`

Αφιερωμένο στη S. Carapetian και στον D. Graeber που περάσαμε μαζί εκείνο το καλοκαίρι

Ζήσαν πολλοί
ανθρακωρύχοι, αφέντες και αφεντάδες
δούλες και υπηρέτριες
αγρότες
στις 4 τα ξημερώματα
ο θερισμός και οι δεσμίδες καπνού
όμορφες φτωχές εικοσάχρονες
σφιχτά κόκκαλα
σπόροι κάνναβης
οι άντρες κάπνιζαν και οι γυναίκες πιπίλιζαν τα φύλλα.

Tα δυνατά κορίτσια
αποκεφάλιζαν τις πάπιες,
η σούπα έτοιμη για όλη την οικογένεια,
κρασί με ζάχαρη και μοσχοκάρυδο
ψωμί με λάβδανο και
η στοργή της σκιάς των δέντρων
χαρίζει τη σκέψη της εξέγερσης στους νεότερους.

Ο χρόνος του κόσμου πέρασε.
Το μέλλον των ανθρώπων υπήρξε.
Ο νόμος σαν γλώσσα που
δεν κοιτάζει ποτέ τʼ αστέρια
«μην εκπλήσσεστε, η ζωή και ο αιώνας
σαν οικογενειακοί φίλοι
(που) εμπιστεύονται ο ένας τον άλλον».

Θυμάμαι την αυλή της γιαγιάς μου και
το φάντασμα του παππού μου
να μουρμουρίζει:
«το Κομμουνιστικό Κόμμα μας πρόδωσε».

Οι φτωχοί και οι κομμουνιστές τρώγανε
το καρπούζι για φαγητό,
για να χορτάσουν.

`
Να και οι καθηγητές,

απ’ τ’ αυτί οι μαθητές

τους αρπάζουν και τους στήνουν προσοχή.

Κάθε μαθητής κατάσκοπος.

Η μόρφωση, η γνώση είναι άσκοπος.

Μα ποιος γνωρίζει τίποτα στη σημερινή εποχή;

Ύστερα να τα νιάτα τα χρυσά

που με το δήμιο τα ‘χουνε καλά.

Τον παίρνουν και τον φέρνουν σπίτι.

Καρφώνουν τον πατέρα τους με μια καταγγελία

και τον κατηγορούν για εσχάτη προδοσία·

δεμένος βγαίνει ο πατέρας απ’ το σπίτι.

`

(Κολωνία, 1935. Βροχερό κυριακάτικο απόγευμα. Ο άντρας, η γυναίκα και το αγόρι μετά το γεύμα. Μπαίνει η υπηρέτρια).

`

Η ΥΠΗΡΕΤΡΙΑ: Ο κύριος και η κυρία Κλιμπτς ρωτούν αν οι κύριοι είναι σπίτι.

Ο ΑΝΤΡΑΣ (απότομα): Όχι.

(Η υπηρέτρια βγαίνει)

Η ΓΥΝΑΙΚΑ: Έπρεπε να πας στο τηλέφωνο. Αφού ξέρουν πως δεν μπορεί να ‘χουμε βγει ακόμα.

Ο ΑΝΤΡΑΣ: Γιατί δεν μπορεί να ‘χουμε βγει;

Η ΓΥΝΑΙΚΑ: Επειδή βρέχει.

Ο ΑΝΤΡΑΣ: Αυτός δεν είναι λόγος.

Η ΓΥΝΑΙΚΑ: Και πού θα μπορούσαμε να ‘χουμε πάει: Θ’ αναρωτηθούν αμέσως.

Ο ΑΝΤΡΑΣ: Υπάρχουν ένα σωρό μέρη.

Η ΓΥΝΑΙΚΑ: Τότε γιατί δε βγαίνουμε;

Ο ΑΝΤΡΑΣ: Για να πάμε πού;

Η ΓΥΝΑΙΚΑ: Τουλάχιστον αν δεν έβρεχε.

Ο ΑΝΤΡΑΣ: Και πού θα πηγαίναμε αν δεν έβρεχε;

Η ΓΥΝΑΙΚΑ: Τουλάχιστον άλλοτε μπορούσε κανείς να βρεθεί με κάποιον.

(Παύση)

Η ΓΥΝΑΙΚΑ: Δεν ήταν σωστό που δεν πήγες στο τηλέφωνο. Τώρα ξέρουν πως δεν τους θέλουμε ‘δω.

Ο ΑΝΤΡΑΣ: Το ξέρουν δεν το ξέρουν!

Η ΓΥΝΑΙΚΑ: Είναι άσχημο που τους αποφεύγουμε τώρα που τους αποφεύγουν όλοι.

