Επιθεώρηση Ποιητικής Τέχνης

Κατηγορία

Αναγνώσεις

Αναγνώσεις

Αναγνώσεις

Ο νέος ελληνικός κινηματογράφος σε 9 dvd από το Ποντίκι (γράφει η Άντυ Δημοπούλου)

The Magic Roundabout divx Northfork trailer Dr. Strangelove or: How I Learned to Stop Worrying and Love the Bomb movie

Η εφημερίδα «Το Ποντίκι» προσφέρει από τις 12 Φεβρουαρίου μία συλλογή εννέα ταινιών (μία κάθε εβδομάδα), αφιερωμένες στον σύγχρονο ελληνικό κινηματογράφο και τους δημιουργούς του.
Ο Νέος Ελληνικός Κινηματογράφος (αυτό που ονομάζουμε ΝΕΚ από τα αρκτικόλεξα) προκύπτει με τη μεταπολίτευση. Η αντίθεση ανάμεσα σε μία μοντέρνα τεχνική και ένα διδακτικό περιεχόμενο οδηγεί ορισμένους σκηνοθέτες να χρησιμοποιήσουν έναν πιο έμμεσο, πιο σύγχρονο και επομένως πιο αποτελεσματικό τρόπο έκφρασης για να διαφοροποιηθούν. Η κυριαρχία του πολιτικού στοιχείου φαίνεται τόσο μέσα από τη θεματολογία όσο και από καινοτόμες καλλιτεχνικές πρακτικές που δίνουν έμφαση στο ρόλο του σκηνοθέτη. Το «cinema dʼ auteur» κάνει την άφιξη του και στην Ελλάδα, ενώ παράλληλα εκπληρώνεται η ανάγκη για την ανάδειξη μίας σύγχρονης μυθοπλασίας με διαχρονικά μηνύματα που έχει ως βάση τη νεοσύστατη κοινωνία.
Οι νέες γενιές που είχαν δώσει δείγματα της δουλειάς τους ήδη από την περίοδο της δικτατορίας είναι ελεύθεροι να καταθέσουν τη δική τους καλλιτεχνική άποψη μέσα σε ένα νέο κοινωνικοπολιτικό πλαίσιο που τους καλεί. Κάποιοι από αυτούς είχαν μαθητεύσει κοντά στον Φίνο (όπως ο Βούλγαρης, ο Φέρρης, ο Σταμπουλόπουλος) αλλά μετά ακολούθησαν το δικό τους δρόμο, με ανεξάρτητες παραγωγές. Άλλοι, μαθήτευσαν εκτός Ελλάδας όπως ο Θέος, ο Βρεττάκος και η Μαρκετάκη. Ταινίες όπως «Η Ευδοκία» (1971) του Αλέξη Δαμιανού, το «Happy Day» (1976) του Παντελή Βούλγαρη και οι ταινίες του Θόδωρου Αγγελόπουλου (δεν συμπεριλαμβάνονται στην προσφορά) δίνουν το έναυσμα για μια νέα, πιο περιεκτική τόσο σε μηνύματα όσο και σε τεχνικές πρακτικές, θέαση του κινηματογράφου.

