ΓΙΑ ΤΟΝ WALT WHITMAN

Με δάσκαλο τον ίδιο του τον εαυτό, νιώθοντας πως ο ποιητής οφείλει να είναι άνθρωπος πλήρης (εμπειρικός και σκεπτόμενος), με την αυτοπεποίθηση ενός πανοραματικού πνεύματος, ο Ουόλτ Ουίτμαν συνέγραψε τα περίφημα ποιήματά του που αποτέλεσαν την συγκεντρωτική συλλογή «Φύλλα Χλόης». Εξίσου μυημένος στην μεταφυσική του πνεύματος, όσο και στην ιερότητα της σπατάλης του ανθρωπίνου δράματος, ο Ουίτμαν συνέθεσε ποιήματα που έμελλε να παίξουν τον ρόλο της πιο αξιόπιστης και απρόσβλητης μήτρας της Αμερικανικής ποίησης, αποτέλεσαν την βίβλο της. Ο άνθρωπος και ποιητής Ουίτμαν εμφανίστηκε παράδοξος και προκλητικός εξαιτίας των ασυνήθιστων μέτρων του. Μάλλον ο πρώτος (μετά τους Άγγλους Μίλτον και Μπλέηκ) τόσο εύχυμος και με απίστευτη περιεκτικότητα ποιητής του δυτικού ημισφαιρίου, που δεν άφησε σχεδόν τίποτα έξω από την ποίησή του. Ο Ουίτμαν απέδειξε αποφασιστικά πως οι πολιτικοί, οι διανοούμενοι και οι φιλόλογοι δεν μπορούν να είναι αρκετοί για να δημιουργηθεί ο νέος άνθρωπος, και πως η δημοκρατία απορρέει αποκλειστικά από τις ηθικές και πνευματικές αξίες, όχι από τον καθιερωμένο (χειραγωγημένο) τρόπο ζωής και σκέψης των κοινωνιών.
Ο Ουίτμαν ήταν εκείνος που ανέλαβε να αντικαταστήσει τους ημίθεους της αγγλικής παράδοσης και του γλαφυρού βικτοριανού αισθηματισμού με τους νέους και προκλητικούς του θεούς. Στην εποχή της πάντως η ποίησή του, πέρα από την άμεση και ενθουσιώδη επικρότηση του Ραλφ Ουάλντο Έμερσον, κρίθηκε ανούσια και άξεστη. Στην πορεία όμως ο Ουίτμαν δικαιώθηκε απόλυτα με την εμφάνιση αμερικανών ποιητών που ανεξάρτητα από τις προσδοκίες και τα οράματά τους κατέδειξαν την αμίμητη δυναμική των ιδεών και του ύφους του στο έργο τους. Τα πιο λαμπρά παραδείγματα αυτής της συνέχειας ήταν ο Χαρτ Κρέην, ο Χάρολντ Νορς και ο Άλλεν Γκίνσμπεργκ.

Η ποίηση θʼ αρχίσει ξανά….όταν τη σεβαστούμε λιγότερο. Προσωπική ρήση μεν αλλά και προσωπική ανάγκη η οποία στη δεύτερη ποιητική συλλογή του 31χρονου Γιάννη Στίγκα Η όραση θʼ αρχίσει ξανά βρίσκει μια στέγη –ή να το πω καλύτερα βρίσκει αγάλματα-ποιήματα που μορφοποιούν τις ιδέες-επιθυμίες της ανάγνωσής μου, ανεξαρτήτως βεβαίως των προθέσεων του ποιητή.

Το όνομά του οικείο, η μορφή του -προσωπικά- άγνωστη, μέχρι που τον άκουσα να απαγγέλλει ποιήματά του. Γερμένο σώμα προς τα δεξιά, φωνή κυματίζουσα, εύθραυστα νευρώδης, καθαρή. Δε γνωριστήκαμε. Οι λέξεις προηγούνται. Προς το παρόν τουλάχιστον.

