα λειτουργικό σύνολο εμπειριών — δεν μεταγράφεται από μια ζωή σε μιαν άλλη. Παραμένει απολύτως προσωπική και αμετάβατη. Τούτο είναι αναπόφευκτο όσο αναπόφευκτο είναι και το “σουλούπωμα” κάθε αυτοβιογραφίας και του ειλικρινέστερου και πιο αυτoκατήγορου ακόμη των ανθρώπων μια και το ένστικτο της αυτοσυντήρησης δεν είναι δυνατόν να νεκρωθεί τη στιγμή ακριβώς που καλείται να συνεισφέρει δια της υστεροφημίας στη μετα θάνατον συντήρηση της “εικόνας” του αυτοβιογραφούμενου υποκειμένου.

Διαβάστε περισσότερα
Η Κρίση της Ποίησης

Διακοπές στην Ασημαντότητα, Θέσεις για μια βιβλιοπρόφαση (κρίνει ο Γιώργος Μίχος)

.!.

Στο διαστρεβλωμένο παρόν ενός παρακμάζοντος λογοτεχνικού μορφώματος η ποίηση είναι πρόφαση παρουσίας στην επιφάνεια της δημοσιότητας και η κριτική αναγκαστικά μεταβαίνει από το περιεχόμενο στη συμπεριφορά της «ρεκλκάμας».
Δεν υπάρχει τίποτε άξιο να κριθεί: αναχωνεύσεις κοινοτοπιών, θεωρίες χαμηλού επιπέδου, παραπομπές στα όρια της λογοκλοπής.
Η ανικανότητα να παραχθεί υπαρξιακό βάρος γραφής βρίσκει καταφύγιο στους υπαρξιακούς κόμβους που παρήγαγαν άλλοι. Μια θεωρία για αφελείς καταναλωτές της μικροαστικής έννοιας της επιτυχίας, αρέσκεται στην αφρώδη πολυμάθεια. Έτσι κι αλλιώς αυτό που καταναλώνεται υπό την πρόφαση της ποίησης είναι η ικανότητα να επιπλέεις στη δημοσιότητα. Το άρωμα της δύναμης που εκπέμπει γοητεύει το χαμηλό ένστικτο του επαρχιωτισμού και του ούτως ειπείν πνευματικού νεοπλουτισμού που ζητάει μια κοινωνία κλεπτοκρατίας.
Η λογοκλοπή δεν είναι άλλο από την κλεπτοκρατία μεταφερμένη σε επίπεδο γραφής.
Ο επιπλέων της δημοσιότητας με προφάσεις ποίησης είναι πανικόβλητος. Διότι γνωρίζει πολύ καλύτερα από τους αναγνώστες του την βαθιά του ανικανότητα στην ποίηση. Στον ίδιο βαθμό που μια ανοργασμική ψάχνει αποδείξεις οργασμού σε άλλους ελπίζοντας πως μεταφέροντας τις αποδείξεις των οργαζομένων θα μπορέσει τελικώς να πείσει τους άλλους, αλλά ποτέ τη λευκή του σελίδα του εαυτού του.
Και επιπλέον διακρινόμενος από την αυτοσυνείδηση της ανικανότητάς του και έχοντας προκαλέσει κάθε λόγο που τον αφορά, ζει πάντοτε τον κίνδυνο μιας αληθινής στιγμής της ποίησης που θα τον πετάξει και εξωτερικώς στα σκουπίδια του φενακισμένου κόσμου που ζει εσωτερικώς.

Διαβάστε περισσότερα
Η Κρίση της Ποίησης

Γιάννης Γκούμας, Τρεις σημαντικοί Αμερικανοί ποιητές

ΤΡΕΙΣ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΙ ΑΜΕΡΙΚΑΝΟΙ ΠΟΙΗΤΕΣ

Τρεις αναμφισβήτητα σημαντικοί Αμερικανοί ποιητές, όλοι από την πολιτεία του ΄Ιλλινοϊς, είναι ο Έντγκαρ Λη Μάστερς (Edgar Lee Masters, 1868-1950), ο Καρλ Σάντμπεργ (Carl Sandburg, 1878-1967) και ο Βάτσελ Λίντσυ (Vachel Lindsay, 1879-1931). Και οι τρεις ήταν η πεμπτουσία του Αμερικανικού πνεύματος, διαφορετικοί από τους Αγγλικού ύφους και νοοτροπίας ποιητές.

 