Διαβάστε περισσότερα
Αναγνώσεις

Ίρβιν Γιάλομ συνέντευξη στην Ελπίδα Πασαμιχάλη και Πρόσκληση της ΠΕΨΑΕΕ

Η σκέψη του θανάτου προκαλεί φόβο και θλίψη στους περισσότερους ανθρώπους. Είναι μία σκέψη απωθητική που προτιμούμε να αποφεύγουμε. Και όμως ο διακεκριμένος Αμερικανός ψυχοθεραπευτής Ιρβιν Γιάλομ με το βιβλίο του «Με το βλέμμα στον ήλιο: ξεπερνώντας τον τρόμο του θανάτου» το οποίο πραγματεύεται αυτό ακριβώς το ζήτημα, κατόρθωσε να προσθέσει ακόμη ένα best-seller στο ενεργητικό του. Γεγονός που αποδεικνύει ότι το «δυσάρεστο» αυτό, πλην αναπόφευκτο θέμα, προβληματίζει τον σύγχρονο άνθρωπο, ο οποίος, αφού μέχρι στιγμής δεν μπορεί να διεκδικήσει την… αθανασία, αναζητεί τουλάχιστον νέους τρόπους προσέγγισης για το γεγονός ότι είναι θνητός! Ο Ιρβιν Γιάλομ που σε λίγες μέρες θα βρίσκεται στη χώρα μας, σε συνέντευξή του στον «ΕΤ-Κ» αναλύει τη δική του οπτική γωνία για το θέμα , αλλά και την επίδραση που είχαν στις απόψεις του οι αρχαίοι Έλληνες φιλόσοφοι, από τον Σωκράτη μέχρι τον Επίκουρο, το όνομα του οποίου αναφέρεται και στον τίτλο της ελληνικής έκδοσης του βιβλίου του.
-Αναφέρετε στο βιβλίο σας ότι αν μπορούσαμε να αποδεχτούμε την ιδέα του θανάτου θα πλουτίζαμε τις ζωές μας ψυχικά. Τι ακριβώς εννοείτε;
Ο θάνατος είναι ένα θέμα που απασχολεί τους ανθρώπους από πολύ παλιά και μάλιστα τους αρχαίους Έλληνες στοχαστές, όπως ο Σωκράτης, που ζητούσε από τους ανθρώπους να σκεφτούν και να φιλοσοφήσουν πάνω σε θέματα ζωής και θανάτου και να τα αποδεχτούν. Νομίζω ότι πολλές φορές χάνουμε τη ζωή μας απασχολούμενοι με μικρά και ασήμαντα πράγματα. Αν καταφέρουμε να δείξουμε τον δέοντα σεβασμό στο γεγονός ότι δεν είμαστε αθάνατοι και ότι μόνο μία φορά ζούμε, αυτομάτως η ζωή μας θα άλλαζε και θα μας δινόταν η ευκαιρία να στοχαστούμε επάνω στα πραγματικά σημαντικά πράγματα για το παρόν και το μέλλον μας.
-Θεωρείτε δηλαδή ότι η επίγνωση του θανάτου μας κάνει πιο συνειδητούς απέναντι στην ίδια τη ζωή μας;

The Scorpion King hd

Αυτό ακριβώς εννοώ. Έχω στην ιατρική μου εμπειρία παραδείγματα ανθρώπων που επρόκειτο να πεθάνουν από καρκίνο. Οι περισσότεροι από αυτούς αναγνώριζαν ότι η αρρώστια ήταν ένα κίνητρο για να αλλάξουν τη ζωή τους και να την αξιολογήσουν με διαφορετικό τρόπο, να αντιληφθούν το πραγματικό νόημα της ζωής.
-Στον τίτλο της ελληνικής έκδοσης του βιβλίου σας αναφέρεστε στον Έλληνα φιλόσοφο Επίκουρο. Για ποιο λόγο το κάνετε αυτό;
Αναφέρομαι στον Επίκουρο διότι στη φιλοσοφική του άποψη αναφερόταν ότι οι άνθρωποι ζουν, έχοντας στο μυαλό τους τη σκέψη του θανάτου. Ο Επίκουρος ήταν όμως πολύ σημαντικός και για τον τρόπο που επεξεργάστηκα αυτό το βιβλίο, διότι ο Επίκουρος μου έδωσε να καταλάβω ότι η φιλοσοφία έχει την δυνατότητα να θεραπεύσει την ανθρώπινη απελπισία. Έλεγε ότι η ανθρώπινη απελπισία οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στο γεγονός ότι οι άνθρωποι γνωρίζουν ότι είναι θνητοί και τους διακατέχει μεγάλος φόβος για το θάνατο.Λέει λοιπόν ότι ο πραγματικός φιλόσοφος είναι ένα είδος γιατρός για τις παθήσεις της ψυχής όπως είναι οι κλασσικοί γιατροί για τις παθήσεις του σώματος.

