The Magic Roundabout divx Northfork trailer Dr. Strangelove or: How I Learned to Stop Worrying and Love the Bomb movie

Η εφημερίδα «Το Ποντίκι» προσφέρει από τις 12 Φεβρουαρίου μία συλλογή εννέα ταινιών (μία κάθε εβδομάδα), αφιερωμένες στον σύγχρονο ελληνικό κινηματογράφο και τους δημιουργούς του.
Ο Νέος Ελληνικός Κινηματογράφος (αυτό που ονομάζουμε ΝΕΚ από τα αρκτικόλεξα) προκύπτει με τη μεταπολίτευση. Η αντίθεση ανάμεσα σε μία μοντέρνα τεχνική και ένα διδακτικό περιεχόμενο οδηγεί ορισμένους σκηνοθέτες να χρησιμοποιήσουν έναν πιο έμμεσο, πιο σύγχρονο και επομένως πιο αποτελεσματικό τρόπο έκφρασης για να διαφοροποιηθούν. Η κυριαρχία του πολιτικού στοιχείου φαίνεται τόσο μέσα από τη θεματολογία όσο και από καινοτόμες καλλιτεχνικές πρακτικές που δίνουν έμφαση στο ρόλο του σκηνοθέτη. Το «cinema dʼ auteur» κάνει την άφιξη του και στην Ελλάδα, ενώ παράλληλα εκπληρώνεται η ανάγκη για την ανάδειξη μίας σύγχρονης μυθοπλασίας με διαχρονικά μηνύματα που έχει ως βάση τη νεοσύστατη κοινωνία.
Οι νέες γενιές που είχαν δώσει δείγματα της δουλειάς τους ήδη από την περίοδο της δικτατορίας είναι ελεύθεροι να καταθέσουν τη δική τους καλλιτεχνική άποψη μέσα σε ένα νέο κοινωνικοπολιτικό πλαίσιο που τους καλεί. Κάποιοι από αυτούς είχαν μαθητεύσει κοντά στον Φίνο (όπως ο Βούλγαρης, ο Φέρρης, ο Σταμπουλόπουλος) αλλά μετά ακολούθησαν το δικό τους δρόμο, με ανεξάρτητες παραγωγές. Άλλοι, μαθήτευσαν εκτός Ελλάδας όπως ο Θέος, ο Βρεττάκος και η Μαρκετάκη. Ταινίες όπως «Η Ευδοκία» (1971) του Αλέξη Δαμιανού, το «Happy Day» (1976) του Παντελή Βούλγαρη και οι ταινίες του Θόδωρου Αγγελόπουλου (δεν συμπεριλαμβάνονται στην προσφορά) δίνουν το έναυσμα για μια νέα, πιο περιεκτική τόσο σε μηνύματα όσο και σε τεχνικές πρακτικές, θέαση του κινηματογράφου.

Τα dvd της προσφοράς, ίσως όχι τα αντιπροσωπευτικότερα του ΝΕΚ, αλλά σίγουρα αξιόλογα και ενδεικτικά των ταινιών της χρονικής περιόδου, ξεκινούν από τα τέλη της δεκαετίας του ʼ70 με τους «Τεμπέληδες της εύφορης κοιλάδας» (1978) του Νίκου Παναγιωτόπουλου, και φτάνουν μέχρι τη δεκαετία μας και το «Σπιρτόκουτο» (2003) του Γιάννη Οικονομίδη. Η νέα γενιά θεατών (στην οποία ανήκω και εγώ) μπορεί να συστηθεί με μια ειλικρινή αναπαράσταση της περιόδου και να συνειδητοποιήσει ότι στον αντίποδα των επιτυχιών του Hollywood ή του Ευρωπαϊκού κινηματογράφου, υπάρχουν ταινίες στην ιστορία του Ελληνικού σινεμά εξαιρετικά ουσιαστικές, που αξίζουν της προσοχής μας.


