Επιθεώρηση Ποιητικής Τέχνης

Κατηγορία

Ραδιόφωνο- Ταινιοθήκη- Θεάτρο Ποιείν

Ραδιόφωνο- Ταινιοθήκη- Θεάτρο Ποιείν

Ποιητικό Καφενείο, Ραδιόφωνο- Ταινιοθήκη- Θεάτρο Ποιείν

Γιάννης Ρίτσος, «Αίας» (σκηνοθεσία: Βασίλης Παπαβασιλείου) [θερινή περιοδεία]

Ο Αίας έχει παραπλανηθεί. Υποκύπτει στην παραπλάνηση που οργανώνει η Αθηνά και στρέφεται ενάντια στα ζώα νομίζοντας ότι εξοντώνει ανθρώπους, τους εχθρούς του, γιατί ο Αίας είναι ήρωας ενός άλλου κόσμου, μιας εποχής που έχει παρέλθει. Είναι η εποχή που τέλος της διαμάχης σήμαινε απαραίτητα τέλος των μονομάχων. Την άλλη μέρα συνειδητοποιεί την πλάνη του. Τον πνίγει η ντροπή. Τον εκμηδενίζει η καταισχύνη. Το έργο του Σοφοκλή μας λέει ότι πέρασε πια ο καιρός που ο κόσμος χρειαζόταν την αξία του σπαθιού, δηλαδή ο κόσμος του Αίαντα, τώρα οι άνθρωποι είναι έτοιμοι να αναγνωρίσουν την αξία του νου. Είναι ο κόσμος του Οδυσσέα. Το έργο του Γιάννη Ρίτσου από τη δική του μεριά συνομιλεί με το κείμενο του μεγάλου τραγικού διασταυρώνοντας τις αρετές της γλωσσικής εικονοπλασίας με τη δύναμη της θεατρικής συνθήκης. Ανήκει στην περίοδο της μεγάλης ωριμότητας του ποιητή όπως και τα υπόλοιπα κείμενα της “Τέταρτης Διάστασης”. Μέσα στο ζόφο της δικτατορίας ο Ρίτσος πιάνεται από τους ήρωες του αρχαίου κόσμου, υπερασπιζόμενος την ισχύ και τη μαγεία της γλώσσας μας σε έναν καιρό που το εθνικό γλωσσικό μας όργανο δεχόταν μια συστηματική επίθεση από τους θεράποντες της ανοησίας και της πατριδοκαπηλείας.

[Σημείωμα σκηνοθέτη]

 

ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ

Γυναίκα, τί κοιτάς; Κλείσε τις πόρτες, κλείσε τα παράθυρα, μαντάλωσε τη μάντρα,
βούλωσε τις χαραματιές, μπαίνουν κακά μαμούδια, σαύρες,
μπαίνουν μεγάλες μύγες και γέλια κρυφά. Κοίτα, στον τοίχο,
μια μαύρη μύγα, μαύρη, μαύρη, μεγαλώνει, μαυρίζει τη μέρα,
μαύρον αγέρα ρουθουνίζει, — σκέπασέ την με το χέρι σου, σκότωσέ την,
δεν μπορώ ναν τη βλέπω. Τί πέτρωσες έτσι; Ε, λοιπόν, κοίταξέ με —

Εγώ ειμαι ο δυνατός, ο αδάμαστος, — πολύ με φορτώσατε μ’ εγκώμια,
πολύ με βαρύνατε, με πνίξατε, —ένας ένας σας κι όλοι μαζί κρεμασμένοι
απ’ το λαιμό μου— με πνίξατε. Νά το έργο σας. Χαρείτε το. Κανένας
δε μου το συχωρνάει να ’μαι μιαν ώρα κι εγώ κουρασμένος· κανένας
δε μου το συχωρνάει να ’μαι άρρωστος. Εσείς, τα δικά σας
τα πιο μικρά σας βάσανα, μεγαλωμένα, μου τα ρίχνατε στη ράχη —
όλο παράπονα και κλάψες: — ξελογιάστηκε η δούλα μ’ ένα ναύτη,
η άλλη φοράει μεταξωτό πουκάμισο, η άλλη βάφει τα μάτια της μεγάλα,
η άλλη βάφει κυκλαμινιά τα νύχια της, η τρίτη, η μικρότερη,
σήκωσε κότσο τα μαλλιά της, ξέχασε μες στη σκάφη το σαπούνι·
τα μαρούλια μαράγκιασαν· λιγόστεψε το κάρβουνο· τα βάσανά σας
ναν τ’ αραδιάζετε την ώρα του δείπνου, κείνη τη γαλήνιαν ώρα
που σταματάνε οι μάχες κι οι καυγάδες, κι ο καθένας γυρεύει
μια στάλα λησμοσύνη, απογέρνοντας στις πρώτες ανάγκες του κορμιού του,
ανάμεσα στα πιάτα, στα ποτήρια που αχνοφέγγουν ήμερα κάτω απ’ τους λύχνους —
κι εσείς συνέχεια να μορφάζετε, να λαχανιάζετε, να κουνάτε τα χέρια,
ανοίγοντας ένα πελώριο στόμα, καταπίνοντας τον αέρα, τ’ αστέρια
κι ένα μικρό αστρουλάκι πονηρό, σαν ασημένιο ρεβίθι, και να λέω
τώρα θα της σταθεί στο φάρυγγα, θα φτερνιστεί, θα πνιγεί, θα σωπάσει.