Διαβάστε περισσότερα
Αναγνώσεις

«Τη νύχτα που ο Φερνάντο Πεσσόα συνάντησε τον Κωνσταντίνο Καβάφη», επιμέλεια-κείμενο: Άντυ Δημοπούλου


«Τη νύχτα που ο Φερνάντο Πεσσόα
συνάντησε τον Κωνσταντίνο Καβάφη»

Σύνοψη: Baptists at Our Barbecue rip Στις 21 Οκτωβρίου του 1929, το υπερωκεάνιο Saturnia ξεκινά από την Τεργέστη το ταξίδι του προς την Αμερική, μαζεύοντας μετανάστες από τα λιμάνια της Μεσογείου.
Ένας νεαρός Έλληνας που επιβιβάζεται στην Πάτρα θα γίνει μάρτυρας μιας απρόσμενης συνάντησης: μια νύχτα, σ’ αυτό το πλοίο που κουβαλά τα όνειρα του Νέου Κόσμου, θα λάβει χώρα η εξίσου ονειρική αλλά και πραγματική συνάντηση δυο μεγάλων ποιητών του αιώνα που πέρασε: του Φερνάντο Πεσσόα και του Κωνσταντίνου Καβάφη.

Άποψη:
Ο τίτλος της ταινίας θα μπορούσε να ήταν: «Τη νύχτα που το ντοκιμαντέρ συνάντησε τη μυθοπλασία». Ο Στέλιος Χαραλαμπόπουλος προσπάθησε με αρωγό τη φαντασία να βρει έναν σύνδεσμο στις ζωές και το έργο δύο μεγάλων ποιητών του 20ου αιώνα, και το βρήκε στο όνομα Καπόπουλος. Ο Αλεξανδρινός Κωνσταντίνος Καβάφης και ο Φερνάντο Πεσσόα από τη Λισσαβόνα, (με τους παράλληλους εαυτούς του) συναντιούνται στην πραγματικότητα σε ένα κινηματογραφικό παραμύθι που καταφέρνει να είναι ικανοποιητικά πειστικό και ελκυστικό, ιδιαίτερα για τα ελληνικά δεδομένα. Η πρωτότυπη μουσική του Νίκου Κυπουργού λειτουργεί ευεργετικά στο κλίμα της ταινίας, το συναίσθημα και την χρονική τοποθέτηση (όπως και στο «Fugitive Pieces» που έπεται σύντομα). Η ποίηση αλλά και η ζωή των δύο ποιητών ξετυλίγονται σαν δύο κλωστές σε ένα κοινό κουβάρι. Με το τέχνασμα της συνάντησής τους, η αφήγηση αποκτά ενδιαφέρον και γλιτώνει τον θεατή από την πλήξη της άκρας φιλολογικής θέασης. Σε αυτό τον σκοπό και στην εξέλιξη της ιστορίας βοηθά σίγουρα η αναπαράσταση, που σε κάποια σημεία όμως γίνεται υπερβολική. Παράλληλα βαδίζει και η σκηνογραφία, που στο μεγαλύτερο μέρος της είναι πειστική, αν και σε κάποια σημεία πέφτει στο αμάρτημα του ετεροχρονισμού, και δεν είναι καθαρό αν αυτό που βλέπουμε είναι παρόν ή παρελθόν. Στο σύνολό του πάντως είναι ένα ευχάριστο ντοκιμαντέρ που ακροβατεί, ανάμεσα στον μύθο και την πραγματικότητα, χωρίς να κινδυνεύει να πέσει. Άλλωστε, λαμβάνοντας υπόψη τα ψέματα στην Τέχνη, ακόμη και του Πεσσόα, για τα κατασκευασμένα ετερώνυμά του, το «ψέμα» του σκηνοθέτη απενοχοποιείται και μπορεί να χαρακτηριστεί …«ποιητική αδεία».

