ΑΓΕΡΩΧΗ ΑΡΧΟΝΤΙΣΣΑ

Με τη Λιλή γνωριστήκαμε την επομένη των Φώτων του 1995, αν και ήμασταν γείτονες από το φθινόπωρο του 1989, όταν είχα μετακομίσει στο κέντρο της Αθήνας, σε μια μονοκατοικία της οδού Βουλγαροκτόνου. Στην πίσω της μεριά είχε κήπο κι άλλο ένα σπίτι, όπου ακόμα και σήμερα κάθεται μια γνωστή δικηγόρος και φίλη καλή. Η Λιλή έμενε στη Ζωοδόχου Πηγής 121, ψηλά, προς την Αλεξάνδρας, στον πάνω όροφο μιας παλιάς διπλοκατοικίας με θέρμανση. Η πλαϊνή της πλευρά αντίκριζε τον μικρό μας κήπο. Το βράδυ αργούσε να σβήσει το φως στο γραφείο της. Την ημέρα, συνήθως αργά τα απογεύματα μα και κάμποσες νύχτες, ακουγόταν συχνά δυνατή κλασική μουσική και άριες από μελοδράματα.
Το φθινόπωρο του 1991, την είχαμε επισκεφθεί με μια φίλη καλή, προκειμένου να της ζητήσουμε μια συνέντευξη για ένα περιοδικό. Γνωρίζαμε ότι, εδώ και κάμποσα χρόνια, έγραφε μια μελέτη που αφορούσε τη σχέση ανδρών-γυναικών, ένα από τα πιο αγαπημένα της θέματα. Ήταν λιγάκι διστακτική, πρώτη φορά μας έβλεπε. Μας κράτησε στην είσοδο και, χωρίς να το αποκλείσει, μας άφησε να καταλάβουμε ότι δεν ήταν ζήτημα τού παρόντος. Τη βασάνιζε, προφανώς, ο όγκος του υλικού που είχε συγκεντρώσει για το τελευταίο της βιβλίο, Από τη Μήδεια στη Σταχτοπούτα: Η ιστορία του φαλλού (εκδ. Αλεξάνδρεια1998).
Κάμποσες φορές, την είχα τσακώσει να πετά πακέτα με φαγώσιμα στα γατιά που ευδοκιμούσαν στον κήπο μας. Σκάλωναν συχνά στα κλαδιά των οπωροφόρων δέντρων, ατηγάνηστα νοστιμότατα ψάρια, δεν μπορούσες όμως να σταθείς από τη βρώμα, αν έμεναν μπλεγμένα στα κλαδιά και στα φυλλώματα. Όταν της έγινε η παρατήρηση, ερχόταν και τάιζε τις γάτες στον κήπο μας, παρά το γεγονός ότι έπρεπε να κατέβει δυο μεγάλες σκάλες -η μία ήταν ξύλινη, έτριζε- και να τις ανέβει μετά, παρά τα χρόνια που βάραιναν στην πλάτη της. Αν θυμάμαι καλά, ήταν αρχή καλοκαιριού του 1993.

Ο λογοτεχνικός κανόνας της ποίησης που ακόμη ισχύει είναι στο ΒΙΠΕΡ νούμερο 100. Από φήμες μάλλον ο Αλ. Αργυρίου συνέταξε αυτή την ανθολογία ποίησης. Έχουν προστεθεί μονάχα αναβαθμισμένοι ο Καρούζος, που ήταν στην άλλη ανθολογία της Αγκύρας, η Δημουλά και ο Γκανάς. Σαράντα χρόνια κομφορμιστικής κριτικής δεν κατάφεραν να προσθέσουν τίποτε άλλο σταθεροποιημένο στον κανόνα της ποίησης. Διότι δεν είναι μόνον η Μιμή που κούναγε συνέχεια την κουδουνίστρα της δημοσιότητας, είναι και η έλλειψη ρίσκου από τους κριτικούς της λογοτεχνίας, που ήρθε και κούμπωσε το πράγμα… Οι μισοί στα πόστα των εφημερίδων, οι άλλοι στα πόστα των εκδοτικών, ευλογούσαν εισόδους και εξόδους κατά το βαθμό της ακινδυνότητας ως προς τα γραφόμενά τους…Οπόταν πλάτανος η ιστορία…και κουρδιστό παιχνίδι ευρώπη…και χοληστερίνη του Κάλβου…και μύρια όσα φαιδρά…

COMUNICATO STAMPA

Sesta edizione degli
Incontri Internazionali di Poesia
dedicati a Izet Kiko Sarajlić
Sarajevo 2007

