Επιθεώρηση Ποιητικής Τέχνης

Κατηγορία

Τα Επίκαιρα

Τα Επίκαιρα

Τα Επίκαιρα

«Η κακοήθης εμπλοκή μιας καταστάσεως»


[author]Των Κώστα Ρεούση & Υπερπραγματικής Φράξιας Λευκω©ίας [/author]

Κείμενα μιας ψύχραιμης οργής, #8: «Η κακοήθης εμπλοκή μιας καταστάσεως»

Εσμός αυλοκολάκων. Μία κυρίαρχη διεστραμμένη σεφερολαγνεία αγγίζει το σάβανο του Αλεξανδρινού. Γλώσσες διχαλωτές νιώθω να μʼ απειλούν, σάμπως και κατοικώ σε βιλαέτι νήσο. Σκληρή πορεύεται η ζωή, να συγκρατεί υδρορροή στο μάτι, όταν οι φίλοι κι οι γνωστοί με προσεγγίζουν ωσάν καθάρματα του ρημαδιού που είμαι. «Χρονοθύελλες ελάτε και σαρώστε τα πάντα», (Γιώργος Καλοζώης, «Η κλίση του ρήματος»), κι εμένα τον τσιλιβήθρα χλεμπονιάρη μʼ ένα φραγγέλιο-ράπισμα ῥυήσεσθαι το βήτα ρέζους θετικό.

Έχω χάσει τα λογικά μου σημαίνει: αναπνέω μες στον πυθμένα της κινούμενης άμμου όπου με μακροβούτι εισχώρησα. Νεκρό με αντικρίζω, σʼ αυτό που εμφανίζεται στα μπρούντζινα των ρόπτρων, να βλέπω τον Αρχίλοχο -τον πρώτο υπερρεαλιστή ιαμβογράφο- στίχο ή σπάραγμα νʼ αγγέλλει: «σὺ γὰρ δὴ παρὰ φίλων ἀπάγχεαι».

Η κακοήθης εμπλοκή μιας καταστάσεως που δε συμφέρει, μια κι η απώλεια είνʼ ακριβή έως βραδυφλεγής, και τʼ αύριο όλους μάς θέλει μες στη διάρκεια της παρατεταμένης παρακμής του Πάντα• ήσυχους, νομοταγείς, προσκυνημένους, ιντριγκαδόρους, διπλωμάτες, έξυπνους, λαμόγια ή μοσχοπουλημένους. «Τετρομασμένος», (Διονύσιος Σολωμός, «Η γυναίκα της Ζάκυθος»), βρίζω, Θεέ μου, βρίζω… και να με συγχωρείς αλλά: «Θέλει τουφέκι ο χρόνος, αν επιθυμεί να γίνεις μια σκέτη ανάμνηση.», (Οδυσσέας Ελύτης, «Εκ του πλησίον»). Παρατηρώ το, εντάξει το, μπορεί και να το ευεργετούμαι: «Όταν φυσάει, και της πουτάνας η παράγκα παρθεναγωγείο είναι.», (Κομπαγιάσι Ίσσα, 1819, μτφρ. Γιώργος Μπλάνας). Όμως αδυνατώ να το ισορροπήσω «μη-», αδυνατώ να το ελέγξω «-δέν». Αλήθεια ή ψέματα, πάντως πως μʼ ανακρίνουν ακαταπαύστως δέχομαι, από το κνέφας της ηλικίας μου της παιδικής έως το Τώρα. Είναι που: «Φεύγω, μύγες μου. Άντε (να) γαμηθείτε ελεύθερα!», (Κομπαγιάσι Ίσσα, 1815, μτφρ. Γιώργος Μπλάνας).

