[author] του Νίκου Λέκκα [/author]

χρόνια προσπαθώ να δώσω αυτήν την απάντηση. Και ότι κατάφερα είναι κάτι ψήγματα μόνο. Αυτό που έλεγε η Κυρία Πάολα Ρεβενιώτη, ότι “Ποίηση είναι το ξεβράκωμα της ψυχής” και αυτό της Κατερίνας Γώγου “… με απανωτές νευρικές κρίσεις/ εμετούς από μεθύσια και αηδία, απόπειρες αυτοκτονίας….”. Παρόλα αυτά την ποίηση την νιώθω. Τουλάχιστον το εικάζω. Για κάποιες ψυχές που ζουν στο περιθώριο. Που είναι αναγκαίο και καταναγκαστικό. Γιατί κάποιες ζωές επιβάλλονται να είναι περιθώριο. Και αυτό είναι μαγκιά, και τιμή και δόξα. Γιατί δεν έχουν αλλάξει ακόμα τα πράγματα. Γιατί πριν αλλάξουν επιβάλετε να ξεστραβωθούμε σε βιβλία, ταινίες, δόξες, ζωές, θρύλους…. Για να επαναπροσδιορίσουμε τις αξίες. Γιατί καμία ζωή δεν είναι άχρηστη. Άχρηστη την κάνει το βήμα μας. Αυτό της ευκολίας. Γιατί πριν αλλάξουν τα πράγματα και η ζωή επιβάλετε να αλλάξουμε εμείς οι ίδιοι. Να σκοτώνουμε κάθε πρωί τον φασίστα που κρύβετε μέσα μας όπως και αν αυτός εκφράζετε. Γιατί αν και η ζωή είναι απλή (έρωτας και δημιουργία) κάποιες έννοιες που βαραίνουν το σύγχρονο γίγνεσθαι την κάνουν τυραννική. Κανονικά, τυραννικά, για αυτούς που καίνε την ζωή μοναδικά, έγραψε η Λίνα Νικολακοπούλου κάποτε. Την κανονικότητα την ορίζει η εκάστοτε νόρμα. Δεν μιλάω για αυτήν. Μιλάω για την κανονικότητα που οριοθετεί την ψυχή, αυτήν που τις δίνει πλαίσιο. Το πλαίσιο της ζωής και του θανάτου. Της αγάπης, της δημιουργίας και του θανάτου. Γιατί ο θάνατος γονιμοποιεί και κάνει ποιητική την εκάστοτε στιγμή. Την κάνει ανεπανάληπτη. Και η αγάπη την κάνει ποιητική, της δίνει λόγο ύπαρξης, και η δημιουργία την κάνει ποιητική, την αποθεώνει. Όλα τα άλλα θάνατος. Θάνατος ουσιαστικός πέρα από τον θάνατο αυτό καθ’ αυτό. Τι είναι η ποίηση πέρα από μια μαστούρα, ένα μεθύσι και μια επαφή. Μαστούρα και μεθύσι έστω και χωρίς ουσίες και επαφή έστω και κατά μόνα χωρίς επαφή σαρκική. Όλα τα παραπάνω ως αυτοϊκανοποίηση.

[author] της Κατερίνας Μήλιου [/author]

