`
ΜΥΘΟΛΟΓΙΑ

“Ο ασφαλέστερος τρόπος να εξουδετερώσεις το ωραίο είναι να το σφιχταγκαλιάσεις, μέχρι να το σκάσεις. Να τυλίξεις, κατόπιν, το ταριχευμένο πτώμα σε φαντασμαγορικό μύθο, ώστε να το θεωρούν όλοι τόσο αδιάφορα οικείο, που να μην έχουν πια διάθεση μέθεξης. Πάνε πια χρόνια, που ο μύθος, το παραμύθι, σήμαινε παράδοση, ανθρώπινη ανάσα και ψυχαγωγία, ομορφιά και ανάταση, συμβολισμό και προετοιμασία ψυχής για πικρές στιγμές, αλλά μεγάλες αλήθειες. Ακολουθώντας τα μέτρα πληθωρικής εποχής κατάντησε: Λαμπερό, μαγεμένο ψέμα για πρόσκαιρη παραπλάνηση από την ζοφερή πραγματικότητα, διαρκή παραίτηση από κάθε ελπίδα και αγώνα.

Αν το λαϊκό αστικό τραγούδι δραπετεύει από το σιδερόφρακτο κελί του κανόνα, δεν σημαίνει ότι δεν τον επιβεβαιώνει η εξαίρεση. Είναι θέμα διαχρονικής απεικόνισης της ζωής, απαράμιλλης ποιότητας, ταύτισης με τον λαό. Είναι που αφήνει διώκτες και κατά συνθήκη ερευνητές στο μαυσωλείο, το οποίο δεκαετίες του κτίζουν. Σεργιανά αδιάλειπτα στον ελληνικό κόσμο. Αλίμονο αν, όποιος πλημμυρίζει κέφι ή βαλαντώνει από καημό, αναζητεί την… προσήκουσα θεωριούλα για να τον τραγουδά!

Το λαϊκό αστικό τραγούδι, το επονομαζόμενο λαθεμένα ρεμπέτικο, είναι η διαρκής ποιοτική μετεξέλιξη της δημοτικής μελωδικής προίκας στην κοινωνική πορεία από την αγροτική κοινότητα στην πόλη, στην εσωτερική και εξωτερική μετανάστευση. Αλέθει συνεχώς καινούρια στοιχεία, που συναντά στο διάβα της, εκφράζει τις νέες συνθήκες, τις ανάγκες και τους καημούς. Γεννοβολά πρωτότυπο έργο, καθώς την κατεργάζονται χαρισματικοί δημιουργοί. Δεκάδες επώνυμοι συνθέτες, στιχουργοί και εκτελεστές! Εκατοντάδες τρίλεπτα αριστουργήματα. Ποιος ξέρει, πόσες χιλιάδες ανώνυμοι παιχνιδιάτορες. Εκατομμύρια ακροατές. Είναι η ομορφότερη απαντοχή και έκφραση του λαού μας κατά τον 20ό αιώνα. Ο αυθεντικότερος καθρέφτης της άκρως προβληματικής μας κοινωνίας.

`

Οκτώ μελοποιημένα ποιήματα του Κ.Π.Καβάφη που έγιναν τραγούδια από τη συνθέτρια Τζένη Τσίλη. Ερμηνεύει ο Βασίλη Γισδάκης.
`
*
Ηδονή

Χαρά και μύρο της ζωής μου η μνήμη των ωρών
που ηύρα και που κράτηξα την ηδονή ως την ήθελα.
Χαρά και μύρο της ζωής μου εμένα, που αποστράφηκα
την κάθε απόλαυσιν ερώτων της ρουτίνας.

`
ΕΧΕΙΣ ΦΥΓΕΙ ΓΙΑ ΠΑΝΤΑ

Έχεις φύγει για πάντα κι ίσως έχεις πεθάνει
μάλλον έχεις πεθάνει κι έχεις φύγει για πάντα —
έτσι γίνεται πάντα;

Σ’ έπαιρνα τηλέφωνο, δεν απαντούσες.
Το τηλέφωνο το πήραν άλλοι.
Στο σπίτι σου μένουν άλλοι.
Πού πήγαν τα ρούχα σου
κι εκείνη η ωραία συλλογή με μπουκαλάκια των αρωμάτων
φουζέρ, εσάνζ, λεμόνι και λεβάντα,
το νούμερο 5 και το 19 της chanel, Lancome, Armani,
Ricci, Vichy και Lapidus.

Τώρα που κάθομαι καμιά φορά στα μπαράκια
σε σκέφτομαι περαστική να σκύβεις να φτιάξεις
τις κάλτσες σου
ή να κοντοστέκεσαι και να κοιτάζεις το τζάμι,
να δεις τα μαλλιά σου,
πάντα όμως υπάρχνουν εμπόδια
εκείνη η κακιά συνήθεια των ορθίων μπροστά στις εισόδους —

στο μεταξύ εσύ προλαβαίνεις και χάνεσαι σ’ένα στενό
που δεν ξέρω
σε καταπίνουν άγνωστες πόρτες και στόματα.