Διαβάστε περισσότερα
Αναγνώσεις

Γιάννης Χρήστου, Μια Μουσική της Αντιπαράθεσης (Επίμετρο: Γιώργος Πρίμπας)

Μ’ ενδιαφέρει λοιπόν (προσωπικά) μια μουσική που έρχεται σε αντιπαράθεση• μια μουσική που θέλει ν’ ατενίσει κατάματα την αποπνιχτική επίδραση, ακόμα και τον τρόμο, ενός μεγάλου μέρους από την καθημερινή μας εμπειρία της ζωής• μια μουσική που δεν αποζητά να ξεφύγει τον αδυσώπητο χαρακτήρα των προτύπων όπου μέσα τους ξετυλίγεται ολοένα η εμπειρία αυτή. Μια μουσική που όχι μόνο δεν γυρεύει να ξεφύγει από την εμπειρία αυτή, αλλ’ αναζητά τις μορφές της για να τις καταβροχθίσει και να τις ξεράσει πάλι, έτσι όπως κάνουν και τα όνειρα.
Δε γίνομαι συνήγορος μιας μουσικής της βίας, μόλο που ένα μέρος (της μουσικής αυτής) ίσως συχνά φαίνεται ότι δεν είναι τίποτε άλλο από αυτό ακριβώς. Αντίθετα, εκείνο που μου φαίνεται σημαντικό είναι μια εκλέπτυνση (ή μια ευστροφία) στον τρόπο δράσης μας: Ένα ήρεμο ξέπλεγμα των νημάτων της πραγματικότητας• (…) το να γκρεμίζεσαι απαλά μέσα σε εικόνες παραμόρφωσης• μια αργή αποσύνθεση• ίσως και μια ματιά στο κενό του «επέκεινα» ή στο τίποτε.
Αν κάποια λογική υπάρχει σε μια τέτοια μουσική, είναι ίσως κάτι σαν τη λογική που λειτουργεί στα όνειρα – ή στους εφιάλτες – με την παράδοξη αντίστιξή τους των γεγονότων και τους εξωλογικών τους κατακερματισμούς ή τις έμμονες επαναλήψεις τους, ή τους ζοφερούς υπαινιγμούς και τις σκοτεινές τους αποκαλύψεις… Με τούτη τη λογική, φραγμοί δεν μπορεί να υπάρχουν. Ακριβώς όπως το καθετί – οσοδήποτε κοινότυπο, πολύπλοκο, αταίριαστο, παραμορφωμένο ή μη, αναγνωρίσιμο ή εντελώς αγνώριστο – μπορεί να παρουσιαστεί μέσα σ’ ένα όνειρο ως «συνιστώσα» του, έτσι και το καθετί, ή οποιαδήποτε δράση και σε οποιοδήποτε συνδυασμό, μπορεί δυνητικά να είναι μια συνιστώσα αυτής της μουσικής.
Μουσικοί και μη μουσικοί• ηθοποιοί και μη ηθοποιοί• χορευτές και άνθρωποι απλοί.
Ένας οποιοσδήποτε απ’ αυτούς ή και όλοι τους μπορούν να εκτελέσουν κάποια χειρονομία, να περάσουν σε κάποια δράση, να κινηθούν είτε σχηματίζοντας μια μορφή, όπως σε κάποιο χορό, είτε έξω από τη μορφή, όπως σε μια κατάσταση της (καθημερινής) ζωής. Ένας οποιοσδήποτε ή και όλοι τους μπορούν να παίξουν όργανα μουσικά και μη – απλά αντικείμενα που τα κρούουν ή τα χτυπούν το ένα με το άλλο ή και τα χρησιμοποιούν διαφορετικά για να παράγουν ήχο ή ακόμη, περίπλοκες ηλεκτρονικές συσκευές που επεξεργάζονται ήχους ζωντανούς ή play back, παράγοντας εφέ υπολογισμένα από πριν ή τυχαία: ήχους που είναι μουσικοί ή «συγκεκριμένοι» [concrete] ή αναπαράγουν τους συνηθισμένους ήχους της καθημερινής ζωής. Ένας οποιοσδήποτε ή και όλοι τους μπορούν να παίζουν μέσα στο πλαίσιο της κατηγορίας όπου ανήκουν (πράξη – λ.χ. ένας βιολιστής που παίζει βιολί) ή έξω από τα πλαίσια της κατηγορίας αυτής (μετάπραξη – λ.χ. ένας βιολιστής που ουρλιάζει).
Όλοι όσοι παίρνουν μέρος μπορούν να υπόκεινται σε διαδικασίες διάλυσης• ακρωτηριασμού του υλικού που παράγουν και αποσύνδεσης του: λ.χ. ένας εκτελεστής εκτελεί τις απαραίτητες κινήσεις (για να παράγει ήχο) αλλά δεν ακούμε κανέναν ήχο. Ή πάλι, έχουμε συμβάντα χωριστά που αντιπροσωπεύουν συστήματα εντελώς διαφορετικά αλλά που γίνονται μαζί. Απότομες διακοπές• εντελώς ξαφνικές επαναλήψεις (resumptions)• κατακερματισμούς• υπερβολές• παραμορφώσεις: έκλειψη.

