Η μετάφραση των δύο ποιημάτων αποτελούν προϊόν εργαστηρίου συλλογικής μετάφρασης που συντόνισε ο Κωνσταντίνος Παλαιολόγος, στις 17 Ιουνίου 2026, στο πλαίσιο του 18ου Φεστιβάλ ΛΕΑ, παρουσία της φιλολόγου και μελετήτριας της Γενιάς του ’27, Πέπα Μέρλο.
Συμμετείχαν οι μεταφράστριες/ές: Μαρία Αθανασιάδου, Ηλέκτρα Αναγνώστου, Μυρτώ Γαρεφαλάκη, Δέσποινα Γιαβάση, Αναστασία Γιαλαντζή, Κονστάνς Ελμαλόγλου, Eduardo Lucena, Αλίκη Μανωλά, Ματίνα Μπίλλια, Στέλλα Παναγοπούλου, Laura Salas, Σοφία Φερτάκη, Βάσω Χρηστάκου.
Λουθία Σάντσεθ Σαορνίλ
ΥΜΝΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ
Γροθιά ψηλά, γυναίκες της Ιβηρίας
προς ορίζοντες που κυοφορούν φως
μέσα από δρόμους φλεγόμενους,
τα πόδια στη γη
το μέτωπο στο γαλάζιο.
Τιμώντας υποσχέσεις ζωής
ας αψηφήσουμε την παράδοση
ας πλάσουμε τον ζεστό πηλό
ενός κόσμου γεννημένου απ՚ τον πόνο.
Στο τίποτα να βυθιστεί το παρελθόν
Τι μας νοιάζει το χθες!
Θέλουμε να γράψουμε ξανά
τη λέξη ΓΥΝΑΙΚΑ.
Εμπρός, γυναίκες του κόσμου,
με τη γροθιά υψωμένη στο γαλάζιο,
μέσα από δρόμους φλεγόμενους,
εμπρός,
με το πρόσωπο στο φως.
Romancero de mujeres libres (1937)
* Η Λουθία Σάντσεθ Σαορνίλ (Μαδρίτη, 1895–Βαλένθια, 1970) ήταν μια ποιήτρια του ουλτραϊστικού κινήματος, αναρχική ακτιβίστρια και αγωνίστρια για τη γυναικεία χειραφέτηση.
*****
Άνχελα Φιγκέρα Αϊμέριτς
ΕΞΕΓΕΡΣΗ
Θα ’ναι οι μανάδες που θα πουν: Φτάνει.
Αυτές οι γυναίκες που κουβαλούν αιώνες
υπάκουης δουλειάς, υπομονής,
σαν αγελάδες πράες και δεδομένες
που θλιμμένα γεννούν και αποδέχονται
μ’ ένα μακρόσυρτο, παραπονεμένο μουγκανητό
την αρπαγή και τη σφαγή των μικρών τους.
Θα ’ναι οι μανάδες όλες που θα αρνηθούν
να παραχωρήσουν τις κοιλιές τους στο ανώφελο έργο
της σύλληψης μονάχα για τον λάκκο.
Καρπό να δίνουν στη ζωή όταν ξέρουν
ότι δεν θα ωριμάσει μες στα κλαδιά τους.
Να μην γεννούν άλλους Άβελ και Κάιν.
Καμιά δεν θα θελήσει να δώσει βοσκή υποταγμένη
στο μίσος που πυορροεί ασταμάτητα
από τα τέσσερα σημεία του ορίζοντα.
Όταν ο έρωτας με το ηχηρό του πρόσταγμα,
ενεργοποιεί τα σωθικά μας
και μια μυστική ευφορική πλημμυρίδα
τσακίζει τη λυγεράδα της μέσης μας,
γνωρίζουμε και αποδεχόμαστε για το παιδί
ένα σκληρό πεπρωμένο εργαλείου,
ένα εκκρεμές από τη χαρά στο δάκρυ.
Γιατί έτσι πλέκει η ζωή τα μονοπάτια της
με πληρότητα ημερών και βημάτων
προς έναν θάνατο δίκαιο και αυθεντικό,
όχι στο πρόωρο χτύπημα της οργής.
Γιατί να πασχίζουμε για στάχυα που ωριμάζουν
για να τα θερίσουν πολυβόλα;
Γιατί να γεμίζουμε φυλακές και στρατώνες;
Γιατί να προμηθεύουμε σάρκα με νεύρα
στα πικρά αγκάθια του συρματοπλέγματος,
στόματα στην πείνα και μάτια στον τρόμο;
Είναι άραγε αναγκαίο να διαιωνίζουμε έναν κόσμο
όπου το πιο ευωδιαστό κι αγνό αίμα
δεν αξίζει όσο ένα λίτρο πετρέλαιο,
και ο χρυσός ζυγίζει πιο πολύ από την ομορφιά,
και μια καρδιά, ένα πουλί, ένα τριαντάφυλλο
δεν έχουν την αξία του ουρανίου;
El grito inútil (1952)
*Η Άνχελα Φιγκέρα Αϊμέριτς (Μπιλμπάο, 1902–Μαδρίτη, 1984) ήταν Ισπανίδα συγγραφέας, εκπρόσωπος της λεγόμενης ξεριζωμένης ποίησης, της πρώτης λογοτεχνικής γενιάς της μετεμφυλιακής Ισπανίας. Αν και κατηγοριοποιήθηκε από τους κριτικούς στην ομάδα της αποκαλούμενης κοινωνικής ποίησης, εκείνη δεν αποδέχθηκε ποτέ την εν λόγω ταμπέλα.
