(Ευχαριστούμε την οικογένεια Μάτα για την παραχώρηση της φωτογραφίας του καραβιού που ταξίδευε ο Νίκος Καββαδίας το 1950,53,54, © Μιχάλης Γελασάκης)

ΣΤΟ ΦΤΕΡΟ ΤΟΥ ΚΑΡΧΑΡΙΑ

Του Μιχάλη Γελασάκη

ΣΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ ΤΩΝ ΕΚΔΟΣΕΩΝ
Η ποίηση του Νίκου Καββαδία σίγουρα ήταν ιδιαίτερη. Μονίμως γίνονται αναφορές (κυρίως μεταφορικά) στη θάλασσα κάτι που κάνει το ελληνικό αναγνωστικό κοινό και ενίοτε ακροατήριο να έρχεται πιο κοντά στην ποίησή του. Πολλές φορές μάλιστα χωρίς να καταλαβαίνει την ορολογία που είναι έντονα ναυτική με πλήθος αναφορών σε τοπωνύμια και ονόματα προσώπων. Αν παρατηρήσουμε λίγο πιο προσεκτικά το έργο του θα δούμε ότι έχει κάποια ιδιαίτερα χαρακτηριστικά. Ένα από αυτά είναι η εμμονή του στο μέτρο σχηματίζοντας πολλές φορές ομοιοκαταληξίες ασυνήθιστες και ιδιαίτερες. Ένα άλλο χαρακτηριστικό είναι ότι οι ποιητικές του συλλογές περιείχαν λίγα ποιήματα και ήταν μόνο τρεις. Τα ποιήματα που είχε γράψει ήταν πολύ περισσότερα… Πέρα από τη θάλασσα στους στίχους του είναι εμφανής η αγάπη του για τη ζωγραφική με αρκετές αναφορές σε ζωγράφους. Άλλωστε και στις πρώτες εκδόσεις των βιβλίων του υπήρχαν έργα ζωγράφων. Ακόμα μια παρατήρηση που κάνει κανείς είναι ότι από τις αφιερώσεις που υπάρχουν στα ποιήματά του φαίνεται πως τα περισσότερα τα έγραψε μέσα στα καράβια. Οι επιρροές του από τον Μπωντλέρ είναι εμφανείς. Χαρακτηριστικό παράδειγμα το ποίημα του δεύτερου «Άλμπατρος» 1 (Ανθολογία Γαλλικής ποίησης του Χρήστου Λιοντάκη, Μτφ: Αλέξανδρος Μπάρας) από τη συλλογή του Μπωντλέρ «Τα άνθη του κακού». Ακόμα και ο τίτλος φέρνει στο μυαλό το έργο του Καββαδία «Μαραμπού»-«Άλμπατρος». Ομοιότητες ακόμα με την ποίηση του Καββαδία βλέπουμε στον Κώστα Ουράνη, τον Γιάννη Σκαρίμπα (Βλ. ποίημα «Φαντασία2») κυρίως λόγο θεματολογίας και τον Θανάση Αβραμίδη (βλ. ποίημα «Stavento»3). Μια τελική παρατήρηση που θα μπορούσε να γίνει είναι ότι αλλάζουν τα ονόματα που αφιερώνεται ένα ποίημα σε σχέση με τις πρώτες δημοσιεύσεις τους σε περιοδικά και εφημερίδες της εποχής. Παραδείγματα είναι το ποίημα «Coaliers» (=θερμαστές) και το ποίημα «Καφάρ» 4 που υπάρχουν στη συλλογή «Μαραμπού» και είχαν πρωτοδημοσιευτεί σε περιοδικά της Κύπρου…

Διαβάζει η Germain Montero

ΦΕΔΕΡΙΚΟ ΓΚΑΡΘΙΑ ΛΟΡΚΑ

ΘΡΗΝΟΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΙΓΝΑΘΙΟ ΣΑΝΤΣΕΘ ΜΕΧΙΑΣ
1935
Απόδοση: Γιώργος Μίχος

Στην αγαπημένη μου φίλη Ενκαρναθιόν Λόπεθ Χούλβεθ

ΤΟ ΧΤΥΠΗΜΑ ΚΙ Ο ΘΑΝΑΤΟΣ

Το απόγευμα στις πέντε.
Ήταν απόγευμα. Ακριβώς πέντε.
Ένα παιδί έφερε το λευκό σεντόνι
το απόγευμα στις πέντε.
Ένας κουβάς ασβέστη έτοιμος κιόλας
το απόγευμα στις πέντε.
Όλα τα άλλα θάνατος και μόνο θάνατος
το απόγευμα στις πέντε.