Ο ΑΝΤΡΑΣ: Δεν τους αποφεύγουμε.

Η ΓΥΝΑΙΚΑ: Τότε γιατί να μην έρθουν να μας δουν;

Ο ΑΝΤΡΑΣ: Γιατί αυτόν τον Κλιμπς τον βαριέμαι φοβερά.

Η ΓΥΝΑΙΚΑ: Άλλοτε, δεν τον βαριόσουνα.

Ο ΑΝΤΡΑΣ: Άλλοτε! Μου δίνουν στα νεύρα τα «άλλοτέ» σου!

`

Εγώ παιδιά μου θέλω να πιστεύετε στο όνειρο.
Αυτό το ψέμα είναι η αλήθεια που κανένας δεν ξέρει να σας πει.
Να πατάνε τα πόδια σας στα σύννεφα για να πληγιάζονται όσο το δυνατό πιο λίγο.
Να σας φιλούν οι Ναϊάδες και να μη σας χορταίνουν.
Τα πρωινά σας να είναι ρουμπίνια και οι βαθιές σας νύχτες σπαθιά αφελή και

θηκάρια ασημένια.
Εγώ παιδιά μου ήθελα να πιστεύετε στο ποτάμι που κυλάει στην καρδιά σας
και ψάχνει ακούραστα τη θάλασσα που γνωρίζει όλα τα χρώματα αλλά χρώμα δεν έχει.
Μαζί του να φτάσετε κάποτε κι εσείς εκεί.
Να πλύνετε το ωραίο σας, πυρωμένο πρόσωπο να φύγουν από πάνω σας
οι ψευδαισθήσεις των άλλων
και να μείνετε μόνοι με την μόνη ψευδαίσθηση
για την οποία αξίζει κανείς να ζει: την Αγάπη.
Στην δροσερή, κινούμενη άμμο της να φτιάξετε παλάτια ακλόνητα.
Στη κλεψύδρα της να δείτε τις άγνωστες μέρες και τις άγνωστες εποχές που σας κρύβουν
οι γνωστές μέρες και οι γνωστές εποχές.
Στην κόψη της να ανακαλύψετε το ευγενές κι αλέκιαστο αίμα
των δικών σας θαυμάτων.
Καλή τύχη σας εύχομαι. Και να ξέρετε, είμαι μαζί σας πάντα
και ειδικά όταν νομίζετε πως είμαι μακριά.
A, και κάτι ακόμη: κακοί στο δικό μας έργο δεν υπάρχουν,
μονάχα ομίχλες που πάει να πει πως κάπου κάπου θα πρέπει να γίνεστε βοριάδες.

`

ΦΟΡΜΟΥΛΑ

Με προσοχή λοιπόν
να μη μαρσάρει η ποίηση
κι έχουμε συγκινήσεις

Ωραία ήταν τα ποδοβολητά
(έτσι δεν κοιμάσαι καθόλου)
κι από πάνω να πενθείς
για τον ευτελισμό της τέχνης

Σίγουρα όμως αναπνέω
κι ακόμα δεν είδες τίποτα
ωστόσο ψάχνω φόρμουλα
να τελειώνει το ποίημα
με κοινόχρηστες λέξεις
(όπως αγάπη, ας πούμε)

Δεν υπάρχουν περιθώρια
ο χρόνος σουτάρει τα πάντα
θα παίζουμε με τη γραφή
κι ας μας λένε ακατανόητους
το πολύ – πολύ να εκδώσουμε
καμιά συλλογή της πλάκας

`

Βοαδίκεια
Ήταν ψηλή με κατακόκκινα μαλλιά που έπεφταν
άγρια γύρω απʼ τη μέση της και μπλέκαν
μες το χιτώνα της ανάμεσα από χρυσοκέντητα
ζωγραφισμένα ζώα που χορεύαν
γύρω απʼ τα βήματα
σαν πάταγε προστάζοντας
το χώμα
πριν τη μάχη
στα δυό στήθη της φτερά στη ράχη της
λιοντάρι στη καρδιά.
`
Και οι Ρωμαίοι στρατηγοί λέγαν πως είχε τη φωνή
σκληρή όταν διέταζε το ατσάλι,
και ο Φλέτσερ (ο ποιητής)
ότι έχει πόδι μάγισσας με οπλή
από κουνέλι ουρά κρυμμένη
όταν παρέτασε πολεμιστές αγέλη
ήταν των λύκων αδελφή
και των πουλιών η φίλη.

`
Συνηθισμένο βέβαια πράμα θα μου πείτε
για μια γυναίκα που διακρίθηκε
πριν από τους άντρες πρώτη
και τιμήθηκε
όλο για κάτι τέτοια ύποπτα
πάντα να κατηγορείται.