Είναι, κατʼ αρχήν, υπόθεση προσωπική. Η ανάγκη για το αποτύπωμα αυτών που μέσα μου υπάρχουν. Και μέσω των εργαλείων της γλώσσας και του λόγου, στο βαθμό με τον οποίο τα κατέχω, μου ξεφεύγουν, τα αναζητώ και τα βρίσκω, «παίζω» μʼ αυτά, το επιχειρώ. Που σημαίνει ότι αυτό το αποτύπωμα μπορώ να το διατηρήσω στο χρόνο που υπάρχω, να το ανασύρω όποτε το χρειάζομαι, να σκεφτώ ξανά και ξανά γύρω από αυτό, να συνδέσω μʼ αυτό το παρόν μου, με το παρελθόν και το μέλλον μου.
Κατά δεύτερον, είναι υπόθεση επικοινωνίας. Έλξη από τον άλλον άνθρωπο, την ιδέα ότι μπορεί κάποιος, σε κάποιο άλλο χώρο, σε κάποιο άλλο χρόνο διαβάζοντας αυτό που έχω γράψει, να νιώσει κάτι, να ανασύρει, από το βάθος της μνήμης, των αισθήσεων και των σκέψεών του, ακόμη και κάτι εντελώς διαφορετικό, απʼ αυτό που κάποτε δημιουργήθηκε μέσα μου και κατάφερα με κάποιο, περισσότερο ή λιγότερο επιτυχημένο, τρόπο νʼ αποτυπώσω.
Η ποίηση (για μένα), ακόμη κι αν την εκλάβουμε ως μία, έχει τα άπειρα πρόσωπα όλων των ποιητών ανά τους αιώνες, αυτών που γνωρίζουμε κι αυτών που δεν γνωρίζουμε.
Δεν μπορεί να δημιουργηθεί παρά μόνο από την ανάγκη γι αυτό το αποτύπωμα σε κάθε λευκή επιφάνεια. Σαν την ανάγκη του μικρού παιδιού που ανακαλύπτει, με χαρά και θαμασμό, ότι μπορεί να δει το αποτύπωμα που αφήνει το χέρι του στην άμμο και την άλλη στιγμή να ανακαλύψει ότι αυτό χάνεται με το πρώτο κύμα που θα το φτάσει, μα μπορεί πάλι και πάλι, «παίζοντας»* να το δημιουργήσει….
Είθε και σε μένα (μας), αυτή η επιθυμία, χαρά, θαμασμός, αλλά και ταπεινότητα από την αναγνώριση της γνώσης ότι ακόμη και το βαθύτερο αποτύπωμα, το κύμα στο βάθος τού, πέραν του ανθρώπινου, άχρονου, χρόνου, αργά μα σταθερά το σβήνει.
Η ποίηση δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς τους ποιητές. Αυτοί εμπνέονται από τη δική τους εσώτερη ανάγκη, την ποίηση άλλων ποιητών, μα πρωτίστως από τα αντικείμενα της ίδιας της ζωής. Κανείς τους όμως δεν μπορεί να υπάρξει ή να υπήρξε, κανένα αποτύπωμά τους, η ποίηση, δεν μπορεί να διατηρηθεί, χωρίς τη διατήρηση και τη συνέχεια της ζωής που τη δημιουργεί ο έρωτας, σε κύκλο και χορό με το θάνατο.

* «Δεν θα ήταν εύλογο να αναζητήσουμε τα πρώτα ίχνη ποιητικής δραστηριότητας ήδη στο παιδί; Η πλέον προσφιλής και εντατική απασχόληση του παιδιού είναι το παιχνίδι. Ίσως μπορούμε να πούμε ότι κάθε παιδί, όταν παίζει, συμπεριφέρεται σαν ποιητής, καθώς φτιάχνει τον δικό του κόσμο ή, ορθότερα διευθετεί τα αντικείμενα του κόσμου που το περιβάλλει με την τάξη που του αρέσει. Αυτό βεβαίως δεν σημαίνει ότι το παιδί δεν παίρνει αυτόν τον κόσμο στα σοβαρά. Αντιθέτως, αντιμετωπίζει το παιχνίδι του με απόλυτη σοβαρότητα και αναλώνει σʼ αυτό μεγάλα ποσά συναισθήματος……Ο ποιητής κάνει λοιπόν το ίδιο ακριβώς πράγμα με το παιδί, κατασκευάζει έναν φανταστικό κόσμο, τον οποίο αντιμετωπίζει με μεγάλη σοβαρότητα…..» S. Freud, 1907. Ο ποιητής και η φαντασίωση. Για την Ελληνική γλώσσα, εκδ. Πλέθρον 2011.