Διαβάστε περισσότερα
Ραδιόφωνο- Ταινιοθήκη- Θεάτρο Ποιείν

«Ιούλιος είναι που σάπισε τις λέξεις….»

Ιούλιος [Στίχοι: Διονύσης Καρατζάς, Μουσική: Μίκης Θεοδωράκης]

Σε ποια σιωπή κατοικείς;
Ιούλιος είναι που σάπισε τις λέξεις
και σ’ άδειο φως λιγόστεψε το σώμα μας.
Εγώ ανέβηκα σε δέντρο τ’ ουρανού
να πω για σένα παραμύθι στα πουλιά,
για να πιστέψω πιο πολύ στην ερημιά μου.

Σε ποια σιωπή κατοικείς;
Ιούλιος είναι που μέθυσε μ’ Ελλάδα
και σ’ ένα πόδι χόρεψε τον πόνο μας.
Εκεί που έφτασες ψηλά στον ουρανό
θα δεις βαθιά μες στην καρδιά μου αστραπή
και θα πιστέψεις πιο πολύ στην ερημιά μου.

Διαβάστε περισσότερα
Ποιητικό Καφενείο, Ραδιόφωνο- Ταινιοθήκη- Θεάτρο Ποιείν

«Ο Ιάκωβος Καμπανέλλης επιστρέφει στην Ακαδημία Αθηνών», Ανατολική Αίθουσα Μεγάρου Ακαδημίας Αθηνών[28/06/23]

Η Ακαδημία Αθηνών, με αφορμή την ολοκλήρωση της Έκθεσης με θέμα «Ο Ιάκωβος Καμπανέλλης επιστρέφει στην Ακαδημία Αθηνών» που λειτούργησε με επιτυχία από τον Δεκέμβριο του 2022 έως τον Ιούνιο 2023 στην Ανατολική Αίθουσα του Μεγάρου της, στο πλαίσιο του λογοτεχνικού έτους «Ιάκωβος Καμπανέλλης 2022», διοργανώνει εκδήλωση την Τετάρτη 28 Ιουνίου 2023 και ώρα 19.00.

Στην Έκθεση, που δέχθηκε πλήθος επισκεπτών, παρουσιάστηκε αρχειακό υλικό από την Ακαδημία Αθηνών, από το προσωπικό αρχείο του Ακαδημαϊκού στην έδρα «Λογοτεχνία (Θεατρική Δραματουργία)»,Ιάκωβου Καμπανέλλη (χειρόγραφα, φωτογραφίες, σπάνιες εκδόσεις, δίσκοι μουσικής, αφίσες), αδημοσίευτο υλικό από τα Γενικά Αρχεία του Κράτους, Κ.Υ., Αρχείο Γενικής Γραμματείας Τύπου & Πληροφοριών, καθώς και υλικό από το ιστορικό αρχείο της ΕΡΤ. Στην προγραμματισμένη εκδήλωση της 28ης Ιουνίου, την εκφώνηση χαιρετισμών και ομιλιών θα ακολουθήσει η προβολή του μεγάλου μήκους ποιητικού ντοκιμαντέρ με τίτλο MAUTHAUSEN (91’) σε σκηνοθεσία των κ. Παναγιώτη Κουντουρά και Αρίσταρχου Παπαδανιήλ, σε μουσική Μίκη Θεοδωράκη και ποίηση Ιάκωβου Καμπανέλλη.

