Πέτρες

Πέτρες κοινές συλλέγει
άλλοι
οστά αγίων
κρανία βουβαλιών
ύμνους βυζαντινούς
πρώτες εκδόσεις
μυρωμένες ανθοδέσμες
προσκλητήρια γάμου
απαντητικές επιστολές.
Γνώριζε πως οι πέτρες έχουν αυτιά
γι’ αυτό εσιώπησε
μέχρι του τέλους.
Μετά τον θάνατό του
οι συγγενείς γέμισαν
με πέτρες ένα φορτηγό.
Τις έριξαν
στο αγαπημένο του βουνό
– δίχως τελετουργίες
δεν είναι ο βίος των ανθρώπων
μπορετός-.
Κανένας μάρτυρας
δεν είδε
τη θάλασσα το βράδυ
με την παλίρροια να τις σκεπάζει.
Το πρωί βοσκοί και γίδια
μύρισαν κι έγλειψαν
θαλασσινό νερό.
Στα καφενεία το ανεξήγητο αυτό
κουβέντιασαν με πάθος.
Οι πέτρες
σε άλλες εκδοχές
γίνονται
όστρακα σπάνια.

Οι «Χάνομαι γιατί ρεμβάζω», κλείνοντας φέτος σαράντα χρόνια πορείας, μελοποιούν αρχαία ποίηση και μας συστήνουν με το δικό τους τρόπο το έργο των Ελλήνων Ιαμβογράφων (Αρχίλοχος, Ιππώνακτας, Σιμωνίδης, Σκυθίνος, Ανάνιος, Κράτης, Αισχρίων, Ψευδοαρχίλοχος) σε μετάφραση Γιάννη Δάλλα. 

*

ΙΑΜΒΗ

Η καλή θεράπαινα Ιάμβη
στην αβέβαιη νύχτα μέσα

γλυκιά παρηγοριά για μας να λέει
γι’ αγριολαλέδες με μια λύρα!

Τις αφράτες ποιες αιθρίες
τις ανθίζουν και τις κρύες

τις βραδιές μεσ’ στο χειμώνα
στον ιστόν τους μιαν ανεμώνα

Η καλή μας Διάστρα υφαίνει
ως τα μέλη, έξω χιονίζει,

η φωτιά μας θα ξαγνίζει
της βασταγερής Φυλλίδας

Η μουσική διαδρομή του Μάνου Χατζιδάκι στον κινηματογράφο ξεκίνησε το 1946 με την ταινία «Αδούλωτοι σκλάβοι». Πολύ καλή η μουσική του, παρά το νεαρό της ηλικίας του. Δίνει πολλές μουσικές υποσχέσεις για το μέλλον με το «Ορατόριο της Μεγάλης Παρασκευής», όπου παίζει στο πιάνο και την καντάδα «Προς το στερνό ξημέρωμα». Στη συνέχεια συνθέτει μουσική για την ταινία «Κόκκινος βράχος», όπου χρησιμοποιεί τη Συμφωνική Ορχήστρα της Ε.Ρ.Α., κάτι πρωτόγνωρο εκείνη την εποχή για τα μουσικά πράγματα στον Ελληνικό Κινηματογράφο. Όπως αναφέρει ο σκηνοθέτης Ντίνος Δημόπουλος, η ορχήστρα που έπαιζε τη μουσική στην ταινία «Το Αμαξάκι» αποτελούνταν από εξήντα μουσικούς.

Η μουσική του στις ταινίες «Στέλλα», «Λατέρνα, φτώχεια και φιλότιμο» και «Λατέρνα, φτώχεια και γαρύφαλλο» καθιέρωσε το λαϊκό τραγούδι στον Ελληνικό Κινηματογράφο – είναι ο πρώτος συνθέτης που έγραψε λαϊκά τραγούδια αποκλειστικά για ελληνικές ταινίες. Και είναι τα πρώτα λαϊκά τραγούδια από ταινίες που εκδόθηκαν σε δίσκους στην Ελλάδα μετά τον πόλεμο. Η μουσική του βασίστηκε στην ελληνική λαϊκή μουσική παράδοση. […]