`

[author] της Μαρίας Ανδρεαδέλλη [/author]

Τα ακροδάχτυλά της πετούσαν πάνω στα πλήκτρα. Γράμματα, λέξεις, φράσεις και μετά μπακσπέις και ξανά από την αρχή. Μερικές φορές καθώς πληκτρολογούσε αισθανόταν σαν πιανίστας, μόνο που οι ήχοι στο πληκτρολόγιο ήταν δυσανάλογα άχαροι και απολύτως διακριτικοί μέσα στην φτώχια τους. Αλλά αυτό δεν είχε καμία σχέση με το πώς εκείνη αισθανόταν.

Οι ήχοι, -σκεφτείτε το-, οι ήχοι δεν σβήνονται αλλά και δεν διαρκούν. Οι φράσεις σβήνονται αλλά αν δεν σβηστούν παραμένουν για όσο και όποτε θες εκεί να επιστρέψεις. Τέτοια είναι η λογοτεχνία κι ο ίσως πιο εξασκημένος στο γράψε-σβήσε: ο ποιητής. Επ, εσύ τι κορδώνεσαι; ο ποιητής λέω.

Τον είδατε τώρα πως στραβοκοιτά; Είναι έτοιμος να αρχίσει τις θεωρίες, τις διδαχές, τις αντιπαραθέσεις, να ορίσει τα ζητούμενα και ιδίως το πλαίσιο που κινούνται τα θέματα, οι μορφές, τα συναισθήματα, οι ήχοι και οι γνώσεις. Θα γράψει πολλά, θα πει περισσότερα, θα φιλονικεί ακόμα και με τον ίδιο του τον εαυτό, θα γίνει κριτής και κατακριτής, κριτικός και θα διεκδικήσεις το άκριτο, επιθυμώντας σε κάθε βήμα του την ολοκλήρωση της θεωρίας της Άνοιξης.

Και θα τον διαβάζει ο κόσμος, και δεν θα τον καταλαβαίνει ο κόσμος, και θα προσπαθήσουν να τον ακολουθήσουν οι νέοι της γραφής, και δεν θα καταφέρνουν τίποτα οι νέοι της γραφής, διότι μέσα σε όλα αυτά θα βρίσκουν τα παγερά σημάδια του χειμώνα, ενός ανελέητου χειμώνα. Θα είναι η βαρυχειμωνιά της θεωρίας της Άνοιξης.

Μα εκείνη αγαπά την Άνοιξη, κι εσείς -γνωρίζει καλά- ότι την αγαπάτε, ακόμα και μέσα στην παγωμένη θεωρία της.
Χρόνια και χρόνια κρυώνει. Χρόνια και χρόνια αναζητεί, κι είπε, έτσι μήπως και νιώσει λίγο πιο ζεστά, νʼ αφήσει στην άκρη τις θεωρίες, όχι αυτές που διδάχτηκε, αυτές δεν γίνεται, αλλά εκείνες που θα μπορούσε να δημιουργήσει, κι αντί αυτών να σκάβει κάθε τόσο λίγους λάκκους εδώ λίγους λάκκους πιο κει με τα ακροδάχτυλα και να φυτεύει γράμματα σαν σπόρους που θʼ ανθίσουν Άνοιξη, που θα τη διαμορφώσουν.

Γιʼ αυτό, γράφει, σβήνει και ξαναγράφει, αμίλητη, στην πράξη μιας δικής της θεωρίας, της θεωρίας της αγάπης της Άνοιξης.

[author] του Γιώργου Χριστοδουλίδη [/author]

Σοβαρή κυρία που ασχολείται με την κριτική λογοτεχνίας έγραψε πρόσφατα στο διαδίκτυο:

“Νομίζω ότι υπάρχει μια σοβαρή αιτία του αυξανόμενου αλκοολισμού και της ροπής προς το πορνό: οι ποιητικές συλλογές που διαβάζω, κάθε φορά, με τρόμο. ΟΧΙ ΑΛΛΗ ΚΑΚΗ ΠΟΙΗΣΗ.”