Από τη συλλογή “Το νεκρό καφενείο” (1997)

`

Η πρώτη προσωπική δουλειά του Λάκη Παπαδόπουλου ή Λάκη με τα ψηλά ρεβέρ, εκδόθηκε το 1982 από τη Wea με τίτλο “Άκυρο”. Περιλαμβάνει εννέα τραγούδια, κυρίως μελοποιημένη ποίηση των Γιώργου Χρονά, Παύλου Μάτεσι, Τσαρλς Μπουκόφσκι (σε ελληνική απόδοση του Αλέξη Τραϊανού) και του Άλλεν Γκίνσμπεργκ (σε απόδοση Άρη Μπερλή). Τα τραγούδια του δίσκου ερμηνεύει ο ίδιος ο Παπδόπουλος. Συμμετέχει επίσης η Χαρά Αργυροπούλου.

`
Λικνιστείτε μαζί μου

Στίχοι: Charles Bukowski & Αλέξης Τραϊνός

Λικνιστείτε μαζί μου όλα τα θλιμμένα
τρελοί σε πέτρινα κτίρια χωρίς πόρτες
λεπροί και αναβλύζετε αγάπη και τραγούδι
βάτραχοι που προσπαθείτε να σκιαγραφήσετε τον ουρανό

Λικνιστείτε μαζί μου θλιμμένα πράγματα
δάχτυλα σχισμένα σε κάποιο σιδεράδικο
γεράματα σαν φλούδια προγεύματος
μεταχειρισμένα βιβλία, μεταχειρισμένοι άνθρωποι
μεταχειρισμένα λουλούδια, μεταχειρισμένη αγάπη σας χρειάζομαι

Αυτό έχει φύγει
σαν άλογο ή σκυλί

Νεκρό ή χαμένο
ή αδυσώπητο
σας χρειάζομαι

`

«Στο σταυροδρόμι της ελληνικής μουσικής εμφανίζεται, το 1959, ο Μίκης Θεοδωράκης με την πρωτοποριακή δημιουργία του Επιταφίου, μια σειρά τραγουδιών βασισμένη στο ομώνυμο ποίημα του Γιάννη Ρίτσου. Ο Θεοδωράκης συνέθεσε στο Παρίσι τα πρώτα επτά τραγούδια και τα έστειλε στον Χατζιδάκι. Ο Χατζιδάκις τα ενορχήστρωσε με τον τρόπο του και τα παρουσίασε για πρώτη φορά το καλοκαίρι του 1960 στο ελληνικό κοινό με τη Νάνα Μούσχουρη. Τις πρώτες μέρες του φθινοπώρου ο Επιτάφιος στην ενορχήστρωση του Χατζιδάκι θα κυκλοφορήσει σε δίσκο 33½ στροφών από την εταιρεία Phillips-Fidelity.

Επιστρέφοντας από το Παρίσι, το φθινόπωρο της ίδιας χρονιάς, ο Θεοδωράκης διαφωνεί εντελώς με την ενορχήστρωση και την εκτέλεση του Χατζιδάκι και ενορχηστρώνει ε­ντελώς διαφορετικά τον Επιτάφιο. Ο δίσκος, σε 33½ στροφές κι αυτός, θα κυκλοφορήσει δύο μήνες αργότερα από την εταιρεία Columbia. Ο δίσκος αυτός θεωρείται η γενέθλια πράξη του νέου μουσικού είδους που ονομάστηκε από τον ίδιο τον Θεοδωράκη “έντεχνο ελληνικό τραγούδι”. Μέχρι τότε κανείς δεν είχε σκεφτεί να μελοποιήσει την “υψηλή ποίηση” του μοντερνισμού και να τη “δέσει” με ήχους και όργανα (μπουζούκι κ.λπ.) από το ρεμπέτικο και το λαϊκό τραγούδι.

Ο ίδιος ο Θεοδωράκης αφηγείται σε συνέντευξή του, πολλά χρόνια αργότερα, το πολιτισμικό σοκ που προκάλεσε το πρώτο άκουσμα αυτής της εκτέλεσης στους φίλους του όταν τους έβαλε να ακούσουν την πρώτη εγγραφή. Ακόμα και σημαντικοί διανοούμενοι της εποχής ένιωσαν περίεργα ακούγοντας στίχους του Ρίτσου να συνοδεύονται από μπουζούκι και να τραγουδιούνται από λαϊκό τραγουδιστή. Ομως ο Θεοδωράκης επέμεινε…