Τον Ρώμο Φιλύρα έχω στο νου, κι από την «Ιερά Οδό» κι από την «Αθαλάσσα» πρέπει να γεννηθώ στην πρώτη. Ποιος το συμβούλιο να συγκαλέσει των δήθεν σαμάνων των ψυχών; Έτσι κι αλλιώς το κρίμα στο λαιμό μου, ούτε να γιατροπορευτώ πλέον• αγκομαχώ. Ένας ακόμη πʼ αγαπώ έρχεται μες στο κείμενο, κι ας καταλήξει η ψυχή μου για δεύτερη φορά ξεκούρδιστη προφέροντας -Θεέ μου, σε παρακαλώ- φωνήεντα με σύμφωνα Ελλήνων… έστω και σόλοικα. Έτσι, με τη φιγούρα μου στʼ αλαμπουρνέζικο και στο σακατεμένο να επικουρεί την ψάθα: «Ἀπὸ τὴν κανδήλαν τὴν ἀχανῆ ἐκείνην κατῆλθεν ἡ βοή, ὁ ροῖβδος τῆς λαίλαπος, καὶ ἀπὸ τὸ κουφόβρασμα τὸ ὓπουλον ἀνέβη ὁ ρόχθος τῆς θαλάσσης, ζευχθέντα εἰς φοβερὸν ὑμέναιον, προσοχθοῦντα ἐπὶ τῆς ἐλεεινῆς σανίδος• ἦτον ὡς βέλασμα οἱονεὶ ἀπὸ χιλιάδας καὶ μυριάδας ἐρίφια-κύματα, χαιτήεντα, φριξότριχα, κερασφόρα• καὶ ὁ Βορρᾶς, ὁ χιονόμαλλος βασιλεὺς τῶν χειμώνων, τὰ ἒσπρωχνε καὶ τὰ ἤλαυνεν ἐμπρός, κατὰ τοὺς βράχους πάντοτε καὶ τὰς ἐσχατιάς• ζητοῦντα νὰ εὕρουν τέρμα καὶ τέρμα δὲν εὕρισκον, εἰμὴ τὴν σανίδα τὴν ταλαίπωρον• καὶ τὴν κατεπάτησαν, καὶ τὴν ἒκαμαν δρόμον, βόσκοντα τὴν σκωρίαν της, λείχοντα τὰς πληγάς της, ροφῶντα τὴν δύναμίν της. Ἐν μέσῳ δὲ καὶ ὑπεράνω ὅλης αὐτῆς τῆς πάλης καὶ τῆς βοῆς, τὴν ὁποίαν συνετέλουν ἐπαναβαίνοντα τʼ ἀχθοφόρα κύματα, ἀντήχει ὡς θρῆνος ὀξὺς τὸ σφύριγμα τῶν τροχαλιῶν, ὅμοιον μὲ τὴν ἀπηλπισμένην κραυγὴν πτωχῆς ἐρημικῆς κόρης, σπαρασσομένης τὸ δέμας, βιαζομένης τὴν τιμήν, ὑπὸ φαύλων βιαστῶν εἰς ἒρημον τόπον, ὑπὸ τὸ ὂμμα τοῦ πολυευσπλάγχνου καὶ παντοδυνάμου Κριτοῦ, τοῦ καθημένου ἐπί τῶν Χερουβείμ, τοῦ βλέποντος ἀβύσσους.», (Ἀλέξανδρος Παπαδιαμάντης, «Κοκκώνα θάλασσα ἢ Τὸ γράμμα τῆς πεθερᾶς»).

Ίσως ετούτη η τακτική της συρραφής, ένα, αυθαίρετα, ανάμεσα σε παρενθέσεις (να) και πώς σημεία στίξης ανεμίζω-ατενίζω να είναι τερατούργημα. Κάτι-άτι πάντως καλπάζω-εικάζω: έχει ρυθμό, κι αυτό που σας ξερνώ-ξεβράζω άλλο πάει να πει και άλλο λέει• αναξιοπρεπέστατος, αλίμονο, εγώ, μες στου καιρού μας το γαμήδι.

-Ράτσα γλωσσοκοπάνα της ένδοξης-ηρωικής μας ρουφιανιάς και της ανίερης οικειοποίησης των Τέλος-Έλος ή Σκοπός των Πάντων, από της φτώχειας μου τον δνόφο σας μιλώ, σʼ ένα ελεεινό μονάρι-στάβλο και μια ταμπέλα στην εξώπορτα που γράφει με μικρό το πι τη λέξη… ποιητής ή το περίπου 3,14 η περιφέρεια του κύκλου: εισπράττω καρπαζιές πʼ αόρατα εκσφενδονίζετε-ηδονίζεσθε και τα σιχάθηκα τα ελεήμονα τα τραπεζώματά σας!

Χώρα (Παλιό Λιμάνι), Δεκέμβριος 2016

Διαβάστε περισσότερα
Τα Επίκαιρα

«Όπου φυσάει ο άνεμος…»

[author]Του Βασίλη Λαλιώτη [/author]

