Άσπρες κηλίδες πάνω στο άσπρο. Μια ανέκδοτη συλλογή του Γιάννη Ρίτσου. Ολοκληρωμένη, έτοιμη για έκδοση. Η συλλογή (110 ποιήματα) γράφτηκε στο διάστημα 1.XII-27. XII.85. Η βʹ γραφή έγινε στο διάστημα 20-29.VII 1986. Η α´ γραφή στην Αθήνα και η β´ γραφή στο Καρλόβασι της Σάμου.

Τα χειρόγραφα ανακάλυψε η Maria Caracausi ανάμεσα στις εκδομένες συλλογές που βρίσκονται στα Αρχεία του Μουσείου Μπενάκη. Εκείνη πρώτη δημοσίευσε τη συλλογή σε μια δίγλωσση έκδοση – στα ιταλικά και στα ελληνικά – που πραγματοποιήθηκε από τον εκδοτικό οίκο Torri del Vento, στο Παλέρμο της Ιταλίας.
Το ποίημα υπ’ αριθμ. 46, που υπήρχε στην αʹ γραφή και από παραδρομή δεν συμπεριλήφθηκε από τον ποιητή στη βʹ γραφή, μπήκε στη θέση του στην παρούσα έκδοση.

Πότε πότε
καθώς γράφεις
πέφτει στό χαρτί
μιά ὑδάτινη σταγόνα.
Σέ λίγο στεγνώνει.
Δέ φαίνεται τίποτα.
Ἐκεῖ ἀκριβῶς ὑπάρχει
κάποιο κενό δυσανάγνωστο
κι ἡ ἀκριβής λέξη.

Ἀθήνα, 2.XII.85

 O Δον Ζουάν βγαίνει ή καλύτερα τον υποχρεώνουμε να βγει από τον κονιορτό του Χρόνου για να τον δείξουμε όπως είναι τώρα. Το τώρα δεν είναι ούτε το χθες ούτε το αύριο. Πρόκειται, περισσότερο, για μία απόλυτη «α-χρονία», ελεγχόμενη, παρόλα αυτά, από το παρόν όπου λαμβάνουν χώρα οι καταστάσεις, τις οποίες βιώνουμε, παρατηρούμε και μελετούμε.

Ο Δον Ζουάν ανυψώνεται στο επίπεδο των αρχετύπων και λειτουργεί δυναμικά μέσα στον χώρο και στο περιβάλλον της επικαιρότητας. Είναι μία πρωτεϊκή μορφή, ένας χαμαιλέοντας, ιδιαίτερα αυστηρός, ιδιαίτερα ευέλικτος στη δύναμή του να μεταλλάσσεται.

Ο Μολιέρος σκέφτεται βαθιά τον θρύλο του Δον Ζουάν, εκείνου δηλαδή του Ισπανού, μεγάλου, δόλιου αριστοκράτη άρχοντα, εμμονικού ως προς την κατάκτηση του γυναικείου φύλου.

Εραστής, μοναχικός και αναίσθητος, ο Δον Ζουάν ακολουθεί τον δρόμο του γνωρίζοντας πως είναι ένας από αυτούς που προτιμά ο Χάρος που απαιτεί τον οβολό του. Ο Δον Ζουάν τον προκαλεί, καθώς του προσφέρει στη θέση του ένα χρυσό λουδοβίκειο. Και για την αγάπη της ανθρωπότητας, δεν επιμένει στην ανταλλαγή. Ο Ουρανός βρίσκεται αρκετά μακριά, κρυμμένος πίσω από τα σύννεφα. Ο ζητιάνος γυρίζει την πλάτη στον μεγάλο άρχοντα. Ο Δον Λουί, ο πατέρας του αμετανόητου, αφήνει τα καυτά του δάκρυά να κυλήσουν στο μάγουλό του, ενώ η Ελβίρα, κακοποιημένη από τη μοίρα της, κάθεται στην «πέτρα της υπομονής» περιμένοντας πάντα αυτό που πάντα ξεφεύγει.

