Επιθεώρηση Ποιητικής Τέχνης

Κατηγορία

Ακαδημία Ποιείν

Ακαδημία Ποιείν

Ακαδημία Ποιείν

Γιάννης Ρίτσος, (1/5/1909-11/11/1990), Στοιχεία ταυτότητος

yannis-ritsos.jpg
Στοιχεία Ταυτότητος

Xρονολογία της γέννησής μου πιθανόν το 903 π.X. –
εξίσου πιθανόν
το 903 μ.X. Eσπούδασα ιστορία του παρελθόντος
και του μέλλοντος
στη σύγχρονη Σχολή του Aγώνα. Eπάγγελμά μου:
λόγια και λόγια, – τι νά ‘κανα; Pακοσυλλέκτη με
είπαν. Kαι τώντι.
Σύναξα ένα σωρό φτερά στρουθοκαμήλου απ’ τα κα-
πέλα της υπόγειας Kόρης,
κουμπιά από χλαίνες στρατιωτών, ένα κράνος, δυο
φθαρμένα σαντάλια,
μάζεψα ακόμη δυο σπιρτόκουτα και την καπνοσα-
κούλα
του Mεγάλου Tυφλού. Στο Ληξιαρχείο, τα τελευταία
χρόνια, μού δωσαν
την πλέον απίθανη χρονολογία της γέννησής μου: 1909.
Bολεύτηκα μ’ αυτήν, και μένω. Tέλος,
το 3909 κάθισα στο σκαμνί μου να καπνίσω ένα τσι-
γάρο. Tότε
κατάφτασαν οι κόλακες· με προσκυνούσαν· μου περ-
νούσαν στα δάχτυλα
λαμπρά δαχτυλίδια. Oι ανίδεοι δεν ξέραν
πως τά ‘χα φτιάξει εγώ με τ’ άδεια τους φυσίγγια πού
‘χαν μείνει στους λόφους.
Γι’ αυτό ακριβώς, για την ωραία τους άγνοια, τους
αντάμειψα πλούσια
με αληθινά πετράδια και διπλάσιες κολακείες. Πάντως
το μόνο σίγουρο: τόπος της γέννησής μου: η Άκρα
Mινώα.

(από τη Mονοβασιά, Kέδρος 1982)

monovasia.jpg

Διαβάστε περισσότερα
Ακαδημία Ποιείν

Σοφία Κολοτούρου, “Πολλά υποσχομένη”

tw20sofia.jpg

ΠΟΛΛΑ ΥΠΟΣΧΟΜΕΝΗ

Κάποιος θα ‘ναι συνάδελφος στα “ψιλά” που θα γράψει
πως “προώρως απέθανεν ο Ουράνης στην ξένην,
νέος γνωστός εις τους κύκλους μας, που είχε κάποτε εκδώσει
συλλογήν με ποιήματα πολλά υποσχομένην”.
ΘΑ ΠΕΘΑΝΩ ΕΝΑ ΠΕΝΘΙΜΟ ΤΟΥ ΦΘΙΝΟΠΩΡΟΥ ΔΕΙΛΙ
Κώστας Ουράνης

Ποιητές, και το μυαλό μας μια δεξαμενή
γεμάτη στίχους – κι απαγγέλουμε ολοένα.
Κάποτε εκδίδουμε. Κι η συλλογή θεωρείται
πολλά υποσχόμενη – ποιος ξέρει, ίσως μπορεί
κάτι νʼ αφήσουμε: δυο στίχους ή κανένα,
για τους επόμενους που θα ʽρθουνε και είτε

θα μας θυμούνται ή και στη λησμονιά
θα πέσουν, και στη σκόνη τα βιβλία.
Δεν μ εξιτάρει η “πολλά υποσχομένη”,
δεν μʼ αφορά ούτε σαν σύνολο η γενιά,
ούτε οι τιμές και τα ενδεχόμενα βραβεία,
μηδέ κι άμα βρεθώ λησμονημένη.