Οντως ο ποιητικός τρόμος είναι διάχυτος. Τον ενσπείρουν επίδοξοι ποιητές, αλλά νομίζω ότι δυστυχώς σιγοντάρουν μερικοί-ίσως περισσότεροι του αναμενόμενου στατιστικού μέσου όρου- “καθιερωμένοι” κριτικοί. Ετσι ο τρόμος ανακυκλώνεται σε νέο τρόμο. Νέα είδη τρόμου συνεχώς επινοούνται ώστε από ένα σημείο και μετά, δύσκολα μπορεί κάτι πραγματικά να σε τρομάξει. Και τότε το γυρίζεις στον αλκολισμό και στο πορνό όπως κανείς ψάχνει απεγνωσμένα ένα καταφύγιο, τρομαγμένος που μετά από τόσες ισχυρές δόσεις τρόμου, δεν μπορεί να τρομάξει άλλο.
Που οφείλεται η κακή ποίηση διερωτάται ο ανήξερος μου εαυτός. Μα στους κακούς ποιητές φυσικά. Μήπως όμως και στην εκπληκτική ευκολία με την οποία όχι απλώς φιλοξενείται αλλά και ενθαρρύνεται με τη μορφή ανεξέλεγκτου γρασαρίσματος η παραγωγή κακής ποίησης για να κυλάει παντού; Όποιος ποτίζει τσουκνίδες, θα γεμίσει τσουκνίδες.

Προσωπικά, έχω τρομάξει ουκ ολίγες φορές και τα έχω πιεί άλλες τόσες, με κριτικές που διάβασα για ανύπαρκτα ποιητικά κατορθώματα. Τα πίνω επίσης όποτε διαπιστώνω πως μικρά ή μεγαλύτερα ποιητικά επιτεύγματα περνούν απαρατήρητα ή σχεδόν απαρατήρητα. Από ποιητές που δεν έχουν τις απαιτούμενες άκρες, φιλίες και δικτυώσεις ή δεν νιάζονται να τις έχουν. Νιάζονται μόνο να γράφουν καλά αλλά αυτό φαίνεται δεν αρκεί. Χρειάζονται καλώδια, ενώ εκείνοι λαμβάνουν και στέλλουν κραδασμούς με σήματα κάπνου και νεύματα σε συχνότητες ακατανόητες. Τόσο πίσω έμειναν.
Και η άγνοια μου συνεχίζεται. Επιμένω ότι δεν ξέρω ειλικρινά τι φταίει περισσότερο, οι κακοί ποιητές, η κακή τους ποίηση που δυστυχώς εκδίδεται σωρηδών (ελαφριές δόσεις θα ήταν χρήσιμες για ενίσχυση της αισθητικής του αποφεύγειν) ή η κακή κριτική, δηλαδή η παραλυτική ανικανότητα ή και αδιαφορία να ανακαλύψεις και να παρουσιάσεις κάτι που πρέπει να διαβαστεί, -επειδή, αφενός μπορεί να ανανεώσει την πίστη σου στη σύγχρονη λογοτεχνία, αφετέρου, να μειώσει τη σημερινή απαξία που έχει επιβληθεί. Πόσο μάλλον να εξηγήσεις, με όρους κατανοητούς και τεκμηρίωση πειστική, γιατί κανείς πρέπει να “χάσει” το χρόνο του διαβάζοντας την τάδε ποιητική συλλογή. Ενα είδος πνευματικής δυσανεξίας.
Παρουσίασα κι εγώ κάποτε κάτι μέτριο ως κάτι που να άξιζε. Το παραδέχομαι, υπέκυψα στις παραινέσεις, έκανα εκπτώσεις. Βέβαια, δεν αποκόμισα τίποτα πέραν από ορισμένα ευθύβολα πλήγματα στην αυτοεκτίμηση μου. Ομως αυτό συνέβη δυο, το πολύ τρεις φορές. Στις υπόλοιπες πίστευα ότι το υλικό που αλίευσα ή ήρθε και με βρήκε, άξιζε τον κόπο. Δεν είχε σημασία αν όντως επρόκειτο για κάτι αξιόλογο, σημασία είχε ότι το πίστευα. Και αυτό είναι αρκετό για να νιώθεις καλά ώστε να τα πίνεις για τους σωστούς λόγους και να τρομάζεις με πιο σοβαρά πράγματα.

