Είναι η ποίηση μετρήσιμο μέγεθος; Υπόκειται σε κανόνες ποιοτικούς και ποσοτικούς; Τα όρια της είναι σταθερά καθορισμένα ή ελαστικά που ο καθένας
τεντώνει κατά το δοκούν επικαλούμενος υποκειμενικούς παράγοντες;

Είναι η ποίηση μια σύλληψη εικόνας των αισθήσεών μας που τη μνήμη της προσπαθούμε να εμφανίσουμε στο σκοτεινό θάλαμο του χρόνου με τα χημικά
των λέξεων που ο καθένας διαθέτει;

Η δημοκρατική σκέψη δεν απαγορεύει σε κανέναν τη γραφή. Όταν κάποιος γράφει, αδέξια ή επιδέξια, αν δεν είναι η γραφή του κατάθεση της ψυχής του, τουλάχιστον είναι κατάθεση του συναισθήματός του.

Το πώς προσλαμβάνει κάποιος την ποίηση το διδάσκει συνεχώς η φύση
με τα αρώματα και τα χρώματα των λουλουδιών της.
Είναι τόση μεγάλη ποικιλία που κανείς δε μπορεί να ισχυρισθεί
ότι αδυνατεί να επιλέξει.

Δηλαδή αν εμένα μου αρέσει το άρωμα της μανόλιας
και η άοσμη ωραιότης της τουλίπας
πρέπει να αφανίσω τα άλλα άνθη και να στραφώ εχθρικά σε εκείνους που έχουν διαφορετικές επιλογές από μένα;

Έτσι κάθε ποίημα έχει τη διαφορετική, δική του αύρα. Περνάει από την οθόνη
των ματιών μας κι αν μας τυλίξει με το άρωμά του παγώνουμε την εικόνα
και το αποθαυμάζουμε, διαφορετικά το αφήνουμε να προσπεράσει.

LA POESIA RESISTENTE!
Napolipoesia 2010. Incontri internazionali

La poesia è certamente una forma di resistenza culturale, morale, spirituale, politica. Questa nuova edizione di Napolipoesia è dedicata ad una ricerca poetica che, confrontandosi con il reale, prova con la parola a squarciare il buio del mondo contemporaneo e a contrastare il dolore dellʼesistenza con unʼarma apparentemente fragile eppure potente. La poesia ha forza per penetrare nel cuore e nella mente, costruisce le forme di resistenza dellʼanima, parlando della vita, della gente, dellʼamore. Essa prova ad organizzare luoghi di incontro e di scambio, a costruire possibilità di dialogo e di comprensione reciproca, offre testimonianze e partecipazioni; ricerca nel passato, nelle tradizioni, nelle memorie, eppure è in continua evoluzione, proiettata nel futuro, come unica possibilità di salvezza spirituale del genere umano.

Questa edizione degli Incontri internazionali di poesia si svolge nel cuore della città, in unʼarea tra le più suggestive e ricche di storia e di cultura.

E ci piace anche segnalare che il 2010 è il quindicesimo anno di attività di Casa della poesia e per unʼorganizzazione autonoma ed indipendente è un grande risultato: anche questa, una prova della “resistenza” della poesia.

Casa della poesia si è conquistata un ruolo riconosciuto e riconoscibile a livello internazionale. E proprio dalla sua storia si sviluppa lʼevento LA POESIA RESISTENTE!, che nellʼambito del progetto “viaggio di ritorno” promosso dal Forum Universale delle Culture, avrà a disposizione per alcuni giorni (15, 16 e 17 luglio) lʼex Asilo Filangieri (Vico Maffei, 4, San Gregorio Armeno).

Il 19 luglio infine, ci sarà un prolungamento degli Incontri presso la Fondazione Premio Napoli (Palazzo Reale, Piazza Plebiscito).

Nel progetto di costruzione di un luogo ideale nel quale tutti i versi del mondo si incontrano, abbiamo voluto dedicare momenti collaterali di omaggio e approfondimento a due grandi figure della poesia e della letteratura contemporanea, che hanno contribuito in maniera determinante alla nascita del nostro progetto: Etel Adnan e Jack Hirschman.

Cuore del progetto, secondo lo schema collaudato di Napolipoesia, due giornate dense, con ospiti straordinari provenienti da vari angoli del mondo (ma con una particolare attenzione allʼarea mediterranea). Undici poeti, di undici paesi diversi animeranno le dolci serate napoletane: Etel Adnan (Libano), Metin Cengiz (Turchia) Francis Combes (Francia), Casimiro De Brito (Portogallo), Alexandra Dominguez (Cile), Barbara Korun (Slovenia), Maram al-Masri (Siria), Juan Carlos Mestre (Spagna), Sotirios Pastakas (Grecia) e a rappresentare la poesia italiana e napoletana, Gabriele Frasca.