Ο Τσίπρας για μένα τέλειωσε μια βδομάδα αφότου έγινε αρχηγός, διότι πήγε στον Ιανό. Όπως τέλειωσαν και όσοι πάνε έκτοτε. Διότι σαν το έιτζ η μόλυνση της χώρας βρίσκεται στα καλώδια μετάδοσης, που όχι μονάχα δεν είναι ουδέτερα αλλά κυρίαρχα, με τρόπο που να ακυρώνουν κάθε μήνυμα που περνάει από αυτά και να το γκριζάρουν στο μέτρο της τρέχουσας μαφίας και διαφθοράς. Δεν υπάρχουν στοιχειωδώς αστικά μέσα επικοινωνίας,με την ευρωπαϊκή έννοια της ελευθερίας του τύπου εν Ἒλλάδι.
(Αυτά για τους φίλους που έχουν ίδεολογία ηλιθίων που δεν πιστεύουν σε τίποτα άλλα στην κωλοφυλλάδα που διαβάζουν.) Ο Τσίπρας λοιπόν έχει μια ικανότητα και φαίνεται να την απολαμβάνει.Δεν τον φαντάζομαι βέβαια να την κάνει στις καταλήψεις από το παράθυρο με τη Φαίνομενολογία του Πνεύματος στό χέρι, όπως έκανε ο συγγραφέας της όταν την έγραφε, αλλά είναι χεγκελιανός διαλεκτικός. Έχει βαλθεί, όχι μόνο ο ίδιος, αλλά κάθε πρόσωπο που συγχρωτίζεται και εναν ολόκληρο λαό να τον κάνει να αντιφάσκει με τον εαυτό του. Εν μέρει έχει μολύνει και τους ευρωπαίους που συγχρωτίζεται. Και νομίζω πως όσοι τον μισούν τον μισούν γι αυτό. Επειδή αποδεικνύεται περισσότερο αντιφατικός από το μέσο Έλληνα που είναι γεμάτος αντιφάσεις. Μια από αυτές είναι να θεωρεί πιο βλάκα τον πρωθυπουργό του, διότι αν αυτόν τον έκαναν πρωθυπουργό για μια μέρα θα γύριζε τον κόσμο ανάποδα. Το να το κάνει ο Τσίπρας εκών ή άκων δεν του αρέσει καθόλου. Διότι είναι ο πρωθυπουργός που τον βάζει στο παιχνίδι των αντιφάσεων με τον εαυτό του, ενώ για τον πρωθυπουργό επιφυλάσσει συνήθως το ρόλο να είναι ο αντιφάσκων και αυτός ο ίδιος κριτής των αντιφάσεων του. Το ασπρόμαυρο του μανιχαϊσμού είναι το κερασάκι στην τούρτα της ελληνικής ζωής. Ο καθένας κυνηγάει τις αντιφάσεις του άλλου κι όλοι μαζί τις αντιφάσεις αυτού του αντιφατικού κυνηγιού. Κωμωδία ή δράμα, η σκηνή αυτή είναι το καθημερινό διανοητικό ψωμί μας. Διότι έμείς… Ξέρεις ρε ποιοι είμαστε εμείς;Βράχοι σταθερών απόψεων με σήμα τον ανεμόμυλο:όπου φυσάει ο άνεμος…

Διαβάστε περισσότερα
Τα Επίκαιρα

«Η πόλη των ποιητών»

[author]Του Γιώργου Δάγλα [/author]

