Γιαννούλης Χαλεπάς
(1851-1938)

«Έπαθεν τας φρένας» η χαλεπή διάγνωση.
Κι απόμεινες – ο διακριθείς εις την αλλοδαπήν –
να βόσκεις, με τη σμίλη στο χέρι, τα πρόβατα.
Του χωριού ο τρελός και της Κέρκυρας τρόφιμος.
Χαίρει ο Πλάστης, Γιαννούλης ο Άγιος.

Ιερόδουλη η νόσος αποστρέφει το βλέμμα σου.
Μήδεια η μάνα φονεύει της ψυχής σου τα άψυχα.
Κι εσύ θαμμένος στα έγκατα, ατενίζεις μάρμαρα τα ουράνια.

Πιστές σου κόρες η Κοιμωμένη κι η Πεντάμορφη.
Άμορφες οι υπόλοιπες της ζωής σου οι εύμορφες.
Γαλήνιες μες στου θανάτου το μυστήριο.
Κοιμητήριες μήτρες αειπάρθενες καταλύουν
της λήθης το αλάθητο.

ΟΙ ΛΕΞΕΙΣ

Η μέρα σου ʼφτανε ως τον ώμο
πάλευες τα στρυφνά σημάδια
να ξεδιαλύνεις
– σκοτεινές γραφές μπλεγμένες στην ουρά του χρόνου
παίζοντας με τον ύπνο μας τις νύχτες
και με το λιγοστό μας γέλιο
τα δειλινά που οι αδρές γραμμές των λόφων
μερεύουν σαν τις έγνοιες και τις θύμησες
τις ώρες που η ζωή βρίσκει το πρώτο πείσμα της.

Η μέρα σου ʼφτανε ως τον ώμο
δυο λέξεις γύρευες να συνταιριάξεις
όμως εδώ
οι στίχοι φτάνουν με τον ήλιο
γιʼ αυτό και φέρνουνε μαζί τους
όλο το φως του κι όλο μας τον πόνο
γιʼ αυτούς που δεν μπορούνε να τον αντικρίσουν
όμως εδώ
χιλιάδες χρόνια η κάθε λέξη
παλεύει με τα νοήματά της
παλεύει με τον ήχο της, παλεύει
με τα γράμματά της τα ίδια·

και πώς να δαμάσεις
δυο ολόκληρες λέξεις
καθώς
η μέρα σου ʼφτανε ως τον ώμο
καθώς
τα σκοτεινά σημάδια πλήθαιναν
καθώς
ο χρόνος πήρε νʼ αφηνιάζει
χτυπώντας την ουρά του δυνατά
και τρέχοντας –τρελά– στο σκονισμένο κάμπο
σαν άγριος Μινώταυρος που ξέφυγε
απʼ το σοφό λαβύρινθο
–τάχα ποιοι νʼ άνοιξαν τις πόρτες–
δείχνοντας καθαρά πως η ώρα πλησιάζει
που οι λέξεις θʼ απομείνουν ορφανές.
(Το δέρας, 1994)

*
Οι Beatles πέθαναν ξημερώματα
κι από τότε τα παράθυρά σου δακρύζουν
τις αναμνήσεις μας
Το Imagine έπαψε να συγκινεί
το χάος μιας αναποδογυρισμένης βαρύτητας
Τα δακρυγόνα αποδείχτηκαν περιττά
στις μέρες των εθνικών μας λυγμών
Τα μυαλά μου τινάζονται στον αέρα
απρόθυμα
νʼ αναζητήσουν την τελευταία ηδονή

Ο δρόμος από τον Φρόιντ στον Μάρξ
μέσω Βίλχελμ Ράιχ είναι εξ ορισμού
αντεπαναστατικός του κερατά
καθώς η μάζα μεταλλασσόμενη συρρικνώνεται
παρά τις προβλέψεις
Ενώ τα πλάνα δράσης μας παραμένουν αδρανή και μετέωρα

ΣΤΟΝ ΚΗΠΟ ΤΟΥ ΠΑΡΑΜΥΘΙΟΥ

Εδώ όπου το νερό φέρνει φιλιά στην κρήνη
γεννούν τ’ αυγά τους τα τραγούδια
και τ’ αφήνουν να τα κλωσήσει ο χρόνος
Μα εγώ στο διαπασών του παραδόξου
κουρδίζω τη λαλιά μου
να τραγουδήσω για τα πουλιά που δε γυρνούν
για τις νότες που μαραίνονται στην πέτρα
και το νερό
αφήστε το καλοί μου συντοπίτες
λαλούμενο όπως ρέει στη σιωπή του χρόνου

Εμένα τώρα που σας τραγουδώ
μ’ έχει ατιμάσει η νοσταλγία
Σύναξα τα τοπία μου έξω απ’ το ποίημα
κι ανέτειλα πάνω απ’ τα ρυμουλκά του ονείρου
Τα φτερά μου είναι μαύρα
είναι γαλανά
είναι άσπρα
–δεν έχω ύπνο
δεν έχω μήτε θάνατο

η μοίρα μου είναι να ξεριζώνω τουφεκιές
από τον κήπο του παραμυθιού

Τα τοπία μου είναι η ξενιτεμένη μας πατρίδα
καλοί μου συντοπίτες.

ΜΟΝΟΛΟΓΟΙ

1

Αν βάλω προτάσεις τη μια κάτω απʼ την άλλη,
θα γράψω στίχους; Ενώ αν τις βάλω δίπλα-δίπλα,
τι θα ʽναι; Πρόζα; Σταθείτε λίγο να πάρω πόζα…
Ξεκινάμε με τα φώτα της μνήμης και μʼ όσους
άλλους ορισμούς διαθέτει η ανοησία του καθενός,
ικανή να διακρίνει τα χρώματα της ίριδας απʼ τις
ταξινομήσεις του ζωικού βασιλείου. Για τα φυτά
ούτε λόγος. Γεννιούνται και πεθαίνουν ευτυχισμένα.
Το ίδιο και κάποια μαλάκια που διαθέτουν τα πάντα
εκτός από συνείδηση.
Την αρχή των πάντων την υποθέτουν όλοι.
Αφιερώνουν μάλιστα ατέλειωτες ώρες σε τέτοιες
υποθέσεις, που καταλήγουν να ξεχνούν αυτό που
δεν χρειάζεται να υποθέσουν, το τέλος τους.
Όπως και να ʽχει, για όλους ισχύει ένας
μοναδικός αξεπέραστος ορισμός: ζωή είναι
η ικανότητα προσαρμογής στις απώλειες.
Αυτή η ικανότητα κατακτάται με την εμπειρία,
όχι με την τέχνη. Η τέχνη δε μπορεί εκ των
πραγμάτων να εξασφαλίσει τη ζωή. Μπορεί
εκ των υστέρων να προσφέρει μια κάποια
εκτίμησή της, δηλαδή τίποτα σπουδαίο.
Συμβαίνει και κάτι περίεργο. Ίσως και να
μην είναι τόσο περίεργο. Η προσαρμογή
στις απώλειες, όσο περνά ο καιρός, αμβλύνει
την ικανότητα προσαρμογής στο καινούριο.
Η μνήμη αντιδρά, γιατί επιδιώκει τη συνέχεια.