Πρόκειται για μεγάλου μήκους ποιητικό ντοκιμαντέρ που παρουσιάζει τη νέα προσέγγιση στην ΚΑΝΤΑΤΑ ΜΑΟΥΤΧΑΟΥΖΕΝ σε μουσική Μίκη Θεοδωράκη και ποίηση Ιάκωβου Καμπανέλλη  ερμηνευμένη από τον Αρίσταρχο Παπαδανιήλ (φωνή) και τον Άρη Ζέρβα (βιολοντσέλο), καθώς και το αδημοσίευτο κείμενο για τηλεοπτικό γύρισμα ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟ ΜΑΟΥΤΧΑΟΥΖΕΝ – ΜΑΪΟΣ 1988 του επιζήσαντα του στρατοπέδου συγκέντρωσης και εξόντωσης Μαουτχάουζεν, γενάρχη του νεοελληνικού μεταπολεμικού θεάτρουκαι ακαδημαϊκού Ιάκωβου Καμπανέλλη.

Διαβάστε περισσότερα
Ραδιόφωνο- Ταινιοθήκη- Θεάτρο Ποιείν

Ο Σταύρος Ξαρχάκος διαβάζει Δημοτική Ποίηση

Από το βιβλίο του Νικόλαου Γ. Πολίτη.

Στα Λιανοτράγουδα
Τον συνοδεύουν οι μουσικοί: Πιάνο : Νεοκλής Νεοφυτίδης / Κλαρίνο,Φλογέρα : Γιάννης Δίσκος

 

Αδύνατο είναι μια καρδιά,σαν πληγωθεί να γιάνει
μοιάζει δεντρί που μαραθεί και πλιό καρπό δεν κάνει.

Αν αποθάνω εγώ για σε,ο κόσμος τι θα λέει;
πρώτα τον εφαρμάκωσε κι ύστερα τόνε κλαίει .

Από μικρός εφύτεψα μες της καρδίας τα βάθη,κι είναι ο καρπός σου που τρυγώ καημοί,πληγές και πάθη.

Απ’το δεντρί που θάρεψες, να φας από τον καρπό του ,μη μυριστείς τα φύλλα του και πάρεις τον καημό του.

Για δες εκείνο το βουνό που άναψε και καίγει, κάποιος αγάπην έχασε και κάθετε και κλαίγει.

Δεν είναι ο έρωτας ανθός μαζί του για να παίξεις, μωρέ είν’ βάλτος με αγκαθιές κι αλοίμονο σου εάν μπλέξεις.

Δεν είναι ο πόνος να πονεί,
πόνος να θανατώνει,σαν την αγάπη την κρυφή που δεν ξεφανερώνει.

Δίχως χιόνια χιονίζουμαι, δίχως βροχές βροχιούμαι, δίχως μαχαίρια σφάζουμαι όντας σε συλλογιούμαι .

Εγέρασαν τα πάθη μου,σαν του Χελμού το χιόνι, πόσο να λιώσει το παλιό καινούργιο το πλακώνει.

Διαβάστε περισσότερα
Ραδιόφωνο- Ταινιοθήκη- Θεάτρο Ποιείν

Γιάννης Μαρκόπουλος (1939-2023), «Στο βλέφαρο του κεραυνού»

Ο ΓΙΓΑΝΤΑΣ (στίχοι: Κ. Χ Μύρης)

Στα πίσω χρόνια τα πικρά
οπού φωτιά δεν είχε
ο κόσμος στις βαθιές σπηλιές
τ’ αλέτρι δεν κατείχε.

Μα μιαν αυγή, μια Κυριακή
μια ‘πίσημον ημέρα
γεμίσανε τα φυσερά
λυτρωτικόν αέρα.

Κατέβηκεν ο Γίγαντας
μ’ ένα δαδί στο χέρι
έριξε φώτα στις σπηλιές
και χάρηκε τ’ ασκέρι.

Πήραν φωτιά τα σύδεντρα
τα σίδερα ελυγίσαν
η γης οργώθηκε καλά
και τα φυτά εκαρπίσαν.

Πρωί πρωί τον πιάσανε
το γίγαντα και πάνε
στον Καύκασο ξημέρωνε
τρία πουλιά περνάνε.

Πουλιά μου διαβατάρικα
τι βλέπετε στις στράτες,
τι κουβαλάει ο γίγαντας
στις σιδερένιες πλάτες;

Μπροστά πηγαίνει ο σιδεράς
με το σφυρί στο χέρι,
ξωπίσω του ο κλειδαράς
της μοναξιάς του ταίρι.

Ο πιο μικρός ο πιο σκυφτός
ο πιο σκληρός στο πλάι
αυτός κρατάει τα σύνεργα
γελάει μα δε μιλάει.

Καρφώσανε το γίγαντα
στο βράχο του Καυκάσου
τρία πουλάκια πέρασαν
και του ‘λεγαν “Στοχάσου”.

 

Διαβάστε περισσότερα