1.

Ποιος ρίχνει αυτές τις τσεκουριές
κόβοντας τα σχοινιά της πίστης;
Ποιος αλλάζει τον ρου της ζωής μου;
Γυρνώ στον κύκλο μιας πίστης τυφλής.
Γιατί μετατοπίζουν την αρμονία μου;

Καταριέμαι την αλήθεια ετούτη
που σπάει το θαυμαστό
κρύσταλλο τού καθρεφτισμού.

Nα πιστέψω δεν ήθελα
πως το φως των ματιών σου
αντανάκλαση ήταν δική μου.

`

2.

Χαίρε!
Μηχανικά κινήθηκαν τα χείλη μου.
Υποχώρησα στην κοιλιά της μάνας μου.
και γέλαγα, γέλαγα, ξένη στα συναισθήματά μου,
λιπόθυμο το αίμα, τα μάτια διασταλμένα,
με τούτο το λευκό αδρανές γέλιο
των ψυχορραγούντων και των νιογέννητων.

I

Η ζωή σου φαντάζει πάνω στη σελίδα τόσο μακρινή,
που η αληθινή της σημασία ανέπαφη ταξιδεύει
στον εύθραυστο άνεμο του καιρού από εποχή σε εποχή,
ένα άρωμα, που παλιά καλοκαίρια αναμοχλεύει –
Η ζωή σου, από κάθε δύναμη τόσο ανυψωμένη
που το πιο γήινο άνθος στη σκόνη σωριάζει,
ωστόσο στην ώρα της στο χώμα μεγενθυμένη
το θνητό, όπως έτσι στους αθάνατους ταιριάζει.

Ω, χώσε μου τις ρίζες της πιο βαθιά με’ στην καρδιά,
που έτσι αγόγγυστα πεθαίνουν απ’ αυτή την εισβολή
για να φτιάξουν το ισχνότερο φύλλο, την μικρότερη γωνιά,
που με την λάσπη καμιά φθινοπωρινή συνθήκη δεν τηρεί,
εκτός σαν ρόδο, που χάνεται ξεφυλλισμένο προ πολλού
μεσ’ στον ατέλειωτο Απρίλη του Καιρού.

II

Απ’ οτιδήποτε άλλο πιο κοντά μου σε θεωρώ,
όχι σαν όνειρο μονάχα, μα και τα μέρη τα μικρά:
νιώθω μέσα μου το στήθος σου να χτυπάει σα φτερό,
νιώθω τα χέρια σου να μ’ αγγίζουν την καρδιά.
Είσαι η θηλειά του ύπνου που κάποιος αργά τραβάει·
Είσαι στα δόντια και στα πόδια του νεύρου ο παλμός·
Είσαι ο ιδρώτας που τη νύχτα πάνω μου κυλάει·
Είσαι η μηχανή που με σπρώχνει προς τα μπρος.

Τότε θυμάμαι πως δεν είσαι τίποτ’ απ’ όλα αυτά,
μια γυναίκα μόνο, όμορφη και μακρινή,
που τους καθρέφτες κοιτά, παλιές υποσχέσεις κρατά,
γελώντας μ’ ιστορίες που με μένα δε θα μοιραστεί:
Μέχρι που η αγάπη να φανεί σαν απέραντη θλίψη
κι εγώ δαδί που στις φλόγες τ’ ονείρου θα υποκύψει.

Maria Helena Vieira da Silva (1908–1992), Λευκό (1958): Η Vieira da Silva υπήρξε πρωτοπόρος της αφηρημένης ζωγραφικής στην Πορτογαλία. Σήμερα θεωρείται από πολλούς ως η σημαντικότερη ζωγράφος της χώρας για τον εικοστό αιώνα.

     X.

Μονάχα τ’ άλογο, μονάχα τούτα τα μάτια

τα παιδικά, τούτη η αφθονία

η μεταξένια, είναι που μου λείπει.

Δεν είν’ η φωνή,

που τόσο συχνά την άκουγα, η σκοτεινή του ποταμού,

μήτε η κοιλιά η δροσερή,

η πρώτη που άγγιξα πάνω της το χέρι

και γνώρισα την αγάπη∙

κι είναι τούτη η ματιά που ’ρχεται τις νύχτες

και πάει πέρα σε κάποιο δρομάκι,

τον ύπνο μού κλέβει

και δε λυπάται την καρδιά μου.

Την καρδιά μου, ένα λιβάδι που η πάχνη το σκεπάζει.

I

Πώς να μη μαραζώσει το δέντρο- και να μη ξεραθεί-
όπου δεν έχει, έστω και λίγο, τον ήλιο για παρηγοριά;
Πώς να μη ξεθωριάσει και σύντομα να μαραθεί,
το λουλούδι, που πάντα το σκεπάζουν σύννεφα βαριά;
Είναι ζωή αυτό; — Όχι· σα θάνατο μάλλον το ορίζεις,
να νιώθεις κάθε πόνο και καμιά χαρά να μη γνωρίζεις.

Ποιο ζώο νηστικό μπορεί να επιβιώσει σώο για πολύ;
Ή είναι ζωή, όταν καμιά απ’ τις αισθήσεις δεν υπάρχει;
Και τι ωφελούν τα μάτια, αν δεν μπορεί κανείς να δει;
Ή μήπως η γλώσσα, σ’ αυτούς που ΄ναι μονάχοι;
Είναι ζωή αυτό; — Όχι· σα θάνατο μάλλον το ορίζεις,
να νιώθεις κάθε πόνο και καμιά χαρά να μη γνωρίζεις.

Σε τι χρησιμεύουν τ’ αφτιά, αν οι ήχοι έχουν λείψει;
Ή αν δεν υπάρχουν καν, ένα κεφάλι σαν κι αυτό;
Κι όλα τα παράπονα, αφού φύτρωσαν στη θλίψη,
κι όπου η καρδιά κλαίει με θανάσιμο καημό.
Είναι ζωή αυτό; — Όχι· σα θάνατο μάλλον το ορίζεις,
να νιώθεις κάθε πόνο και καμιά χαρά να μη γνωρίζεις.

Σονέτο 37

Νύχτα, στο ταραγμένο μου μυαλό καλώς να’ρθείς,
βαριά, θλιμμένη, σκοτεινή, μ’ απ’ ότι εγώ, όχι πιο πολύ,
ποτέ δε θα’βρισκες άλλη συντροφιά πιο ταιριαστή
στη διάθεσή σου, από εμένα, έτσι που’μαι κατηφής.

Κι αν είσαι σκοτεινή, τα πάθη μου, το φως ποτέ δε τα’χει δει- χωρίς
δικαίωση ακόμα – καμιά χαρά δεν κατασκόπευσε, ούτ’ η πιο μικρή,
κι αν βαριά, η ευτυχία μακριά μου τρέχει βιαστική,
κι η στεναχώρια προσπερνάει την ελπίδα μιας γαλήνιας σιωπής.

Γι αυτό λοιπόν να γίνεις φίλη με μένα τη φτωχή,
που σαν και σένα είμαι θλιμμένη, αλλά και σκοτεινή,
μισώντας κάθε ηδονή κι απόλαυση, όσο ζω,

τη θλίψη, τη σιωπή και σένα προτιμά η δική μου η καρδιά
και σας τις τρεις, το ξέρω, δεν μπορώ ν’ απαρνηθώ,
ας ζήσουμε, έτσι, μονιασμένες για πάντα συντροφιά.