Η τέχνη και η επιστήμη είναι παράλληλοι κόσμοι. Τα μόρια που υπάρχουν ανάμεσά τους όταν απωθούνται-έλκονται συντελούν στην δημιουργία του σύμπαντος. Πίστευα ακράδαντα πως η αρχή είναι ο λόγος. Ο λόγος δηλαδή είναι η απαρχή του σύμπαντος. Από τον Όμηρο και ακόμα πιο πριν με τον Ησίοδο όλη η ανθρωπότητα πίστευε και ενθουσιαζόταν από τον ποιητικό λόγο. Αυτό συνεχιζόταν μέχρι το 1950 περίπου, ή για να είμαστε πιο ακριβείς μέχρι τις 6 Αυγούστου του 1945: με την έκρηξη της ατομικής βόμβας στη Χιροσίμα, ο κόσμος μαγεύτηκε από κάτι που θα διέβρωνε σιγά-σιγά το ενδιαφέρον του για τις καλές τέχνες.
Οι ραγδαίες εξελίξεις της Φυσικής και της επιστήμης γενικότερα μετατόπισαν σιγά-σιγά το ενδιαφέρον από την τέχνη στα επιτεύγματα της τεχνολογίας.
Τα επιτεύγματα της επιστήμης την τελευταία 50ετία είναι τόσο θεαματικά, χαράζονται τόσο επίμονα στο φαντασιακό ασυνείδητο όλων μας, σε βαθμό που να έχουν αντικαταστήσει την έκπληξη που μέχρι πρότινος την παρείχε μόνο η τέχνη.
Η προσωπική μου άποψη είναι πώς η κρίση που περνάνε όλες οι τέχνες στις μέρες μας δεν οφείλετε σε όλα αυτά τα κοινότυπα που ακούμε κάθε μέρα: την κρίση των δημιουργών, την αδυναμία των έργων, την ελλιπή προβολή από τα ΜΜΕ, τους έφηβους που δεν διαβάζουν κ.τ.λ., κ.τ.λ.

Στη Λυδία
επειδή φοβήθηκε την αλεπού

Δεν μπορώ να πω ότι μεγάλωσα με τον Bergman και τον Tarkovsky. Το αντίθετο, όμως, μπορώ να το πω, καθώς και να το επαυξήσω: έβλεπα τουλάχιστον δις ημερησίως το πρώτο Rocky του Avildsen (στο μεσοδιάστημα στρίμωχνα το Karate Kid του ιδίου), την ημέρα μου, δε, συμπλήρωνα με μυοχαλαρωτικές, αντικαταθλιπτικές ταινίες, όπως το Coming to America με τον Eddie Murphy τον αστείο και τον Arsenio Hall τον αστειότερο. Αργότερα και παραμένοντας προσηλωμένος στο κινηματογραφικό μου παρελθόν πραγματοποίησα μια κάποια στροφή στην ποιότητα, μαθαίνοντας τον Kubrick, τον Jordan, τον Weir και τον Mendes, οι οποίοι με ταξίδεψαν κατάτι μακρύτερα από τη Ζαμούντα και το δρόμο με τις λεύκες, μέρη που στʼ αλήθεια εγώ δεν ξέχασα ποτέ μου.

Με τη βαριά σινεφίλ ιμπρεσσιονιστική κουλτούρα είχα προβλήματα. Θυμάμαι καλά την εποχή που ήταν φοιτητικό must-see η βραβευμένη με Χρυσό Φοίνικα ταινία του Θόδωρου Αγγελόπουλου «Μια αιωνιότητα και μια μέρα», μιας και οι αρθρώσεις των φαλάγγων των δαχτύλων μου υπέστησαν ισχυρά καταπόνηση κατά την παρακολούθηση του φιλμ, σε μια πρωτοφανή, αντανακλαστική τους προσπάθεια να υποκαταστήσουν την έλλειψη κίνησης επί της οθόνης, πραγματοποιώντας υπεράνθρωπες κρούσεις συστροφής. Δεν ήξερα τι έφταιγε και, για να είμαι ειλικρινής, ακόμη δεν έχω μάθει.

