`
O Εργένης
Το θέατρο πανάκριβο, το σινεμά επίσης
κι η μοναξιά αφόρητη στο σπίτι να καθήσεις.
Διάλεξις εδίδετο περί του Μαλακάση
κι είπε κι αυτός ο έρημος να πάει να ξεσκάσει.

Βεβαίως κάπως έπληξε πολλές χρονολογίες,
μα ευτυχώς υπήρξανε και οι απαγγελίες.
Η ώρα του επέρασε χωρίς καμιά δεκάρα,
άσε που είχε όφελος κι εφτά οχτώ τσιγάρα.
`

*
Ο στίχος του Σεφέρη
Σʼ ένα ποτήρι με νερό
σαν δυο σταγόνες λάδι
οι δυο μας ενωθήκαμε
ένα μοιραίο βράδυ.

Κάτω απʼ το παράθυρό μας
παίζαν ένα τσιφτετέλι,
στα χείλη μας ερχότανε
ο στίχος του Σεφέρη.

Κάθε που πέφτει δειλινό
με πνίγει ένας πόνος,
κι εκεί που αγαπηθήκαμε
πάντα γυρνάω μόνος.

Μοιάζει το παράθυρό μας
σκοτωμένο ένα τρυγόνι,
όπου κι αν επλανήθηκα
η Ελλάδα με πληγώνει.
`

*************************************************************

Ο Γιάννης Νεγρεπόντης, από τους πρωτοπόρους της «πολιτιστικής επανάστασης» της δεκαετίας του ’60, έγινε ευρύτερα γνωστός και αγαπητός με τα τραγούδια του «Το ακορντεόν» (που τελειώνει με το σύνθημα «δεν θα περάσει ο φασισμός») και «Τρίτος παγκόσμιος» που μελοποίησε ο Μάνος Λοΐζος. Ο ίδιος μελοποίησε τα αντιρατσιστικά Νέγρικα, που τραγούδησε η Μαρία Φαραντούρη. Ήταν τα τραγούδια που έγιναν αρχικά γνωστά από τις μπουάτ και πέρασαν και τραγουδήθηκαν -απαγορευμένα πια- από στόμα σε στόμα, στα χρόνια της δικτατορίας.
Η ικανότητα του Νεγρεπόντη να περνάει μηνύματα, χωρίς να είναι κραυγαλέος και ευκαιριακός, καταφάνηκε και στα κατοπινά χρόνια με τα Μικροαστικά και τα Μαθήματα Πολιτικής Οικονομίας» -πολυτραγουδισμένα επίσης- που έντυσε μουσικά ο Λουκιανός Κηλαηδόνης. Τα Μικροαστικά γνώρισαν επιτυχία και ως σατιρικό θεατρικό έργο.

Εις Δύσιν
Και προσπάθησα ώσπου έφτασα εις την Δύσιν, Άσχετο που με κάθε βήμα μου μπερδευόμουν, –Αλλόκοτα φερόμουν–
Περπατούσα ανάποδα,
Και ξάφνου, όπως περπατούσα, Είδα μιαν καινούργια πόλη.
Τέτοια, που δεν μπορούσα να την ξεχωρίσω,
Και προσπάθησα πάλι,
Μέχρι να φτάσω στην Δύση
Ή έστω κάτι που να της έμοιαζε∙
Να άγγιζε το μεγάλο, ελπιδοφόρο όνειρό μου.
Κι όταν επιτέλους ήμουν σίγουρος ότι έφτασα! Έλα να δεις που είδα την ανατολή μπροστά μου.
–Έχει σημασία ποιά βέβαια, γιατί οι λέξεις μπερδεύουν–
Και ʼκει στην Δύση μάτια μου∙
Δεν είδα μόνο τον ήλιο να ανατέλλει, Μάντεψε,
Είδα και ανθρώπους ακριβώς όπως Στην μάνα-πόλη,
Και ω μάτια μου, τι ματαιοδοξία –φιλοδοξία ίσως– Μάντεψε, και ʼκει με πέτρες χτίζαν σπίτια,
Και ʼκει είχαν τις ίδιες προκαταλήψεις με την χώρα,
–Ωραίο το καβούκι, δεν λέω, αλλά σε κάποια σημεία, δεν το βλέπει ο ήλιος–
Είχαν και τούτο το κουλό, Που ʼχαν τις ίδιες δουλειές, Τον ίδιον αέρα,
Και ʼγω ο κουτός περίμενα Δύση!
Τα ίδια άρματα –αμάξια πλέον θά ʼλεγα–
Τα ίδια τροπικά φρούτα –Μόνο που υπήρχαν τρόποι να κατα- λάβεις την προέλευση–
Και είχαν και ʼκείνον τον μύθο,
Που οι αστοί της πόλης, σου ʼλεγαν:
«Να πας στην Δύση! Εκεί σίγουρα, είναι πιο ωραία!»