Ο Σγκαναρέλ βρίσκεται σε κατάσταση κλαυσίγελου ξεσηκώνοντας από τον τάφο τους όλους τους νεκρούς ποιητές για να χαιρετήσουν την ημέρα που ξημερώνει. Το αύριο έχει ήδη έρθει…

Ένα μικρό ποιητικό ντελίριο, και στη συνέχεια ένας προβληματισμός γύρω από το αρχέτυπο. Ο Δον Ζουάν μπορεί άραγε να γεράσει;

Πρόλογος έκδοσης: Κώστας Μποσταντζόγλου, Θανάσης Παπαγεωργίου, Ιάσονας Χανδρινός/ Αποκατάσταση και σημειώματα έργων: Κωνσταντίνος Κυριακού 

Περιέχει τα θεατρικά: «Όμορφη πόλη», «Φαύστα», το σκετς «Ένας ειλικρινής φορολογούμενος», το μικρό θεατρικό «Ο ήρωας της Κολομβίας» και το κύκνειο άσμα του «Ρωμαίος και Ιουλιέτα», όπως επίσης το άγνωστο έργο του «Ο κουτσός», που γράφτηκε στις αρχές της δεκαετίας του ’60 και καυτηριάζει τα θεατρικά δρώμενα της εποχής του.

ΦΑΥΣΤΑ, απόσπασμα

ΓΙΑΝΝΗΣ:

Μα τούτο είναι άδικον, μονάκριβή μου κόρη,

κι αλλοίμονον οι πλούσιοι εάν δεν δίδουν φόροι.

ΡΙΤΣΑΚΙ:

Και όμως, σφάλλετε, μπαμπά. Μόνο πτωχός που δίνει

αισθάνεται μιαν άσβηστον χαράν διά να πλουτήνει.

Κι αυτή η τάσις προς τα μπρος, η τάσις της ανόδου

αποτελεί αλάνθαστον στοιχείον της προόδου.

Γνωρίζων πως ο πλούσιος αμέριμνος περνάει

θα κάνει παν το δυνατόν κι αυτός για να πλουτάει.

Κι έτσι, με πλούσιους πολλούς, πτωχούς δε ελαχίστους

περνούν οι άνθρωποι καλώς εις ώρας ευχαρίστους.

ΓΙΑΝΝΗΣ:

Κόρη μας, σφάλλεις. Οι πτωχοί πρέπει να δίνουν φόρους

μ’ ακόμη περισσότερους να βάζουν στους ευπόρους.

Μονάχα έτσι θα βρεθεί σωστή δικαιοσύνη

κι ο πλούσιος και ο πτωχός ανάλογα σαν δίνει.

Για τη γενιά μου

Η γενιά μου γυρίζει στους δρόμους τα βράδια
και ψάχνει στους κάδους άλλων γενεών,
ξεψυχάει σε έδρανα σχολών, σε μαύρα μπαρ
στα Εξάρχεια, ζει ρετρό νύχτες με Sailor Jerry.
Μαδάει μαργαρίτες να δει αν την αγαπούν,
ερωτεύεται τον εαυτό της στον καθρέφτη,
είναι μια Ιφιγένεια ή μια Ηλέκτρα
ή ένας στίχος κάποιου ποιητή με έμπνευση.
Πίνει ροζ λεμονάδα στο περβάζι κάποιου καφέ
και δεν δίνει δεκάρα για τις τάξεις πραγμάτων,
ηθικές λοιπές ιδεολογίες και κηρύγματα.
Έχει κατάθλιψη, ανορεξία, νευρικότητα.
Τις μέρες αναλώνεται να είναι κάτι,
τα βράδια ξεχνιέται μπροστά σε ματς,
περπατάει ανισόρροπα και ακροβατεί
ανάμεσα σε τακούνια και sneakers,
ατενίζει το μέλλον μόνη της
και γερνά προώρως
η γενιά μου