Προσφάτως πήγα ακόμη μια φορά στον κινηματογράφο, συγκεκριμένως για τον «Αντίχριστο» του Lars von Trier. Οφείλω να πω ότι πήγα με τεταμένες προσδοκίες, δεδομένου ότι ο συγκεκριμένος σκηνοθέτης σκηνοθέτησε μια από τις λίγες ταινίες που ʼτυχε να δω και θεωρώ αριστουργηματικές: το Dogville. Οι τεταμένες προσδοκίες μου, ωστόσο, υπέστησαν απογοητευτική χάλαση, μιας και δεν είδα τίποτε άλλο εκτός από ωραίες εικόνες, ανάμεσα στο θαμπό των εντυπωσιακών φωτογραφιών και το σκοτεινό των ζωντανών ζωγραφικών πινάκων. Η εικαστική ισχύς, όμως, ουδέποτε αποτέλεσε, στα δικά μου μάτια, αριστουργηματική κινηματογράφηση. Το αίτημα της πλοκής και του διαλόγου παραμένει βουλιμικό εντός μου όταν πρόκειται για σινεμά, με τον ίδιο ακριβώς τρόπο που το αίτημα της μελωδικότητας κατατρώγει απορριπτικά μέσα μου κάθε πειραματική συνήχηση που παραιτείται της μελωδικότητας, όταν πρόκειται για μουσική.

1. Γράφετε μόνο ξύπνιος;
Ξυπνός, ναι, δίχως όμως την επαφή με το περιβάλλον που θα ʼχε ένας ξύπνιος. Πώς τότε; Διίστασαι. Μετεωρίζεσαι στο εγχείρημα για την αποτύπωση του οράματος. Προσηλώνεσαι, δύσκολα φτάνεις ωστόσο σʼ επαρκές αποτέλεσμα. Ακόμα κι όταν τελειώσει η προσπάθεια, μένεις κατειλημμένος απʼ τις ιδέες που σου υπαγόρευαν χωριστά καθεμιά το σωστό. Μοιάζεις αδυσώπητος και πικρός σε παρατεταμένο τζετ λαγκ.

2. Αν είστε εξαρτημένος από την ποίηση, γιατί δεν παίρνετε μεθαδόνη;
Αν η ποίηση αντιστοιχεί σε καταστροφικό, έκνομο κατασκεύασμα, τότε η μεθαδόνη θʼ αναλογεί στο τοξικότερο, νόμιμο παρασκεύασμα, ήτοι μυθιστορήματα με συμβόλαιο χρονικών ορίων; Θα το σκεφτώ…

3. Αισθάνεστε ποιητής μόνο όταν γράφετε;
Όχι, αλίμονο. (΄Η μήπως: Αλίμονο!, όχι…)
Όσο πιο πολύ σου αρέσει να ίπτασαι -έστω και χαμηλά- τόσο σε κατακρημνίζουν οι αναγκαιότητες της ρουτίνας.

4. Γράφετε και αποτυχημένα ποιήματα ή τα δημοσιεύετε μόνο;
Δεν θα βρεθούν ποτέ.

5. Το ποίημα φέρνει στο μυαλό σας α) τα πόδια μιας γυναίκας;, β) ένα ηλιοβασίλεμα;, γ) ένα θεσπέσιο γεύμα;
Η απόσταση απʼ την οσμή και την αφή της Γυναίκας -γλώσσα με γλώσσα, στήθος με στήθος, γαστέρα με γαστέρα, μηροί με μηρούς-, η έλλειψη σε απόλυτο χρυσαφί μες στα φαιά μαβιά ενός ηλιοβασιλέματος του Μπαζίλ και η στέρηση του ασύρτικου Θήρας είναι ορισμένες μόνο απʼ τις διαστάσεις του αδειανού μυαλού, το οποίο προσμένει νʼ ανοίξει μʼ έναν, τον πρώτο, έτοιμο στίχο.

6. Οι λέξεις είναι απαραίτητες σε ένα ποίημα; Και αν ναι, έχετε λίστα με ποιητικές λέξεις που πρέπει να αποφύγετε;
Είτε γράφονται είτε όχι οι λέξεις είναι θεμελιώδεις. Ακόμα και οι κοινότοπες φράσεις δεν αποκλείεται να χρησιμοποιηθούν, αν υπάρχει ένας καλός λόγος.