Υπαρχουν ποιητες που δεν γραψανε ποτε μια λεξη.Ανθρωποι που η υπαρξη τους,ο τροπος εκφρασης,η ζωη τους, αποτελει ποιηση.Αλλοι που γεμισαν τομους ματαιοδοξιας και δεν ειπαν τιποτα.Αλλα και αλλοι που σε δεκα στιχους ειπαν τα παντα. Ο ποιητης ειναι απο τη φυση του γενναιος.Ακομα και οταν ζει αγνοημενος στο περιθωριο.Ζει το βαθος των συναισθηματων και των εννοιων.Ειναι ταπεινος και υπεροχος.Δεν επαιρεται. Τωρα πως γινεται εν Ελλαδι,οπου οι ποιητες συγκεντρωμενοι θα σχηματιζαν μια μεγαλη πολη,τα πραγματα να ειναι σε επιπεδο παρακμης, ειναι ενα δυσκολο ερωτημα. Ξερουμε πως υπαρχει μια πλειαδα κατ επιφαση ποιητων και μια στρατια θλιμενων ποιητριων που ”γραφουν” απο πληξη.Εκατονταδες τονοι χαρτιου καταναλωνονται καθε χρονο σε εκδοση ποιητικων συλλογων.μια ολοκληρη οικονομια, κι ενα καταιγιστικο μπαραζ παρουσιασεων και δημοσιων σχεσεων, για μια ποιητικη παραγωγη που εξατμιζεται και ανακυκλωνεται σε γρηγορους ρυθμους. Οι εκδοτες – με ελαχιστες εξαιρεσεις – ,ειναι αδιαφοροι.Ουτε καν θα διαβασουν τι εκδιδουν,αν συμφωνησουν στην τιμη.Κι οσο πιο γνωστες ειναι οι εκδοσεις τοσο ανεβαινει το κασε.Οι εκδοτες ποτε δεν ηταν ρομαντικοι.Πολλοι και καλοι ποιητες δεν εχουν εκδοθει, ειτα γιατι δεν ειχαν τα χρηματα, ειτε γιατι δεν ειχαν καποιο γνωστο στη πιατσα.Συνηθως ο εκδοτης ξεχναει τον ποιητη μετα την απομακρυνση εκ του ταμειου.Ο ποιητης μενει μονος,σχεδον μετεωρος,σ ενα στενο κυκλο λιγων φιλων.Πρεπει να κρατησει το προφιλ του, και να προωθησει το εργο του…Βασικα την αυτο επιβεβαιωση του.Χρειαζεται καλες κριτικες.Λαικ στο διαδικτυο.Λιγωτερους αντιπαλους.Αρχιζει να συντηρει αυτο τον μικρο κυκλο.Καπου κοντα υπαρχει ενας αλλος.Θα αρχισουν οι τριβες και οι προστριβες, με στοχο την επιβολη στο χωρο και την καταξιωση.Τι πιο τραγικο απο δυο ποιητες που συναντιουνται στο δρομο κι αλλαζουν κατευθυνση…Απο δθο ποιητριες που βγαζει η μια τα απλυτα της αλλης στο απεναντι μπαλκονι του διαδικτυου; Πως θα ηταν η ζωη στην πολη των ποιητων; Θα υπηρχαν πιανα στα παρκα? Ενα μεγαλειο στις ψυχες των ανθρωπων; Θα επαιζαν με τις λεξεις τα παιδια; Μα σημερα δεν μιλαμε για μια κριτικη,καλη η κακη, που ειναι παντα θετικη και επικοδομητικη.Μιλαμε για χολη. που σκορπιζεται αφειδως κακειθεν, συνηθως απο ”ποιητες” που δεν εχουν σχεση με την ποιηση.Η πραγματικη ποιηση, περναει μεσα σου,σε συνταραζει, σε εξεγειρει, υψωνει τα συναισθηματα σου. Αλλοιως προσπερναει αθορυβα σαν να μην υπηρξε. Ο ποιητης υπαρχει μεχρι τη στιγμη που τελειωνει ενα ποιημα. Μετα αυτο θα ταξιδεψει. Και θα ειναι ποιητης οταν βρεθει εστω ενας που θα νοιωσει κατι διαβαζοντας το. Ολα τα αλλα αποτελουν στοιχεια που δεν χαρακτηριζουν ενα πραγματικο ποιητη,και δεν θα ειχε θεση στη πολη των ποιητων που μαλλον θα αποτελουνταν απο λιγες δεκαδες κατοικους.

Διαβάστε περισσότερα
Τα Επίκαιρα

«Μονάδες μέτρησης»

`

[author]Του Σπύρου Αραβανή [/author]¨

`

Μια σειρά από δημοφιλείς μονάδες μέτρησης, όπως «αριστερόμετρο», «πατριωτόμετρο», «σεξουαλικόμετρο», «ταλεντόμετρο» και εσχάτως «ευαισθητόμετρο», έχουν κάνει την εμφάνισή τους κατηγοριοποιώντας τους ανθρώπους πιο γρήγορα και από τα group λογοτεχνίας που ξεφυτρώνουν στο facebook [εν τη ρύμη του λόγου, πρόσφατα, με αφορμή μιαν ανάρτηση στη σελίδα του Ποιείν στο facebook, αρίθμησα γύρω στα 60 shares σε ισάριθμες σελίδες ευφάνταστων τίτλων. Να τις χιλιάσουμε!).