Οι λέξεις που μοιάζουν στα περισσότερα ποιήματα του να κάνουν ένα αγώνα δρόμου για το ποια θα κατακτήσει την άκρη της σελίδας, ποια θα κερδίσει το στίχο μόνη, νικήτρα της γραμμής. Αυτό ως πρώτη εντύπωση εξωτερικής βεβαίως υφής, εσωτερικής όμως ρυθμολογίας της ανάγνωσης, σαφώς χωρίς να διεκδικεί την πρωτοτυπία αυτής της επιλογής διεκδικώντας όμως το αλάθητο του ενστίκτου. Δείγμα:

Μια μέρα

και θα παίξουμε

                       εδώ η ζωή
                                   εκεί η ζωή

                        αλλιώς
                                το παιχνίδι της ικεσίας

Η πιο λευκή
                            κερδίζει

(Τόσο πικρό χρυσάφι, ΙΙΙ)

Τηρώντας τη γραπτή υπόσχεση της 31ης Οκτωβρίου 2007, ημερομηνία γέννησης του Ναπολέοντα Λαπαθιώτη πριν από 119 χρόνια, επανέρχομαι σήμερα στον ποιητή, 64 χρόνια μετά την αυτοκτονία του. Πριν προχωρήσω στο κυρίως θέμα, οφείλω να διευκρινίσω τα εξής, όσον αφορά αυτό καθαυτό το αναπότρεπτο και μοιραίο γεγονός: τον εκούσιο θάνατο και την κηδεία του. Σημειωτέον ότι με τον ποιητή δεν έγινε ό,τι «συνέβη» με τον καβαφικό Οροφέρνη: «Το τέλος του κάπου θα γράφηκε κʼ εχάθη× / ή ίσως η ιστορία να το πέρασε, / και, με το δίκιο της, τέτοιο ασήμαντο / πράγμα δεν καταδέχθηκε να το σημειώσει…» Η ζωή και ο θάνατος του Λαπαθιώτη δεν πέρασε στα ψιλά των εφημερίδων και των περιοδικών εκείνης της εποχής, αλλά και μεταγενέστερων. Ολόκληρη φιλολογία (και παραφιλολογία, μιας και το αίμα και το σεξ φαίνεται ότι είναι διαχρονικές «αξίες»!) έχει αναπτυχθεί πάνω στο συγκεκριμένο θέμα. Αν και δεν μπορώ να θυμηθώ τώρα ποιος την έχει διατυπώσει, συμμερίζομαι απόλυτα την άποψη ότι ο μύθος που, εδώ και πάρα πολλά χρόνια, έχει δημιουργηθεί για τον Λαπαθιώτη είναι, δυστυχώς, ισχυρότερος από τα πραγματικά γεγονότα. Αυτό είναι δυσάρεστο, μιας και οδήγησε σε πολλές παρανοήσεις και διαστρεβλώσεις.
Σύμφωνα με τις υπάρχουσες μαρτυρίες, είναι γνωστό ότι ο Λαπαθιώτης αυτοκτόνησε τη νύχτα της 7ης προς 8η Ιανουαρίου 1944, με περίστροφο (δικό του ή του πατέρα του, αν και υπάρχει μια ελαφρότατη και κακεντρεχής παραλλαγή, ότι επρόκειτο για ένα μικρό «γυναικείο» περίστροφο, της μητέρας του τάχα μου). Μια άλλη εκδοχή σύμφωνα με την οποίαν κατακρεουργήθηκε με τσεκούρι, δεν μπορώ να τη δεχτώ και να την πιστέψω. Ο κύριος λόγος είναι ο εξής. Αδυνατώ να φανταστώ τον Λαπαθιώτη, θηρευτή και εραστή του Ωραίου, ένθερμο και άκρατο θιασώτη του Αισθητισμού, ο οποίος αναγόρευσε σε Τέχνη την ίδια του τη Ζωή, να προβαίνει σε μιαν τόσο ειδεχθή και αποτρόπαιη πράξη. Εξάλλου, οι εφημερίδες εκείνης της εποχής επιβεβαιώνουν την πρώτη εκδοχή του θανάτου του.
Είναι βέβαιο ότι αυτοπυροβολήθηκε στην καρδιά του, το απονενοημένο διάβημα συνέβη μετά τη 12η ώρα νυχτερινή της 7ης – ξημερώνοντας η 8η Ιανουαρίου 1944.