7. Την ποιητική σας ταυτότητα την πήρατε από μόνος σας ή σας την έδωσε η συντεχνία;
Το σχήμα δεν κάνει τον μοναχό.

8. Αν τα κακά ποιήματα των φίλων σας κάνουν καλύτερους ποιητές, οι κακές κριτικές σας ωθούν στο καλύτερο;
Στην απάνθρωπη κονίστρα της δόξας δεν υπάρχουνε φίλοι. Ό,τι και να γράψουν ή να μου γράψουν δεν θα ωθούμαι προς το καλύτερο αλλά προς το επικρατέστερο.
Για νʼ αστειευτούμε και λίγο: προτιμώ να με κρίνουνε για να κρίνω, επιλέγω να κρίνω για να κριθώ.

ΕΝΩΣΗ ΕΛΛΗΝΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΧΑΡΟΚΟΠΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΜΠΟΣΙΟ

ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΚΑΙ ΤΕΧΝΗ:
ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΣΤΙΣ ΑΠΑΡΧΕΣ ΤΟΥ ΣΥΜΠΑΝΤΟΣ

9. 10 & 11 Οκτωβρίου 2009
ΧΑΡΟΚΟΠΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΥΜΠΟΣΙΟΥ

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 9 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2009

ΤΕΛΕΤΗ ΕΝΑΡΞΗΣ

ΠΡΟΕΔΡΕΙΟ : Φιλντίσης Παναγιώτης, Σταθοπούλου Πάνη, Γεωργιτσογιάννη Ευαγγελία

12:00 – 13:00 : Χαιρετισμοί Εκπροσώπων Φορέων

13:00 – 13:15 : Παρουσίαση DVD με θέμα : ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΣΥΜΠΑΝΤΟΣ
ΓΙΟΚΑΡΗ ΕΛΕΝΗ, Σκηνοθέτηs.

13:15 – 13:30 : Παρουσίαση DVD με μουσική συνοδεία: Η ΜΟΥΣΙΚΗ ΥΠΟΔΕΧΕΤΑΙ ΤΟ ΣΥΜΠΑΝ. Καλλιτεχνική Επιμέλεια : ΚΑΡΑΜΠΕΡΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΝ/ΝΟΣ

13:30 – 14:15 : ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ ΔΙΟΝΥΣΗΣ, Διευθυντής Ευγενιδείου Πλανηταρίου
« Ευγενίδειο Πλανητάριο: Επιστήμη ή Τέχνη; »

14:15 – 15:00 : ΧΑΤΖΗΜΑΝΩΛΗΣ ΜΑΝΩΛΗΣ, Υπευθ. Πολιτιστικών Θεμάτων Βʼθμιας Εκπαίδευσης Ν. Κοζάνης
ΣΑΒΒΙΛΩΤΙΔΗΣ ΚΟΣΜΑΣ, Διευθυντής Βʼθμιας Εκπαίδευσης Ν. Κοζάνης
« Χάλκινα πνευστά στις λαϊκές κομπανίες της Δυτικής Μακεδονίας. »

15:00 – 18:00 : ΜΕΣΗΜΒΡΙΝΗ ΔΙΑΚΟΠΗ

ΑΠΟΓΕΥΜΑΤΙΝΗ ΣΥΝΕΔΡΙΑ

ΠΡΟΕΔΡΕΙΟ : Λελίγκου Δήμητρα, Κωνσταντούδης Βασίλειος, Πάλλα-Σκούντζου Παναγιώτα

18:00 – 18:30 : ΔΑΓΚΛΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ, Διευθυντής Ινστιτούτου Διαστημικών Εφαρμογών και Τηλεσκόπησης, Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών
« Έρευνα, Διαίσθηση και Φαντασία: τρόποι προσέγγισης του Σύμπαντος από την Επιστήμη και την Τέχνη. »

18:30 – 19:00 : ΚΑΖΑΚΟΣ ΚΩΣΤΑΣ, Ηθοποιός
« Υποκριτική Τέχνη στα βήματα της Επιστήμης. »