[author] του Σωτήρη Παστάκα, για την αντιγραφή [/author]

ΤΟ ΜΩΛΥ ΣΤΗΝ ΠΟΙΗΣΗ ΜΑΣ| Nikos Lazaris

Ο πρόεδρος τής Ελληνικής Δημοκρατίας κ. Προκόπης Παυλόπουλος, βουλευτές τού Ελληνικού Κοινοβουλίου, διακεκριμένοι καθηγητές τού Εθνικού Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, ο κορυφαίος Έλληνας ζωγράφος Σωτήρης Σόρογκας, ο μείζων δοκιμιογράφος, καθηγητής τού Πανεπιστημίου τής Βενσαίν Γιάννης Καλιόρης, οι ποιητές και ποιήτριες Μιχάλης Γκανάς, Κλεοπάτρα Λυμπέρη, Πάνος Κυπαρίσσης,Ευτυχία Παναγιώτου, Βαγγέλης Αλεξόπουλος, Μαρία Σύρρου,Κωνσταντίνος Μπούρας, ο πεζογράφος Ευάγγελος Τζάνος, η κινηματογραφίστρια Άννα Αντωνοπούλου, η υπεύθυνη των εκδόσεων “Μελάνι” Πόπη Γκανά, εκπρόσωποι τού δημοσιογραφικού, τού εκπαιδευτικού και τού καλλιτεχνικού κόσμου τής χώρας μας και πολλοί θεατές κατέκλυσαν τη Δευτέρα 16 Οκτωβρίου την αίθουσα “Άλκης Αργυριάδης” τού Καποδιστριακού Πανεπιστημίου για να παρακολουθήσουν την εκδήλωση υπό τον τίτλο “Το μώλυ στην ποίησή μας”, με αφορμή την έκδοση τής ποιητικής συλλογής “Μώλυ” τού ποιητή και καθηγητή τού Πανεπιστημίου Αθηνών Αντώνη Μακρυδημήτρη από τις, πάντα, καλαίσθητες εκδόσεις “Μελάνι”.
Την εκδήλωση προλόγισε ο πρύτανης τού Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών Μελέτιος-Αθανάσιος Δημόπουλος και στη συνέχεια παρουσίασαν το βιβλίο, (από τα δεξιά προς τα αριστερά όπως απεικονίζονται στη φωτογραφία) ο ποιητής, δοκιμιογράφος και διευθυντής τού περιοδικού “Νέα Ευθύνη” Δημήτρης Κοσμόπουλος,ο ποιητής και διδάκτωρ τού Ε.Κ.Π.Α. Γεράσιμος Ρομποτής (γιος τού αείμνηστου ποιητή και πεζογράφου Τάσου Ρομποτή-Κόρφη), ο καθηγητής Γλωσσολογίας τού Πανεπιστημίου Αθηνών και συντάκτης τού εξαίρετου Χρηστικού Λεξικού τής Ακαδημίας Αθηνών Χριστόφορος Χαραλαμπάκης και ο Νίκος Λάζαρης. Ανάμεσα στις ομιλίες απήγγειλε ποιήματα από το “Μώλυ” ο ηθοποιός Γιάννης Χαρτοδιπλωμένος.

https://www.facebook.com/photo.php?fbid=1995381584077452&set=a.1377314912550792.1073741827.100008168884301&type=3&theater