Στην προσφορά περιλαμβάνονται οι παρακάτω ταινίες:
(Κυκλοφορούν με την εφημερίδα κάθε Πέμπτη)

Η τιμή της αγάπης (1984)
της Τώνιας Μαρκετάκη

Πρόκειται για τη μεταφορά της νουβέλας του Κώστα Θεοτόκη «Τιμή και χρήμα» στη μεγάλη οθόνη. Το αφήγημα του Θεοτόκη πάει πέρα από την απλή ηθογραφία και το φιλμ που η Μαρκετάκη δημιουργεί από αυτό, ακόμη κι αν επενδύει στους χαρακτήρες την καταγραφή των ηθών και την εντυπωσιακή αναπαράσταση της εποχής, κατορθώνει να γίνει κάτι πιο ενδιαφέρον από το πορτρέτο μιας ηρωίδας ή μιας εποχής.

Οι απέναντι (1981)
του Γιώργου Πανουσόπουλου

Ο Γιώργος Πανουσόπουλος χαρτογραφεί την πόλη που αλλάζει και τις σχέσεις των ανθρώπων που ακολουθούν τους ρυθμούς της με τρόπο απόλυτα κινηματογραφικό ορίζοντας τον ρομαντισμό των πολυκατοικιών, των λεωφόρων, αλλά και μιας ολόκληρης γενιάς ανθρώπων.

Οι τεμπέληδες της εύφορης κοιλάδας (1978)
του Νίκου Παναγιωτόπουλου

Παραβολή για τον εκμαυλισμό της αστικής τάξης ή ένα παραμύθι ποτισμένο με σουρεαλισμό και πλούσιο σε σύμβολα, το φιλμ του Παναγιωτόπουλου ταξίδεψε στις μέρες του σε μια σειρά από διεθνή φεστιβάλ (από τις Κάννες μέχρι το Λοκάρνο, όπου κέρδισε την Χρυσή Λεοπάρδαλη) και προβάλλει ακόμη ως μια από τις πιο ιδιοσυγκρασιακές και αξιοπρόσεκτες ταινίες του ελληνικού σινεμά.

Οι δρόμοι της αγάπης είναι νυχτερινοί (1981)
της Φρίντας Λιάππα

Δυο γυναίκες, με ανύπαρκτη κοινωνική ζωή και το ίδιο αντικείμενο του πόθου που ανατρέπει την ισορροπία της σχέσης τους. Η ταινία της Φρίντας Λιάππα στήνεται με άξονα δυο θαυμάσιες ερμηνείες, από τη Μίρκα Παπακωνσταντίνου και τη Μαρία Σκούντζου, και καταδύεται στις πιο μύχιες πτυχές της γυναικείας φύσης πήρε το εισιτήριο για φεστιβάλ όπως του Βερολίνου ή του Μόντρεαλ και χάρισε στη Λιάππα το βραβείο πρωτοεμφανιζόμενου σκηνοθέτη στη Θεσσαλονίκη.

Η Νίκη της Σαμοθράκης (1990)
του Δήμου Αβδελιώδη

Το ναΐφ, χειροποίητο, βαθιά ελληνικό σινεμά του Δήμου Αβδελιώδη βρίσκει βαθύ έρεισμα σε αυτή την ιστορία της αντιζηλίας δυο οικογενειών, η μια από τη Χίο, η άλλη από τη Σαμοθράκη. Η τρίτη ταινία μεγάλου μήκους του Αβδελιώδη συνδυάζει ένα πηγαίο χιούμορ με μια γήινη ποίηση και μια γερή δόση σουρεαλισμού, χρησιμοποιώντας σαν πηγές προς έμπνευση ιδέες από την ελληνική μυθολογία και τη λαϊκή παράδοση, εικόνες από το βωβό σινεμά και την ελληνική λαϊκή ζωγραφική, σε ένα αποτέλεσμα που μάλλον βιώνεται παρά παρακολουθείται.