Ρίο ντε Πλάτα σε μαύρο και ώχρα

Η καταχνιά  είχε ροκανίσει   τον ορίζοντα του

και οι ψηλές γκριζαρισμένες κολώνες του

ριχνόντουσαν προς τη θάλασσα και παραπετάσματα

ήτανε πάνω απ’ την παλίρροια του Ατλαντικού

Είχε αγκυροβολήσει  εκεί   σιδηρούχο

αγναντεύοντας  τους  γεννήτορες του να ‘ρχονται απ’ τον βορά •

δυο πράσινοι αίλουροι απ’ το βουνό και την πέτρα

πηδούσαν από τον τροπικό για να το  σιγοφάνε:

Γιατί πριν καν γεννηθεί έσβηνε κιόλας

και στην καταφρόνια του  ανεπαίσθητα να συστρέφεται

του εαυτού κύριος, σφιγμένα τα χείλη.

Νιμμένα  ρόδα τού  έριχνε ο ουρανός

κι από τον όρμο  του σηκωνόταν μίσχοι  καπνού

πάνω από καμένα πλοία που αναγερτά είχαν αποκοιμηθεί.

Και όλοι αυτοί οι ήρωες των μυθιστορημάτων που είχε  αγαπήσει, δεν είχαν και αυτοί θέση δίπλα του, στο βραδινό τραπέζι;

Όταν ντυνόταν τα ρούχα του, δεν είχαν και αυτοί γνώμη για το τι έπρεπε να φορέσει;

Κι όταν θύμωνε ή ερωτευόταν, όταν υπέφερε ή μαγευόταν, δεν είχαν και αυτοί ευθύνη για τα συναισθήματά του;

Βεβαίως και είχαν.

Δεν ήταν απλοί επισκέπτες στη ζωή του. Ήταν συγκάτοικοί της.

Ακόμα κι αν είχε χρόνια να «μιλήσει» με κάποιους από αυτούς, ακόμα κι αν δεν τους «συναντούσε» τόσο συχνά στο δρόμο του, ακόμα κι αν με κάποιους το έφερε η ζωή ώστε να συγκρουστεί μαζί τους πάνω σε άγριες διαμάχες ή  διαψεύσεις για τις ιδέες που πρέσβευαν, πάντα ήξερε πως σε ό,τι έκανε τούς όφειλε και το μερίδιό τους.

Συχνά μάλιστα τούς σκεφτόταν με πολλή κατανόηση καθώς κουβαλούσαν στη μικρή τους ζωή -εκατό, διακοσίων, έστω οχτακόσιων σελίδων- τα βάσανα, τα άγχη, τους προβληματισμούς, τους έρωτες, τις συνειδήσεις, τις βρωμιές και την καθαρότητα, την εμπειρία και την αθωότητα τόσων εκατομμυρίων ζωών που καρφώνουν τα μάτια πάνω τους.

Τους θαύμαζε για το πώς συνεχίζουν να διατηρούν τη ψυχραιμία τους στo ξετύλιγμα της ιστορίας του βίου τους χωρίς να παρασύρονται από τους συγγραφείς και τους αναγνώστες τους, από την έξω ζωή, από το κέφι του καθενός ως προς τον χρόνο ανάγνωσης, από τον τρόπο διαχείρισης της πραγματικότητας, χωρίς να θυμώνουν από το βίαιο κλείσιμο του βιβλίου και το πέταγμα στο κομοδίνο, χωρίς να μελαγχολούν για το καταχώνιασμα σε βιβλιοθήκες, για τα σκισμένα φύλλα τους.

Εντυπωσιαζόταν που παρέμεναν πιστοί στην εξιστόρησή τους, πιστοί στο καθήκον να φτάσουν ως το τέλος ακόμα και όταν τους έριχναν στη φωτιά, τους λογόκριναν, τους απαγόρευαν ή ακόμα χειρότερο, τους δάνειζαν ελαφρά τη καρδία και ανεπιστρεπτί, αδιαφορώντας για την τύχη τους.