Η παρτίδα που παίζεται στο κενό
Το «Τέλος του Παιχνιδιού» του Μπεκέτ είναι ένα μονόπρακτο που ξετυλίγεται σαν μια παρτίδα σκακιού όπου όλοι οι παίκτες έχουν ήδη χάσει, αλλά επιμένουν να συνεχίζουν τις κινήσεις τους από συνήθεια, πείσμα ή απλή αδράνεια. Το περιεχόμενο και η δομή του έργου είναι θεμελιωμένα σε μια ειρωνική, μισοσαρκαστική χορογραφία ματαιότητας, οι χαρακτήρες κινούνται, μιλούν, περιμένουν, λες και το σύμπαν τους κρατά σε μια διαρκή παράταση πριν από το σβήσιμο των φώτων.
Στο κέντρο βρίσκεται ο Χαμ, τυφλός, ακίνητος, καθισμένος σε μια πολυθρόνα με ροδάκια, ένα είδος βασιλιά στο σκάκι που δεν μετακινείται αλλά γύρω του περιστρέφονται όλοι. Είναι δεμένος στον θρόνο της καρέκλας του, το μοναδικό σημείο εξουσίας που του έχει απομείνει. Απέναντί του ο Κλοβ, η μοναδική κινούμενη δύναμη σε μια ακίνητη παρτίδα μόνος που μπορεί ακόμη να κινείται, αλλά αδυνατεί να φύγει. Η σχέση τους είναι μια συμφωνία συνεξάρτησης, μια θλιβερή μπουρλέσκα συνθήκη όπου το χιούμορ και η απελπισία μπλέκονται όπως το φως και η σκιά σε ένα υπόγειο κουκλοθέατρο. Η αμοιβαία περιφρόνηση τους λειτουργεί ως ρυθμική βάση του έργου, εναλλάσσονται διαταγές, μικροπροδοσίες, παράπονα, φιλοσοφικά θραύσματα που γεννιούνται και πεθαίνουν στην ίδια ανάσα.
Η παρουσία των γονιών του Χάμ, Nαγκ και Nελ, πεταμένων και σχεδόν σφηνωμένων σε δύο σκουπιδοτενεκέδες, λειτουργεί ως εφιαλτικό φλας μπακ της ανθρώπινης οικογένειας. Μισοζωντανοί, μισοθαμμένοι, εξισορροπούν το παραλογισμό με μια άγρια τρυφερότητα, σαν δυο φλόγες που λαμπυρίζουν λίγο πριν σβήσουν. Οι μικρές τους ιστορίες και τα ατελή τους αστεία υπογραμμίζουν μια αγωνία πολύ μεγαλύτερη, την ακατάπαυστη διάβρωση του χρόνου πάνω σε σώματα και δεσμούς.
Η δομή του έργου είναι κυκλική. Όχι γιατί επαναλαμβάνεται απλώς, αλλά γιατί αρνείται πεισματικά να εξελιχθεί. Κάθε σκηνική πράξη μοιάζει με κομμάτι μιας τελετουργίας: ο Κλοβ μελετά τον ορίζοντα, ο Χαμ ζητά την κουβέρτα του, κάποια λεπτομέρεια της ρουτίνας σπάει και ξανακολλά. Η αφήγηση του Χαμ για τον περιπλανώμενο άντρα και τον γιο του λειτουργεί ως μια «ιστορία μέσα στην ιστορία», μια γκροτέσκα αντανάκλαση του ίδιου του έργου, ένας καθρέφτης που δείχνει έναν άλλο κάτοπτρο, μέχρι να χαθεί κάθε βάθος.
Διαβάστε περισσότερα