Από την άκρη της πόλης (1998)
του Κωνσταντίνου Γιάνναρη

Πρώτη ταινία στην Ελλάδα για τον Γιάνναρη, το «Από την άκρη της πόλης» αφηγείται τη διαδρομή ενός νεαρού Ρωσοπόντιου από τα φτωχά προάστια της Αθήνας προς την ιδέα μιας καλύτερης ζωής στη «λαμπερή» καλή πλευρά της πόλης. Η ταινία, δεν παγιδεύεται σε καμιά ντοκιμαντερίστικη λογική και καταφέρνει να ακτινογραφήσει όχι απλά την ελληνική κοινωνία όπως διαμορφώνεται στη νέα της πολυπολιτισμική εποχή, αλλά κυρίως τον σφυγμό μιας γενιάς και μιας ομάδας ανθρώπων που διεκδικούν και θέλουν να κερδίσουν με κάθε τίμημα τη δική τους θέση στον ήλιο.

Παρακαλώ, γυναίκες, μην κλαίτε (1992)
των Σταύρου Τσιώλη – Χρήστου Βακαλόπουλου

Τοποθετημένες στη σταθερή του κινηματογραφική πατρίδα, την Πελοπόννησο, οι «Γυναίκες» αποτελούν την καλύτερη ίσως στιγμή του ελαφρού, σκωπτικού, τρυφερού, γεμάτου καρδιά σινεμά του Σταύρου Τσιώλη. Η ιστορία δυο αγιογράφων που φιλοσοφούν αντί να αποκαθιστούν τις τοιχογραφίες μιας εκκλησίας στην Αρκαδία γίνεται για τον Τσιώλη (εδώ με τη βοήθεια του Βακαλόπουλου) η αφορμή για να ψιθυρίσει με χιούμορ και καλοπροαίρετη ειρωνεία μικρές πικρές αλήθειες για τον Έλληνα του σήμερα, δέσμιο ανάμεσα στην παράδοση και το αύριο, μετέωρο και ευάλωτο μπροστά σε έναν κόσμο που αλλάζει βιαστικός.

Το σπιρτόκουτο (2003)
του Γιάννη Οικονομίδη

Ένα διαμέρισμα σαν κελί στα εργατικά προάστια. Κλεισμένοι μέσα του άνθρωποι-θηρία. Οι ζωές τους παγιδευμένες σε μια άνευ ελπίδας καθημερινότητα, καίγονται από την απελπισία και την έλλειψη σκοπού. Κι όμως το φιλμ του Οικονομίδη κατορθώνει να βρει ψήγματα τρυφερότητας σε αυτούς τους ανθρώπους και να καταγράψει την πιο σκοτεινή όψη της κοινωνίας μας, δίχως διδακτισμό αλλά με καθαρή κινηματογραφική δύναμη.

Ρεπό (1982)
του Βασίλη Βαφέα

Μια μέρα στη ζωή ενός καθημερινού άνδρα, μια μέρα που παίρνει ρεπό από τη δουλειά του για να φροντίσει μια σειρά από υποχρεώσεις της καθημερινότητας, γίνεται για τον Βαφέα το μέσο για να καταδείξει τον παραλογισμό της σύγχρονης ζωής σε μια πόλη σαν την Αθήνα. Δίχως να στοχεύει στην καθαρή κωμωδία, δίχως να βασίζεται σε εύκολα γκαγκ, μεταμορφώνει το «συνηθισμένο» σε εξωφρενικό, πλάθοντας μια «αστεία» ταινία που είναι στην πραγματικότητα τόσο σοβαρή ώστε όλοι πίσω από τα γέλια μπορούμε να διακρίνουμε την άβολα γνώριμη αλήθεια που κρύβει για τη ζωή μας σε έναν κόσμο αληθινά ανισόρροπο.

Η ταινία απέσπασε το Βραβείο Κριτικών Καλύτερης ταινίας το 1982 στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης και τέλος, αξίζει να πούμε πως σε αυτή την ταινία παίζει και ο ποιητής, ηθοποιός και αγαπημένος φίλος του «Ποιείν», Κος Γιάννης Γκούμας.

* Οι πληροφορίες για τις ταινίες είναι από «Το Ποντίκι», 5/2/2009download Gardens of the Night

από Σωτήρης Παστάκας
2 Comments