Διαβάστε περισσότερα
Αναγνώσεις

Σπύρος Αραβανής, "Ιστορική θεώρηση του μαθήματος της ελληνικής λογοτεχνίας και της στοχοθεσίας του στα Αναλυτικά Προγράμματα της Μέσης Εκπαίδευσης" (Β' μέρος)

.!.

Το ‘Α μέρος εδώ: http://www.poiein.gr/archives/4101/index.html

Στα Αναλυτικά Προγράμματα κατά τη μεταπολιτευτική περίοδο, το μάθημα των Ν.Ε θα αντιμετωπιστεί ως ένας τρόπος «μετάβασης από την κούφια ρητορεία που αναπαράγει τη μειονεξία στη γόνιμη εμπέδωση του αισθήματος της συμμετοχής σε μια πολιτισμική κοινότητα». Όπως χαρακτηριστικά γράφει ο Ν. Παρίσης: «η πρώτη μεταπολιτευτική δεκαπενταετία, καθώς κυριολεκτικά σάρωσε τις πάλαι ποτέ ισχυρά κατεστημένες ψευτοαξίες, μείωσε αισθητά και το διδακτικό ρητορισμό στην περιοχή της λογοτεχνίας». Κύρια επιδίωξη των συντακτών των προγραμμάτων ήταν η εμμονή στην ποιότητα των κειμένων, προσπαθώντας να μείνουν μακριά από εθνικιστικά σχήματα και από μια φρονιματιστική-ιδεολογική χρήση του μαθήματος, όπως αυτή επιδιωκόταν τις προηγούμενες δεκαετίες. Τα βασικότερα χαρακτηριστικά της μεταρρύθμισης που πραγματοποιήθηκε το 1974 είναι τα εξής :
 άρχισε η συστηματική προσπάθεια για επιστημονική, ψυχολογική και παιδαγωγική οργάνωση του μαθήματος των Ν.Ε.
 έγινε διάκριση της διδασκαλίας της Νεοελληνικής Γλώσσας από τη διδασκαλία της Λογοτεχνίας.
 υπήρξε σταδιακή και βάσει επιστημονικού πλαισίου έκδοση των Κειμένων Νεοελληνικής Λογοτεχνίας.
 πραγματοποιήθηκε συστηματική αναγωγή στη Θεωρία της Λογοτεχνίας η οποία σε συνδυασμό με τον αισθητικό προσανατολισμό της διδασκαλίας των κειμένων, ανανέωσαν τη συνάντηση του δασκάλου με το μαθητή στο πεδίο της απόλαυσης του λογοτεχνικού κειμένου.
 ανθολογήθηκαν στα σχολικά εγχειρίδια, λογοτέχνες σύγχρονοι των μαθητών, ενισχύοντας έτσι το ενδιαφέρον τους για το μάθημα

Διαβάστε περισσότερα