Η μέθεξη είναι μόνο στη δημιουργία
και μόνο αυτή στο τέλος μου απομένει.

17/4/2008

Υ.Γ Ποιείν: Να ευχηθούμε συγχαρητήρια και καλή επιτυχία στη φίλη και συνεργάτιδα μας Σοφία Κολοτούρου για την παρουσία της στις λίστες του περιοδικού “Διαβάζω” για το βραβείο πρωτοεμφανιζόμενου συγγραφέα.

Διαβάστε περισσότερα
Ακαδημία Ποιείν, Διαρκής Ανθολογία Ελληνικής Ποίησης "Ποιείν"

7 αναστάσιμα ποιήματα (επιλογή, σχόλιο: Βαγγέλης Ψαραδάκης)

anastasima.jpg

ΔΙΟΝΥΣΙΟΣ ΣΟΛΩΜΟΣ (Ζάκυνθος, 1798 – Κέρκυρα, 1857)

Η ημέρα της Λαμπρής

Καθαρότατον ήλιο επρομηνούσε
της αυγής το δροσάτο ύστερο αστέρι,
σύγνεφο, καταχνιά, δεν απερνούσε
τʼ ουρανού σε κανένα από τα μέρη×
και από κει κινημένο αργοφυσούσε
τόσο γλυκό στο πρόσωπο τʼ αέρι,
που λες και λέει μες στης καρδιάς τα φύλλα:
Γλυκιά η ζωή και ο θάνατος μαυρίλα.

Χριστός Ανέστη! Νέοι, γέροι και κόρες,
όλοι, μικροί, μεγάλοι, ετοιμαστήτε×
μέσα στες εκκλησιές τες δαφνοφόρες
με το φως της χαράς συμμαζωχτήτε×
ανοίξετε αγκαλιές ειρηνοφόρες
ομπροστά στους Αγίους και φιληθήτε×
φιληθήτε γλυκά χείλη με χείλη,
πέστε Χριστός Ανέστη εχθροί και φίλοι.

Δάφνες εις κάθε πλάκα έχουν οι τάφοι,
και βρέφη ωραία στην αγκαλιά οι μανάδες×
γλυκόφωνα, κοιτώντας τες ζωγραφι-
σμένες εικόνες, ψάλλουνε οι ψαλτάδες×
λάμπει το ασήμι, λάμπει το χρυσάφι
από το φως που χύνουνε οι λαμπάδες×
κάθε πρόσωπο λάμπει απʼ τʼ αγιοκέρι
όπου κρατούνε οι Χριστιανοί στο χέρι.