Ο άνεμος έφερε τα βαμβάκια
το απόγευμα στις πέντε
Το οξείδιο έσπειρε κρύσταλλο και νίκελ
το απόγευμα στις πέντε.
Παλεύουν ήδη η περιστέρα με το λιόπαρδο
το απόγευμα στις πέντε.
Κι ένας μηρός με απελπισμένο κέρας
το απόγευμα στις πέντε.
Αρχίσανε οι ήχοι του τυμπάνου
το απόγευμα στις πέντε.
Οι καμπάνες από αρσενικό κι η κάπνα
το απόγευμα στις πέντε.
Κάθε γωνία ομάδες της σιωπής
το απόγευμα στις πέντε.
κι ο ταύρος μόνο με καρδιά στα ύψη!
το απόγευμα στις πέντε.
Όταν ο ιδρώτας χιόνι έφτασε να γίνει
το απόγευμα στις πέντε,
όταν καλύφθηκε η πλατεία με ιώδιο
το απόγευμα στις πέντε,
ο θάνατος άφησε αυγά μες στην πληγή
το απόγευμα στις πέντε.
Το απόγευμα στις πέντε.
Πέντε το απόγευμα. Ακριβώς πέντε.

Πατήστε εδώ: Ακούστε τη Νικολέττα Αναστασίου σε τρία ανέκδοτα τραγούδια

Τρία ανέκδοτα τραγούδια:

1. Ο σπόρος ( Διασκευή τσιγγάνικης μελωδίας από την Ουγγαρία)
2. Άνθρωπος ( μουσική: Γιώτης Κιουρτσόγλου)
3. Το τραγούδι του ζευγαρώματος (Διασκευή παραδοσιακής μελωδίας από την Βουλγαρία)

Διασκευή μουσικής-Στίχοι- Ερμηνεία: Νικολέττα Αναστασίου

O σπόρος που ήθελε να γίνει δάσος

Ένας σπόρος κωνοφόρος, δούλευε σαν αχθοφόρος,
μα ήθελε να γίνει δάσος κʼ όλοι έλεγαν τι θράσος

Και μια μέρα στο λιμάνι, φτάνουν δύο μουσουλμάνοι,
ταξιδιώτες κουρασμένοι κʼ ήταν ταλαιπωρημένοι.

Κ έτρεξε να τους βοηθήσει μα δεν ήθελε μπαξίσι
και αυτό το εκτιμάνε και τον κάλεσαν να πάνε:

σʼ έναν τόπο μακρινό, για να βρουν ένα σοφό.
Κʼ έτσι τότε και ο σπόρος, πάει μαζί τους οδοιπόρος.

Κʼ όταν έφτασαν στο γνώστη, στο μεγάλο παντογνώστη,
τότε ο σπόρος τον κοιτάει μες τα μάτια και ρωτάει.

Έχω μέσα μου κρυμμένο, ένα δάσος φυλαγμένο,
πες μου εσύ σοφέ το πώς, θα το φέρω εδώ στο φως;

Κάνε τώρα μιαν αρχή, δώσε ρίζες μες τη γη
και μετά τον ουρανό, φτάσε με γερό κορμό.

Πατήστε εδώ: ΓΡΑΠΤΟ ΜΗΝΥΜΑ ΜΙΑΣ ΚΟΥΦΗΣ

Η αίσθηση του κόσμου ήταν λειψή,
από τη γέννησή μου ως τώρα.
Στο ιστορικό μου γράψανε: κουφή
κι έτσι έμεινε –μια κούφιαν ώρα.

Μες το μυαλό μου, ωστόσο, η μελωδία
με κατακλύζει, πλημμυρίζω από ήχους.
Των τραγουδιών διαισθάνομαι την αρμονία
κι έτσι συχνά μεθώ απʼ τους στίχους.

Τον κόσμο σας ποθώ να τον διαβάσω
στα στρογγυλά σημάδια στο χαρτί.
Της γλώσσας σας τα μυστικά να εξιχνιάσω
-ποτέ μου δε βολεύτηκα στην άκρα σιωπή.

Εντάχτηκα στη σκέψη σας, των ήχων
-το φλοίσβισμα, το θρόισμα και η ριπή του ανέμου
και μέσα τα χτυπήματα της πόρτας και των τοίχων-
ήχοι που δεν τους άκουσα στʼ αλήθεια εγώ ποτέ μου.

Κι ωστόσο, στα ποιήματα με σπρώχνει η φαντασία.
Τη γλώσσα σας χειρίζομαι και σας τη στέλνω πίσω.
Νʼ αφουγκραστείτε εδώ κι εσείς μία στιχομυθία
Που –αν και κουφή- μπορώ να εκφωνήσω…

…Πλέει το μήνυμά μου στο μπουκάλι,
μποτίλια στο νερό το πελαγίσιο.
Κι εγώ ετοιμάζομαι, απʼ την αρχή και πάλι
τα μυστικά μου να σας κοινωνήσω.

9 /8 /2002
Σοφία Κολοτούρου

Aπό το ολοκαίνουριο album του B.D.Foxmoor των Active Member με τίτλο “Όταν οι μικρόνοοι hiphoραγούν”. Η συσκευασία και γενικά η συγκεκριμένη κυκλοφορία είναι συλλεκτική, καθώς κυκλοφορεί μόνο σε 1000 αντίτυπα υπογεγραμμένα και αριθμημένα.
Σημείωση Ποιείν:

Οι γιορτές είναι των γυναικών. Οι γυναίκες ετοιμάζουν τα γιορτινά. Οι γυναίκες είναι γιορτή από μόνες τους…Το “ποιείν” θα ανεβάσει μόνο γυναίκες όλες τις άγιες ημέρες που μας έρχονται. Χρόνια πολλά σε όλους…