Η Όψη

Ο ερωδιός είν’ η όψη που’χει ο ποταμός.
Της νύχτας η όψη ειναι το φεγγάρι.
Ο ουρανός είναι η όψη του παντός.
Το χιόνι η όψη που το άσπρο έχει πάρει.

Η φάλαινα, η όψη που’χει ο ωκεανός.
Η όψη των νεκρών είναι το μνήμα.
Της κίνησης η όψη είναι ο τροχός.
Του κόκκινου η όψη είναι το αίμα.

Τα σύννεφα είναι η όψη του καιρού.
Το χέρι είναι η όψη του γαντιού.
Του φτερού η όψη είναι το πουλί.
Της αγάπης η όψη είσαι εσύ.

ΤΟ ΠΡΩΤΟ ΧΙΟΝΙ ΤΟΥ ΟΚΤΩΒΡΗ

ποίηση: Ντμίτρι Μερεζκόφσκι (1865-1941)

Το πρώτο χιόνι του Οκτώβρη στα ήσυχα πάρκα τα παρατημένα, κάτασπρο σάβανο έχει στρώσει πάνω από κιτρινόφυλλα θλιμμένα!
Χαράματα στης λίμνης τον καθρέφτη θαυμάζοντας τις έρημες αλέες και βουβές, πώς κόβει ο κύκνος με τ’ άσπρο στήθος στου πάγου το γυαλί τόσες οργές!

Αλλά και στην ηλιόλουστη την όχθη, σαν πρώτη νίκη μετά απο καιρό ενάντια στη νεκρή λευκάδα του χιονιού, των ζωντανών φτερούγων το λευκό!
(1899)

Με αφορμή την παράσταση «Μια αχόρταγη σκιά» που σκηνοθετεί ο Μαριάνο Πενσότι, από 5 Μαρτίου έως 26 Απριλίου 2026, στη Μικρή Σκηνή της Στέγης Ιδρύματος Ωνάση, οι Εκδόσεις Δωδώνη εξέδωσαν το «εξαρχειώτικο» σενάριο του αργεντινού σκηνοθέτη, με τίτλο “Ο θεατής”, σε μετάφραση Κωνσταντίνου Παλαιολόγου.

Στο The audience (την κινηματογραφική εκδοχή του σεναρίου) πρωταγωνιστούν, μεταξύ άλλων, οι Καρυοφυλλιά Καραμπέτη, Περικλής Μουστάκης, Ιωάννα Κολιοπούλου, Παναγιώτης Εξαρχέας, Ηρώ Μπέζου.

Οι ενδιαφέροντες άνθρωποι είναι σαν τα νησιά, είπε: δεν πέφτεις πάνω τους στο δρόμο ή σε κάποιο πάρτυ τυχαία, πρέπει να ξέρεις που βρίσκονται και να πας να τους βρεις επί τούτου [1]. 

Το νησί του Αργεντίνου Μάριο Πενσότι επινοήθηκε σε μια αθηναϊκή θεατρική σκηνή, όπου οι θεατές παρακολούθησαν μια παράσταση σχετικά με τη ζωή της θρυλικής Ροζαλίας, μιας γυναίκας της Αντίστασης τα χρόνια της Κατοχής, που μεταμφιεζόταν σε ζητιάνα και κρυβόταν στον κινηματογράφο Βοξ στα Εξάρχεια για να γλυτώσει από τους Γερμανούς.

Όσο κι αν το παρελθόν είναι ένα ζώο αλλόκοτο [2] , μέσω του ευρήματος της ταυτόχρονης θεατρικής τους παρουσίας, ο συγγραφέας θα παρακολουθήσει έντεκα από αυτούς τους θεατές/θεάτριες το επόμενο 24ωρο της παράστασης στην καθημερινότητά τους, πέριξ των Εξαρχείων. Οι έντεκα ασύνδετες σκηνές συγκροτούν το σενάριο του δραματουργού από το Μπουένος Άιρες, το οποίο, όπως και η Ροζαλία, κατέληξε στον κινηματογράφο.

Στον Μπόρχες και στους μεταφραστές που δεν προδίδουν

Είναι μια φυλή παράξενη, διάσπαρτη στον κόσμο

γιατί αλλάζουν τον κόσμο.

Μεταφέρουν κόσμους από μια γλώσσα σε άλλη.

Αυτή είναι η δουλειά τους.

Κάνουν να χιονίζει στα αραβικά,

αλλάζουν το όνομα της θάλασσας,

κουβαλάνε καμήλες από τη Σαχάρα στη Σουηδία,

κάνουν τον Δον Κιχότε να ιππεύει τον Ροθινάντε

από τη Λα Μάντσα μέχρι τη Μαντζουρία.

Κάνουν πράγματα περίεργα, σχεδόν ανέφικτα.

Λένε στη γλώσσα τους πράγματα

που η γλώσσα αυτή ποτέ ξανά δεν είχε πει,

πράγματα που δεν ήξερε ότι μπορούσε να πει.

Γεννήθηκαν από την κατάρρευση του πύργου της Βαβέλ

κι από ένα όνειρο: μια μέρα

οι ψυχές που τώρα ζουν απ’ άκρη σ’ άκρη της Γης

να γνωριστούν, να συνεννοηθούν και να αγαπηθούν.