Ο Μάστερς ήταν γιος δικηγόρου, και ο ίδιος άσκησε τη δικηγορία. Γεννημένος στο Κάνσας, σε ηλικία ενός έτους η οικογένειά του μετακόμησε στο ΄Ιλλινοϊς. Είχε γράψει πολλά ποιήματα πριν και μετά την περίφημη συλλογή του The Spoon River Anthology (1915), αλλά τίποτε απ’ αυτά δεν μπόρεσαν στο ελάχιστο να προσεγγίσουν το ποιοτικό της επίπεδο. Το 1911, ένας εκδότης εφημερίδας του χάρισε το βιβλίο Επιλογή Επιγραμμάτων από την Ελληνική Ανθολογία (Select Epigrams from the Greek Anthology), το οποίο επέδρασε ως καταλύτης για την εξέλιξη της μεγαλοφυίας του, συνδυάζοντας επιμέρους στοιχεία: έμφυτη πικρία, πάθος για αλήθεια, και σπάνια συμπόνια για τους ανθρώπους. Spoon River ήταν μια συγχώνευση των πόλεων Petersburg and Lewistown. Με στρωτό, περιεκτικό, ελεύθερο ποιητικό λόγο, ο Μάστερς κάνει τους κατοίκους του κοιμητηρίου στο λόφο του Spoon River να εκθέσουν οι ίδιοι τις επιτάφιες επιγραφές τους. Επρόκειτο για ποίηση γραμμένη με τον παραδοσιακό πεζό τρόπο, αλλά η συμπύκνωση που έμαθε από την Ελληνική Ανθολογία του επέτρεψε να τον εκμεταλλευτεί στο ακέραιο. Πάντως The Spoon River Anthology το βλέπουν με καλύτερο μάτι ως πεζογράφημα παρά ποίημα.

Διαβάστε περισσότερα
Η Κρίση της Ποίησης

Σπύρος Θεριανός, “Η κουτσή αρραβωνιαστικιά”, περιοδικό Πάροδος, τευχ.28-αφιέρωμα στον Μάρκο Μέσκο

Η ΚΟΥΤΣΗ ΑΡΡΑΒΩΝΙΑΣΤΙΚΙΑ

Τι υλικό που θα είχα, αν δεν υπήρχαν τα γεγονότα!
Καρλ Κράους

Ο ποιητής Μάρκος Μέσκος γεννήθηκε στην Έδεσσα το 1935. Η πρώτη του ποιητική συλλογή εκδόθηκε το 1958 από τις εκδόσεις του λογοτεχνικού περιοδικού «Νέα Πορεία». Από τότε τύπωσε αρκετές ποιητικές συλλογές άλλοτε σε ιδιωτικές εκδόσεις κι άλλοτε σε εκδόσεις λογοτεχνικών περιοδικών ή εκδοτικών οίκων. Γραμματολογικά τον εντάσσουν στην δεύτερη μεταπολεμική γενιά, στην οποία χρεώνουν ένα βιωματικό κεφάλαιο που σχετίζεται άμεσα με τον Εμφύλιο, το ψυχροπολεμικό κλίμα του ’50, τη δικτατορία του ’67. Αρκετοί ποιητές αυτής της γενιάς έχουν αντιδράσει σε αυτή την αναδρομική κατηγοριοποίηση λέγοντας ότι η ποίησή τους προσανατολίζεται περισσότερο στην έκφραση του υπαρξιακού αδιεξόδου του ανθρώπου και τη διερεύνηση της αδυνατότητας για αυτοδικαίωση μέσα από την σχέση τους με την κοινωνία και τον κόσμο. Εύκολα διαπιστώνει κανείς διαβάζοντας τα ποιήματά τους ότι έχουν δίκιο. Η ποίηση όμως του Μάρκου Μέσκου διαμορφώνεται μέσα από το συγκεκριμένο βιωματικό κεφάλαιο. Ο ίδιος σε συνέντευξη, το 2008, δήλωσε: «Το 1951 με το 1952 διαβάζω για πρώτη φορά τον “Ιστορικό υλισμό” και διαπιστώνω αμέσως ότι μου είναι γνωστά τα πράγματα του βιβλίου»1. Οι βιωματικές εμπειρίες μαζί με τα διαβάσματα διαπλέκονται συνεχώς και δημιουργούν την έγνοια για την κατάσταση του ανθρώπου όπως αυτή διατυπώνεται στα ποιήματά του, μέσα από το βασανιστικό παρόν.
Είναι αλήθεια ότι η κατάσταση στη μεταπολεμική Ελλάδα επηρέασε όλες τις ποιητικές φωνές που αναπτύχθηκαν, ανεξάρτητα από τις αναζητήσεις και τους προσανατολισμούς τους. Οι δύο πρώτες μεταπολεμικές γενιές υιοθετούν έναν χαμηλόφωνο ποιητικό λόγο. Ο Βαγγέλης Κάσσος γράφοντας για την γενιά του ’50, προσπαθεί να διερευνήσει τα αίτια του χαμηλώματος της φωνής: «Υπήρξε, πράγματι, μια θεαματικού χαρακτήρα κοινωνικοπολιτιστική περίσταση, που είτε συνειδητά είτε ασυνείδητα καθόρισε συνολικά τον τόνο της ποιητικής ομιλίας στη γενιά αυτή. Πρόκειται για το γεγονός της εμφάνισης των μαζών στο άμεσο πολιτικό προσκήνιο». Και πιο κάτω: «Καινούριο είναι το γεγονός ότι ο ποιητής βρίσκεται μέσα στο πλήθος»2. Οι ποιητές είναι, λοιπόν πια, άνθρωποι σαν όλους τους άλλους. Ζουν ανάμεσά τους γιατί προέρχονται κυρίως από τις λαϊκές τάξεις ή τουλάχιστον συμμερίζονται τις αγωνίες αυτών των ανθρώπων, και οι εικόνες που έχουν για τον κόσμο είναι αυτές της παροδικότητας, της σκληρότητας, της περιθωριοποίησης, του αδελφικού μίσους.

Διαβάστε περισσότερα