`

Κατά κύριο λόγο το μέτρο συγ(κρισης) βασίζεται σε δύο άξονες. Στην προσωπική βαθμονόμηση και στην αγελαία (και όχι σταθμισμένη) αξιολόγηση. Απών και από τις δυο περιπτώσεις ο ίδιος ο «κρινόμενος». Η τίμηση ή η διαπόμπευσή του λειτουργούν ερήμην του. Δεν μπορεί, ούτε χρειάζεται να αποδείξει ποιος είναι και τι –ή γιατί- έχει κάνει. Αρκεί το πώς προσδιορίζεται από τους άλλους. Πρόσφατο παράδειγμα η περίπτωση του παραπληροφορημένου και εκφοβισμένου γονέα ο οποίος επικροτεί -αρχικά- το λουκέτο σε σχολεία με πρόσφυγες μαθητές. Η άμεση λαϊκή ετυμηγορία: Ρατσιστής και ξενοφοβικός από τα γεννοφάσκια του. Αντίθετα ο διαδικτυακά ευερέθιστος με γραφή τού στυλ «τα προσφυγάκια μας», χωρίς ποτέ να έχει συνεισφέρει έμπρακτη βοήθεια ή να είναι σύνεγγυς του θέματος, χειροκροτείται από τον όχλο πάραυτα ως μέγας ανθρωπιστής. Είσαι, λοιπόν, όσο αριστερός, πατριώτης, σεξουαλικός,  ταλαντούχος, ευαισθητοποιημένος κτλ. αξιολογηθείς με βάση τις κλίμακες διαβαθμισμένων αυτοαναφορικών και μαζοποιημένων κριτηρίων. Με άλλα λόγια από την Τσαρούχεια ρήση «Είσαι ό,τι δηλώσεις» περάσαμε στο άλλο άκρο τού «Είσαι ό,τι σε δηλώσουν».

`

Και τα δυο πραγματικά αξιοθαύμαστα, ως παρουσία, σε μια χώρα που το «αδήλωτο» ζει και βασιλεύει.

Διαβάστε περισσότερα
Τα Επίκαιρα

«Περί Σεμιναρίων Δημιουργικής Γραφής»

`
[author]Της Ειρήνης Καραγιαννίδου [/author]
`

Ορμώμενη από συζήτηση πρόσφατη περί δημιουργικής γραφής και με δεδομένο ότι η έννοια της δημιουργικής γραφής δεν είναι ένα τόσο «πρόσφατο» πολιτισμικό προϊόν στα αλλού και μολονότι ξεκίνησε ως εργαλείο κατανόησης της λογοτεχνίας κι έχει εξελιχτεί για ορισμένους σε «καλλιτεχνικό» αυτοσκοπό, ακόμη κι αν δεν ανήκω στην κατηγορία εκείνη των εικονομάχων (αν θεωρηθεί εφικτό μέσω συγκεκριμένων  «εκπαιδευτικών»  πρακτικών ότι μπορείς να αποκτήσεις κάποιες λογοτεχνικές και συγγραφικές δεξιότητες -οχι απλώς με την έννοια της ακαδημαϊκής κατοχύρωσης- , αλλά με την πράξη του να γράψεις δημιουργικά και την πράξη να σκεφτείς κριτικά την πράξη της γραφής και τα αποτελέσματά της), η πληθώρα όλων αυτών των σεμιναρίων των εξ αποστάσεως διδασκαλίας που ακμάζουν με την οργανωτική ευθύνη των εκδοτικών οίκων και με τη «διδακτική προσφορά» πλέον του οποιουδήποτε, διασταυρωμένη με τους εμπορικούς κανόνες της προσφοράς και της ζήτησης, έχει εξελιχθεί σε ένα μάρκετινγκ, σ´ έναν χορό που σέρνουν απ´ την μια άνθρωποι που διακατέχονται από την μόδα της εποχής του γράφειν, κι απ´ την αλλη άνθρωποι της γενιάς μας, της ευρισκόμενης σε κρίση επαγγελματική -συνεπώς και οικονομική.
`

Και κάπως έτσι φτάσαμε στο σημείο να διαμορφώνονται νέες ανθρωπολογικές προϋποθέσεις για την παραγωγή και την κατανάλωση λογοτεχνίας, από ανθρώπους μη «έμπειρους«, από «λογοτέχνες» του ενός βιβλίου, από γραφιάδες εμβρυακής στάσης οι οποίοι έχουν συνδέσει την διδαχή της δημιουργικής γραφής (αν όντως αυτή είναι εφικτή), με την πιθανότητα μιας επαγγελματικής ευκαιρίας, με την πεποίθηση ότι επειδή κατέχω από τσάμικο μπορώ να διδάξω και κλακέτες, πως επειδή έχω φερειπείν γράψει μια πρόζα, κατέχω όλα τα είδη γραφής και μπορώ να τα μεταλαμπαδεύσω, επειδή έχω εκδόσει δυο-τρία ποιητικά βιβλία δικαιούμαι αυτομάτως και μπορώ να διδάξω και θέατρο και σενάριο και πεζό, και κάπως έτσι τα προγράμματα δημιουργικής γραφής δημιούργησαν περισσότερα νέα προγράμματα δημιουργικής γραφής και οι κανόνες της αγοράς αλλοίωσαν κάθε λογική και μπερδεύουμε φόρμες, μεγάλες φόρμες, μικρές φόρμες, φόρμες του κέικ.

Διαβάστε περισσότερα