ΓΙΩΡΓΟΣ Κ. ΚΑΡΑΒΑΣΙΛΗΣ : «ΠΟΙΗΣΕΙΣ» (1963-2003)
«Γαβριηλίδης» , Αθήνα , 2004.

Ο Γιώργος Κ Καραβασιλης από την πρώτη κιόλας συλλογή του « Η γραφή και το μαχαίρι» (1970), όρισε με σαφήνεια την ποιητική του ιδεολογία την οποία υπηρέτησε από τότε μέχρι και σήμερα με αφοσίωση απαρέγκλιτη, συγκερνωντας πάντα με επιτυχία το εκπορευόμενο από τα βάθη των αιώνων κλασικό με το σύγχρονο για να παραμένει έτσι αθεράπευτος λάτρης της φύσις, του ερωτά και του γυναικείου κυρίως σώματος αλλά και της κρυφής υπέροχης μουσικής του.
Μιας μουσικής που αρκετά χρόνια αργότερα, ο ίδιος θα μας αποκαλύψει τον μυστικό εκείνον δρόμο μέσω του οποίου την συνάντησε και την συναντάει στο ποίημα του «Η Κενα » της συλλογής του « Φαγιάντσες » (1982-1984), το οποίο μάλιστα επανέρχεται μαλιστα για δυο ακόμα φορές (ελαφρός παραλλαγμένο) και στις συλλογες του « υπερ των μουσων» (1990) και « το ματι του τοπιου» (2001) :

Της σάρκας –

Η Κενα ,
Η βραζιλιάνικη φλογέρα,
Τον πιο γλυκό της ήχο βγαίνει,
Όταν πέσει στο χέρι
Που την φτιάνει,
Από περόνη κοριτσιού
Δεκαοχτώ χρονό.

Σήμερα Τρίτη 23-10-2007 κηδεύουμε τον Θανάση Κωσταβάρα στο κοιμητήριο Χαλανδρίου στις 15:30

Ο Κωσταβάρας μέσα από τις ανθολογίες

Ο ποιητής δεν επιλέγει τη γενιά του, την χρεώνεται. Ο Θανάσης Κωσταβάρας καταχωρήθηκε στην πρώτη μεταπολεμική γενιά, από πολύ νωρίς και δικαίως. Είναι παρών σε όλες τις σχετικές ανθολογίες, και στα περιστασιακά αφιερώματα των περιοδικών, και είναι φυσικά ένας από τους 47 ποιητές που ανθολογεί ο Αλέξανδρος Αργυρίου , στον σχετικό τόμο της ¨Ελληνικής Ποιήσεως¨ των εκδόσεων Σοκόλη. Ως αναγνώστες, η συγκεκριμένη ανθολογία, μας αφήνει με το αίσθημα της πληρότητας, και της μνημειακής καταχώρησης ποιητών και ποιημάτων, με τις φωτογραφίες τους, τα χειρόγραφά τους, τα εκτενή βιογραφικά στοιχεία, και ο καθένας πλέον μπορεί να διαμορφώσει την προσωπική του άποψη για τον ποιητή που τον ενδιαφέρει κι ενδεχομένως να μην ψάξει στις πηγές πλέον, για περισσότερα ποιήματα. Μία ανθολογία πρέπει να δημιουργεί περιέργεια, να αφυπνίζει, να ερεθίζει την αναζήτηση για μια καλύτερη γνωριμία με τον ποιητή και το έργο του, κι όχι να αποτελεί την ταφόπλακα της ζωής και του έργου του.