Διαβάστε περισσότερα
Ακαδημία Ποιείν

Γιάννης Κυριαζής, Μεγάλη Παρασκευή

parafora.jpg

ΠΕΖΟ Α΄

Όλες οι μέρες κάθισαν απαρηγόρητες πάνω απʼ το κεφάλι της Μεγάλης Παρασκευής. Μια μέρα που μεγεθύνει τις απώλειες μέσα σου. Απʼ το πρωί οι καμπάνες σκορπούνε δάκρυα κι αναμνήσεις περασμένων Επιταφίων. Ο ήλιος χαϊδεύει ηδονικά τους τρούλους των εκκλησιών . αναριγούν οι σταυροί επάνω τους. Οι θεοί που κήδεψα στη ζωή μου θα με συντροφεύουν ως το θάνατό μου. Μαντεύω την ύπαρξή τους από το άρωμα της πασχαλιάς που σκορπούνε γύρω μου.
Ραγισμένα τραγούδια στο ραδιόφωνο . μελωδικά ανασαίνει ο πόνος για να τον εκπνεύσει ο άνθρωπος.
Μες στο φλιτζάνι πικραμένος ο καφές, νοσταλγεί τη χαμένη συντροφιά της ζάχαρης. Ούτε και σήμερα θα τους τα φτιάξω…
Ανοίγω την πόρτα και καταπίνω ανόρεχτα το δρόμο προς την εκκλησία. Επάνω, δυο σύννεφα βουτηγμένα στο μπλε οινόπνευμα- βαμβάκι για τις πληγές μου. Και κάτω, ένα ζευγάρι να φιλιέται χωρίς συστολές, στη μέση του διαστελλόμενου θρήνου-πληγή για τα μάτια μου.
Μες στο ναό, αμήχανος-σα Θεός χωρίς πιστούς…, σαν άπιστος χωρίς κι ανθρώπους. Μπροστά μου, ο Ιησούς, κάτω από ένα ανοιξιάτικο σεντόνι . κανείς δεν το τραβάει, μήπως και δεν τον δει. Μόνο μαζεύουν ροδοπέταλα, για να μυρίζει ο ύπνος τους υπόσχεση Ανάστασης. Μα εγώ, ο ιερόσυλος, προσπαθώ να μαντέψω ποια βιολέτα διαλέγοντας, θʼ αγγίξω τα δάχτυλά σου που την έκοψαν.
Και σα να ʽθελα να μπω σʼ ένα τούνελ του χρόνου που θα ʽβγαζε σʼ εσένα, έσκυψα να περάσω κάτω απʼ τον Επιτάφιο.

Διαβάστε περισσότερα
Ακαδημία Ποιείν

Το Μοιρολόϊ της Παναγίας, επιμέλεια: Γιώργος Μίχος

madona01.jpg

ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΤΟΥ ΛΑΜΠΡΟΥ ΛΙΑΒΑ

Από κείμενο στο πρόγραμμα του Μεγάρου Μουσικής με τίτλο “Σταυροδρόμια”.

Το “Μοιρολόι της Παναγιάς”, το μακρύ αυτό αφηγηματικό τραγούδι που διηγείται τα Πάθη του Χριστού έτσι όπως τα έζησαν η Παναγία και οι Μυροφόρες, το συναντάμε σε όλες τις περιοχές του ελληνισμού, από την Κύπρο και τον Πόντο ως την Κάτω Ιταλία, σ’ ένα πλήθος παραλλαγών. Διακόσιες πενήντα έξι (!) παραλλαγές παρουσιάσει ο Ελβετός ελληνιστής, καθηγητής του Πανεπιστημίου της Γενεύης Bertrand Bouvier στο βιβλίο του Le Mirologue de la Vierge (Γενεύη 1976), καρπό εισοσιπεντάχρονης έρευνας.
Με πηγή έμπνευσης τα επίσημα και απόκρυφα Ευαγγέλια και τα θεατρικά λειτουργικά δράματα του Μεσαίωνα (σε Ανατολή και Δύση), η λαϊκή μούσα και η προφορική παράδοση με το “Μοιρολόι της Παναγίας” διέσωσαν στους αιώνες ένα από τα συγκλονιστικότερα δείγματα της ελληνικής μουσικοποιητικής τέχνης:
Σήμερα μαύρος ουρανός σήμερα μαύρη μέρα,
σήμερα όλοι θλίβονται και τα βουνά λυπιούνται …
Σε μελωδίες που χρησιμοποιούνται και για τα πραγματικά μοιρολόγια (όπως απέδειξε η μελέτη του Samuel Baud-Bovy), οι γυναίκες με το τραγούδι αυτό συμμερίζονται τον πόνο της Παναγίας, καθώς αναδεικνύεται σε παγκόσμιο και διαχρονικό σύμβολο όλων των μανάδων που έχουν παραστεί στο μαρτύριο των παιδιών τους, βιώνοντας τον παραλογισμό αλλά και τη νομοτέλεια του θανάτου:
Άλλοι την εκλοτσούσανε κι άλλοι την εσκουντούσαν
και άλλοι την εφτούσανε κι άλλοι τη δεκατούσαν …

Διαβάστε περισσότερα