Sarajevo 19 settembre 2007 – Nei giorni 28, 29, 30 settembre a Sarajevo, al Kino-Teatar “Prvi maj” (Kino “Bosna”, Via Alipašina, 19), si svolgerà la sesta edizione degli “Incontri internazionali di poesia dedicati a Izet Kiko Sarajlić”- Sarajevo 2007.
La manifestazione è curata da Multimedia Edizioni/Casa della poesia di Baronissi/Salerno con il sostegno dellʼAmbasciata dʼItalia a Sarajevo, il Comune di Sarajevo, P.E.N. Centar della Bosnia Erzegovina, il Circolo 99 di Sarajevo, la Società Dante Alighieri e con le numerose istituzioni e i centri di cultura tra i quali la Regione Campania, il Centro culturale francese “Andrè Malraux” di Sarajevo, le aziende italiane SOL, STOCK, UPI Banka – Intesa Sanpaolo, Italsvenska – Gruppo CRABO, la Camera di Commercio Industria Artigianato e Agricoltura di Trieste, lʼAmbasciata di Spagna, Ministero della Cultura Spagnolo, Dipartimento Generale dei Libri, degli Archivi e delle Biblioteche, lʼAmbasciata dʼEgitto, lʼAmbasciata degli Stati Uniti dʼAmerica, lʼAmbasciata di Turchia, il Center P.E.N. Sloveno, International Writers Program, Foundation for the Production and Translation of Dutch Literature, Amsterdam, Pro Helvetia Sarajevo, UTL/Cooperazione italiana.
Questo evento poetico, dedicato a Izet Kiko Sarajlić, Presidente onorario della Casa della poesia, scomparso il 2 maggio 2002, ha lo scopo di realizzare quello che negli ultimi anni era stato il sogno del grande poeta bosniaco, riportare la grande poesia internazionale nella sua Sarajevo. A dodici anni dalla fine della terribile guerra di Bosnia e dallʼassedio della sua capitale, acquista un valore simbolico e politico, ricollocare la capitale bosniaca in un progetto che abbia come centralità una cultura dellʼincontro, dello scambio e della fratellanza.

ΚΙΝΔΥΝΕΥΕΙ, ΑΡΑΓΕ, Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ ΕΠΕΙΔΗ ΔΕΝ ΚΡΙΝΕΤΑΙ
ΣΤΙΣ ΕΦΗΜΕΡΙΔΕΣ ΚΑΙ ΑΠΑΞΙΩΝΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟ ΕΥΡΥ ΑΝΑΓΝΩΣΤΙΚΟ
ΚΟΙΝΟ (ΤΗΣ ΠΕΖΟΓΡΑΦΙΑΣ); Η ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΗ ΚΑΙ
ΣΤΑΘΕΡΗ ΥΠΕΡΟΧΗ ΤΗΣ ΣΕ ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΜΕ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΕΖΟΓΡΑΦΙΑ,
ΑΛΛΑ ΚΑΙ Ο ΣΤΟΧΑΣΜΟΣ ΤΩΝ ΠΟΙΗΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ
ΤΕΧΝΗ ΤΟΥΣ, ΔΙΝΟΥΝ ΜΙΑΝ ΕΝΘΑΡΡΥΝΤΙΚΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗ
Το γεγονός ότι στα ένθετα των εφημερίδων για το βιβλίο δεν υπάρχει, εδώ και καιρό, συστηματική κριτική αποτίμηση της σύγχρονης ποιητικής παραγωγής είναι αδιαμφισβήτητο. Στα ένθετα αυτά, βιβλιοκριτικά κείμενα για ποιητικά βιβλία δημοσιεύονται πλέον, σε αντίθεση με ό,τι συνέβαινε πριν από μερικές δεκαετίες, με δυσκολία και εξαιτίας κυρίως διαφόρων συγκυριών που αφορούν στον κρινόμενο ποιητή ή στον κρίνοντα κριτικό ή στη μεταξύ τους σχέση. Ανήκω σε όσους αποθαρρύνονται ή και ενοχλούνται από την τόσο αισθητή μείωση της παρουσίας της ποίησης στα εν λόγω ένθετα. Πάντως, οι συχνές, ιδιωτικές ή δημόσιες, κατηγορίες ενός μέρους της λογοτεχνικής κοινότητας προς τους υπεύθυνους δημοσιογράφους των ένθετων για το βιβλίο ότι δεν δίνουν σημασία στην ποίηση δεν έχουν ιδιαίτερο νόημα, επειδή οι επιλογές των δημοσιογράφων ως επαγγελματιών ευθυγραμμίζονται με τις διαθέσεις του αναγνωστικού κοινού γύρω απ΄ ό,τι ασαφώς θεωρείται σήμερα λογοτεχνικό βιβλίο. Εν προκειμένω, η επιλογή να μην κρίνεται συστηματικά η ποίηση στα ένθετα των εφημερίδων, εντύπων μεγάλης κυκλοφορίας, οφείλεται στην πανθομολογούμενη υπερίσχυση, τις τρεις τελευταίες δεκαετίες, της πεζογραφίας στις προτιμήσεις του κοινού και στη συνακόλουθη στροφή της μεγάλης πλειονότητας όσων γράφουν (ή προσπαθούν να γράψουν) από την ποίηση στην πεζογραφία. Προς αποκατάσταση, μάλιστα, μιας πιο ισορροπημένης αποτίμησης των ένθετων για το βιβλίο, πρέπει να δεχτούμε ότι αυτά, παραχωρώντας τη μερίδα του λέοντος στην ελληνική και ξένη πεζογραφία, ορθώνουν κατά κανόνα ένα τείχος άμυνας, καθώς οι συνεργάτες τους αγνοούν την ιδιαίτερα ευπώλητη και πολύ φτηνού γούστου πεζογραφία και επιλέγουν εκείνη που τηρεί, λιγότερο ή περισσότερο κατά περίπτωση, τις ποιοτικές προδιαγραφές του είδους.