`

Ματαιοδοξία-Κενοδοξία-Φιλοδοξία

`
Φυλακισμένοι στις εμμονές μας,
Στη ματαιοδοξία,
Στις φιλοδοξίες,
Στους ανεκπλήρωτους
Έρωτές μας,
Στο ανείπωτο τής νιότης
Τής αιωνίας.

Καιρός να επανακάμψουμε
Στο Τώρα,
Στη μαγεία της στιγμής,
Στου ήλιου την ακάματη
Την ευλογία.
Καιρός να μεταβολίσουμε
Το Φως
Σε χλωρό λεπίδι,
Άκοπο.

Έχω γνωρίσει πολλούς ανθρώπους που τρέφουν μεγάλη ιδέα για τον εαυτό τους, κατατρύχονται από εμμονές, πατούν επί πτωμάτων, παθαίνουν συχνά υστερικές κρίσεις, παραλήρημα μεγαλείου, γίνονται παρανοϊκοί, τσαλαπατούν φίλους και γνωστούς, επιχειρούν να βραβευθούν, να αποσπάσουν επαίνους, να γίνουν αποδεκτοί, να καταστούν επώνυμοι-αναγνωρίσιμοι-διάσημοι… Και στο τέλος πεθαίνουν “σαν το σκυλί στʼ αμπέλι” χωρίς να έχουν κατακτήσει τίποτα εκτός από ένα μέτρο χώμα. “Οι άνθρωποι που πετυχαίνουν αποτυγχάνοντας”, σύμφωνα με τον Σίγκμουντ Φρόιντ. Είναι καταφερτζήδες, αλλά όχι πραγματικά πετυχημένοι, είναι γλοιώδεις αλλά όχι χαμαιλέοντες, είναι αναρριχητικά αλλά όχι ανθεκτικοί στους ανέμους, είναι σοβαροφανείς αλλά όχι σοβαροί. Ένα αλάθητο κριτήριο είναι η παντελής έλλειψη χιούμορ κι αυτοσαρκασμού. Είναι ικανοί για τις πλέον αποτρόπαιες πράξεις όταν νομίσουν ότι κάποιος απειλεί την (με πολλούς κόπους και στερήσεις χτισμένη) δημόσια εικόνα τους. Μόνο που διακατέχονται από το σύνδρομο τού Ιάγου. Είναι συκοφάντες, γιατί επιχειρώντας να μειώσουν τους άλλους νομίζουν ότι αναβαθμίζονται αυτοί. Και προσπαθώντας να κόψουν τα κεφάλια που προεξέχουν ελπίζουν ότι θα αναδειχθεί η δική τους υψηλότητα. Δεν καταλαβαίνουν όμως ότι όταν το δρεπάνι αρχίζει να κόβει τις κορυφές, δεν θα ξεφύγει ούτε το δικό τους κούφιο κεφάλι. Είναι δυστυχισμένοι κι αξιολύπητοι, γιατί χάνουν την ενέργειά τους, την αυτοεκτίμηση, την αξιοπρέπεια και τη ζωή τους την ίδια. Είναι σαν τον δοκησίσοφο εκδικητικό και δολοπλόκο Ορόντ στον “Μισάνθρωπο” του Μολιέρου.

`

VIII.

Ποιήματα και
άνθρωποι αδιακρίτως
σε έρημη γη.

*

Είσαι ένα ράφι στη βιβλιοθήκη μου όπως
την κοιτώ απʼ την καρέκλα μου δεξιά:
ράχες σκληρές, μαλακές, οπισθόφυλλα,
δώρα ασημένια ποιήματα· να ένας τρόπος

να σε νιώθω κοντά. Ένα βιβλίο κι ακόμη
ένα· άλλα μικρά, άλλα μεγάλα (λιγότερα),
καλοδεμένα· από μιʼ άλλη ζωή τα περισσότερα,
καλά δεμένη κι αυτή, εάν θες τη γνώμη

τη δική μου. Και τώρα που μείναμε μόνοι,
τα βιβλία σου κι εγώ, λέω να κρυφτώ
στο από κάτω ράφι· και μόλις νυχτώνει

να ανεβαίνω, να σε κοιτώ, να σε σκεπάζω
με ένα μαύρο απέραντο σεντόνι -που να
μπαλώνει τη λαθραία μας μνήμη στα κενά.

;

Ενόραση

Αιώνες περπάτησα γυμνή
ανάμεσα στις φυλλωσιές του Αυγούστου
και τις πηγές που δεν στέρεψαν.

Αιώνες ξεδιάλυνα των μαντείων τα ανερμήνευτα,
ξέροντας πως οι ανακατωμένοι αέρηδες
ήταν η ίδια η ζωή.

Τα καμώματα των καιρών πληθαίνουν
– μοίρα του ανήσυχου Ιθακήσιου-

Αιώνες αγρύπνησα
να ανιχνεύω τα σημάδια
από ήχους άλλων ουρανών…

Αιώνες χαράχτηκα
με το λευκό των γιασεμιών
σε αυλές με το αγιόκλημα της λύπης.

Ανήσυχοι
θα καταθέτουν
πανσελήνους

οι αιώνες μου.