19:00 – 21:00 : ΣΤΡΟΓΓΥΛΟ ΤΡΑΠΕΖΙ
με θέμα «Επιστήμονες και Καλλιτέχνες συνομιλούν μέσα από το έργο τους για τη δημιουργία και την εξέλιξη του Σύμπαντος. »

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΕΣ : Σταθοπούλου Πάνη, Κωνσταντούδης Βασίλειος

ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΑΚΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ, Ομότιμος Καθηγητής Παν/μιου Κρήτης

ΔΑΝΕΖΗΣ ΜΑΝΟΣ, Επίκουρος Καθηγητής Παν/μιου Αθηνών

ΚΟΤΑΝΙΔΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ, Ηθοποιός

ΜΑΡΚΟΠΟΥΛΟΣ ΓΙΑΝΝΗΣ, Συνθέτης

ΜΟΥΣΑΣ ΞΕΝΟΦΩΝ, Αναπληρωτής Καθηγητής Παν/μιου Αθηνών

ΜΥΤΑΡΑΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ, Ζωγράφος

ΠΡΑΤΙΚΑΚΗΣ ΜΑΝΩΛΗΣ, Ψυχίατρος – Ποιητής

ΣΤΑΘΟΠΟΥΛΟΥ ΠΑΝΗ, Εικαστικός – Δρ. Φιλοσοφίας Παν/μιου Αθηνών

21:00 – 22:00 : ΜΟΥΣΙΚΗ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗ με θέμα «Ο ήλιος μας φωτίζει, τα πρόσωπα λάμπουν.»
Καλλιτεχνική Επιμέλεια: ΚΑΡΑΜΠΕΡΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ
Συμμετέχουν οι Καραμπερόπουλος Κων/νος, Ορφανού Άντζελα,

Eίσαι νέος και θέλεις να γράψεις- ούτε ο πρώτος είσαι ούτε ο τελευταίος. Ένας εύκολος τρόπος να υλοποιήσεις την επιθυμία σου είναι επί μιας νεόδμητης, ολοπρωτότυπης εικόνας. Κοιτάς γύρω σου. Τι βλέπεις; Πολυκατοικίες, αυτοκίνητα, σύρματα, πουλιά, πεζοδρόμια, ταχύτητα. Αίφνης, μια όμορφη γυναίκα σκύβει να πιάσει το πορτοκάλι που γλίστρησε από τη χαρτοσακούλα της αγκαλιάς της. Η εικόνα σε κεραυνοβολεί. Δεν είσαι τυχαίος, έχεις ταλέντο. Μπορεί να είσαι κι ο Ρεμπώ και να το διαισθάνεσαι μόνο εσύ (να μην το μάθουν κι άλλοι;). Σηκώνεις το μολύβι σου βαρύ μες στο βαρύ ενθουσιασμό σου:

Καθώς έσκυβες το πορτοκάλι σου να πιάσεις
Έκρυψα τη δίψα μου
Στον αποχυμωτή σου

Tρεις στίχοι δεν κάνουν ποίημα, σκέφτεσαι. Όχι ότι χρειάζονται πολλοί περισσότεροι, οι μεγάλες, άλλωστε, εκτάσεις των λέξεων κουράζουν και απωθούν. Με την αγραμματοσύνη, τον αναλφαβητισμό και τη νευρωνική νωθρότητα δε σκοπεύεις να τα βάλεις (όχι ότι δεν μπορείς)… θέλεις, απλώς, να κάνεις εντύπωση, όπως, ακριβώς, κάνεις σκονάκια ή κάνεις φάση. Αποφασίζεις να κάνεις κάτι το πορτοκάλι. Το πορτοκάλι, συλλογίζεσαι, μπορεί να σε βοηθήσει να χτίσεις μια μικροεπέκταση από πάνω, να μεταφέρεις απʼ τα κάτω ένα ή δύο υπνοδωμάτια, μήπως και, αλλάζοντας τη διαρρύθμιση, φανεί η σαλονάρα. Πιάνεις το μυστρί, βαρύ κι αυτό σαν το μολύβι: