η φωνή του Jorge Luis Borges εδώ

Όλα συμβαίνουν σʼ εκείνον, στον άλλο, στον Μπόρχες. Εγώ περπατάω στους δρόμους του Μπουένος Άιρες σταματώντας ίσως μηχανικά, για να κοιτάξω την καμάρα μιας πόρτας ή μια καγκελόπορτα· νέα του Μπόρχες παίρνω από το ταχυδρομείο και βλέπω ταʼ όνομά του σε ακαδημαϊκές επιτροπές, σε κάποιο βιογραφικό λεξικό. Μʼ αρέσουν οι κλεψύδρες, οι χάρτες, η τυπογραφία του δεκάτου ογδόου αιώνα, οι ετυμολογίες, η γέψη του καφέ και η πρόζα του Ρόμπερτ Λιούις Στήβενσον· ο άλλος μοιράζεται τις ίδιες προτιμήσεις, αλλά με ματαιοδοξία που τη μετατρέπει σε θεατρινισμούς. Θα ήταν υπερβολή να πω πως οι σχέσεις μας είναι εχθρικές· εγώ ζω, εξακολουθώ να ζω, για να μπορεί ο Μπόρχες να επινοεί τη λογοτεχνία του· κι αυτή η λογοτεχνία με δικαιώνει. Δε μου είναι δύσκολο να παραδεχτώ πως έχει συνεισφέρει μερικές αξιόλογες σελίδες, αυτές οι σελίδες όμως δεν μπορούν να με σώσουν, ίσως επειδή ό, τι είναι καλό δεν ανήκει πια σε κανένα, μήτε σʼ εκείνον, στον άλλο, αλλά στο λόγο ή στην παράδοση. Οπωσδήποτε πρόκειται κάποτε να χαθώ οριστικά, και μόνο μια στιγμή του εαυτού μου ίσως μπορέσει και ζήσει στον άλλο. Λίγο λίγο, του παραχωρώ έδαφος, ό,τι έχω και δεν έχω, αν και ξέρω καλά τη διεστραμμένη του συνήθεια, να υπερβάλλει και να παραποιεί τα πάντα. Ο Σπινόζα κατάλαβε πως όλα τα πράγματα προσπαθούν να διατηρήσουν την υπόστασή τους: η πέτρα θέλει να είναι αιωνίως πέτρα, και η τίγρη, τίγρη. Θα επιζήσω στον Μπόρχες, όχι στον εαυτό μου ( αν υποθέσουμε πως είμαι κάποιος) και πάλι αναγνωρίζω τον εαυτό μου λιγότερο στα βιβλία και περισσότερο στο περίπλοκο κούρντισμα μιας κιθάρας. Εδώ και χρόνια, προσπάθησα να τον ξεφορτωθώ και πέρασα από τις μυθολογίες των συνοικισμών της πόλης στα παιχνίδια με το χρόνο και το άπειρο, τώρα όμως, τούτα τα παιχνίδια ανήκουν στον Μπόρχες, και θα πρέπει να σκαρφιστώ κάτι άλλο. Έτσι η ζωή μου είναι μια διαρκής φυγή, και χάνω τα πάντα, και τα πάντα ανήκουν στη λήθη ή στον άλλο.
Δεν ξέρω ποιος απʼ τους δυο μας γράφει τούτη τη σελίδα.

( Αποσπάσματα από την ηχητική μπάντα της ταινίας: εδώ)

{6257}{6285}Η Σαϊγκόν. . .
{6407}{6467}Είμαι ακόμα στη Σαϊγκόν.
{6662}{6757}Κάθε φορά, σκέφτομαι ότι θα|ξυπνήσω πίσω στη ζούγκλα.
{6887}{6970}Μετά το πρώτο ταξίδι, όταν|ήμουν σπίτι, ήταν χειρότερα.
{7177}{7235}Ξυπνούσα, και δεν|υπήρχε τίποτα.
{7430}{7535}Δεν είπα λέξη στη γυναίκα|μου, μόνο ναι στο διαζύγιο.
{7600}{7670}Όταν ήμουν εδώ,|ήθελα να είμαι εκεί.
{7687}{7752}Όταν ήμουν εκεί,|το μόνο που σκεφτόμουν. . .
{7760}{7812}ήταν να γυρίσω|πίσω στη ζούγκλα.
{7885}{7927}Είμαι μια βδομάδα εδώ.
{8012}{8067}Περιμένω για|κάποια αποστολή.
{8087}{8137}Άρχισα να γίνομαι μαλθακός.
{8252}{8335}Κάθε λεπτό που μένω εδώ|μέσα, γίνομαι πιο αδύναμος.
{8345}{8437}Και κάθε λεπτό στη ζούγκλα,|ο Βιετκόνγκ δυναμώνει.
{8552}{8667}Κάθε φορά που κοίταζα γύρω,|οι τοίχοι σαν να στένευαν.
{11040}{11102}Καθένας παίρνει|αυτό που θέλει.
{11122}{11170}Εγώ ήθελα μια αποστολή.
{11190}{11257}Και για τις αμαρτίες μου,|μου έδωσαν μία.
{11285}{11342}Την έφεραν σαν να|την είχα παραγγείλει.
{11362}{11405}Είστε μέσα, κ. λοχαγέ;
{11435}{11472}Ναι, έρχομαι.
{11490}{11560}Ήταν μια πραγματικά|ειδική αποστολή.
{11567}{11660}Κι όταν θα τέλειωνε,|ποτέ δε θα ήθελα άλλη.

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΣΟΛΔΑΤΟΣ, Nobel λόγω ατεχνίας (Ποιητική συλλογή), Τώρα που βραδιάζει πιο νωρίς (CD).

ΕΠΙΜΕΤΡΟ

Το έργο του Δημήτρη Σολδάτου το παρουσιάσαμε για πρώτη φορά στο κοινό του Ποιείν πέρσι το καλοκαίρι (8 Ιουνίου 2007, δείτε και εδώ:

http://www.poiein.gr/archives/1039/index.html)

Από τότε, μεσολάβησε η βράβευσή του από την Ακαδημία Αθηνών, η οποία έγινε τον Δεκέμβρη του 2007, οπότε τιμήθηκε με το βραβείο Λάμπρου Πορφύρα για την συλλογή του Καφέ Ρετρό, εκδόσεις Ηλία Κοντογεώργη 2004, μέρος της οποίας είχαμε παρουσιάσει στο Ποιείν. Η φωτογραφία που συνοδεύει το σημερινό κείμενο είναι τραβηγμένη από την τελετή της βράβευσής του.

Στο ενδιάμεσο είχε ήδη κυκλοφορήσει ένα CD με στίχους δικούς του και μουσική του Χρυσόστομου Κονιδάρη, με τίτλο: “Τώρα που βραδιάζει πιο νωρίς”. Επίσης, πριν από λίγο καιρό κυκλοφόρησε η νέα του ποιητική συλλογή, με τίτλο: “Nobel λόγω ατεχνίας” (Εκδόσεις Κονιδάρη 2008), η οποία περιλαμβάνει κυρίως έμμετρα σατιρικά ποιήματα, αλλά και διασκευές ποιημάτων ξένων ποιητών, καθώς και κάποια ελευθερόστιχα ποιήματα.

Θεωρώντας πως ο Δημήτρης Σολδάτος είναι και παραμένει σταθερά αξιόλογος ποιητής, όπως είχα γράψει και στο περσινό μου σημείωμα, επέλεξα τρία από τα ποιήματα της ποιητικής του συλλογής καθώς και δύο από εκείνα που μελοποιήθηκαν για να τα παρουσιάσω σήμερα στο κοινό του Ποιείν, με την προτροπή να αναζητήσουν το βιβλίο και το CD όσοι θέλουν να έχουν μια πληρέστερη εικόνα του ποιητικού του έργου.

Ακούστε εδώ ένα ποίημα

Για το βιβλίο: Cesar Vallejo, Ποιητικά Άπαντα, [συγκεντρωτική δίγλωσση έκδοση], εισαγωγή-μετάφραση-σχόλια Ρήγας Καπάτος, εκδ. Gutenberg, Αθήνα 2000.

έγραψε στα Βήμα (18/-3/01) ο Ντίνος Σιώτης:
Επιτέλους και στα ελληνικά τα άπαντα ενός μεγάλου ποιητή του 20ού αιώνα. Χάρη στην άοκνη, μακρόχρονη προσπάθεια και στο ταλέντο του ποιητή Ρήγα Καππάτου, αλλά και στο μεράκι των ανθρώπων των εκδόσεων Gutenberg, ο έλληνας αναγνώστης μπορεί τώρα να βρει στη γλώσσα του τα ποιήματα του Περουβιανού Σέζαρ Βαλιέχο (η γλώσσα μου πάει να πει Σέσαρ Βαγέχο, αλλά θα σεβαστώ τον μεταφραστή), ενός ποιητή με όλη τη σημασία της λέξης: έζησε σαν ποιητής και ανέπνευσε τον άνεμο μιας επαναστατημένης περιόδου, βαδίζοντας στα χνάρια μιας αξιοπρεπούς και άκρως ποιητικής ζωής όπως το απαιτούσε η εποχή του.

Ο Σέζαρ (Καίσαρ) Βαλιέχο γεννήθηκε τον Μάρτιο του 1892 στο χωριό Σαντιάγο Ντε Τσούκο του Περού και πέθανε, ύστερα από έναν περιπετειώδη, στερημένο βίο, σε μια κλινική του Παρισιού τον Απρίλιο του 1938. Ηταν 46 χρόνων. Ο θάνατός του ήλθε λίγες ημέρες μετά την ήττα των δημοκρατικών δυνάμεων στην Ισπανία ­ κάτι που αυτόματα μας παραπέμπει στον θάνατο του Πάμπλο Νερούδα, λίγες ημέρες μετά το αμερικανοκίνητο πραξικόπημα του Πινοσέ στη Χιλή που ανέτρεψε τη δημοκρατικά εκλεγμένη κυβέρνηση του Αγέντε. Οι ομοιότητες όμως των δύο ποιητών της Νότιας Αμερικής δεν σταματούν στο ληξιαρχικό γεγονός της ομοιότητας του θανάτου τους. Ηταν και οι δύο δοσμένοι στον απλό άνθρωπο και η ποίησή τους ήταν ανθρωποκεντρική. Ο Βαλιέχο πρώτα και ο Νερούδα 50 χρόνια αργότερα έφεραν μια αισθητική επανάσταση στην ποίηση της Λατινικής Αμερικής.

Τετραγωνισμένα φύλλα

Τετραγωνισμένα φύλλα
φύλλα πουλημένης έκφρασης
φιγουράρουν αποβλακωτικά
πίσω από πάγκους
με χυμένα σκουπίδια
Έγινε το rock στίβες αποτσίγαρων
από πελάτες pub
που τραβολογιούνται
από χιλιοτυπωμένες φάτσες
λόγια και παραγγελιές
για κανάλια φυγής
Ταβέρνα , καφετέρια , pub
στρατόπεδο , σπίτι
Πάλι απ` την αρχή.
Κόλλησαν όλα στο μυαλό μου
σαν χυμένοι καφέδες
ξεραμένοι στα ίδια
λουστραρισμένα τραπεζάκια.
Έμποροι μεταπουλούν
την ευχαρίστηση
με δόσεις άφιλτρων χειμάρων κοροϊδίας
σ’ αντάλλαγμα χρυσάφι
και πιοτό για παραλλαγή