Καλοκαίρι
η γαλάζια προκυμαία θα σε φέρει
καλοκαίρι
καρεκλάκια, πετονιές μέσ’ το πανέρι
μες τη βόλτα αυτού του κόσμου που μας ξέρει
καλοκαίρι
πλάι στα μέγαρα, στις τέντες με τ’ αγέρι
καλοκαίρι
με χρυσούς ανεμιστήρες μεταφέρει
την βανίλια με το δίσκο του στο χέρι
την κοψιά μιας προτομής μέσ’ το παρτέρι
καλοκαίρι
μ’ ανοιχτό πουκαμισάκι στα ίδια μέρη

Καλοκαίρι
με μισόκλειστες τις γρίλιες μεσημέρι
καλοκαίρι
καθρεφτάκια και μια θάλασσα που τρέμει
στο ταβάνι και τους γύψους μεσημέρι
καλοκαίρι
με τον κούκο μέσ’ τα πεύκα και στ’ αμπέλι
καλοκαίρι
στόμα υγρό, μικροί λαγώνες, καλοκαίρι
με τη φέτα το καρπούζι στο ‘να χέρι
με φιλιά μισολιωμένα, καλοκαίρι
καλοκαίρι
λίγες φλούδες στης κουζίνας το μαχαίρι

Καλοκαίρι
του σκυμμένου θεριστή του τυφλοχέρη
καλοκαίρι
με βαριά μοτοσικλέτα μες τα σκέλη
τους φακούς του ανάβει μέρα μεσημέρι
καλοκαίρι
όλο πίσσα και κατράμι καλοκαίρι
καλοκαίρι
με τον ρόγχο του air condition μεσημέρι
φαλακροί μέσ’ τις σακούλες μας σαν γέροι
εκεινού με τ’ άσπρο κράνος που μας ξέρει
καλοκαίρι
μια οσμή νεκροθαλάμου, καλοκαίρι

Καλοκαίρι
στην αρχή σαν έγχρωμο έργο στην Ταγγέρη
αλλά εν τέλει
με του κάτω κόσμου το έγκαυμα στο χέρι
την λαχτάρα του στον κόσμο περιφέρει
καλοκαίρι
στον χαμό του οδηγημένο και το ξέρει
καλοκαίρι
τόσο ώριμο που πέφτοντας προσφέρει
μια πλημμύρα των καρπών, στάρι και μέλι
στον σπασμό του το απόλυτο το αστέρι
καλοκαίρι
μες τα κόκκινα της δύσης του ανατέλλει

1. Γράφετε μόνο ξύπνιος;

– αυτοαναλυόμενος, εν υπνώσει.

2. Αν είστε εξαρτημένος από την ποίηση, γιατί δεν παίρνετε μεθαδόνη;

– Γιατί ποίηση και κρασί με σαρδέλα στη λαδόκολα είναι καλύτερο μείγμα.

3. Αισθάνεστε ποιητής μόνο όταν γράφετε;

– Υπό αμφισβήτηση διαρκώς.

4. Γράφετε και αποτυχημένα ποιήματα ή τα δημοσιεύετε μόνο;

– Αν τα δημοσιευμένα είναι τα αποτυχημένα ή τα σχισμένα στο καλάθι των αχρήστων, ρωτήστε τα ίδια, δεν εμπιστεύομαι τη κρίση μου

5. Το ποίημα φέρνει στο μυαλό σας α) τα πόδια μιας γυναίκας;, β) ένα ηλιοβασίλεμα;, γ) ένα θεσπέσιο γεύμα;

– Ότι ακολουθεί το ηλιοβασίλεμα.

6. Οι λέξεις είναι απαραίτητες σε ένα ποίημα; Και αν ναι, έχετε λίστα με ποιητικές λέξεις που πρέπει να αποφύγετε;

– Είμαι πένης αλλά όχι τόσο ώστε να καταφεύγω σε αντίδωρα.

7. Την ποιητική σας ταυτότητα την πήρατε από μόνος σας ή σας την έδωσε η συντεχνία;

– Ο Μεφιστοφελής.

8. Αν τα κακά ποιήματα των φίλων σας κάνουν καλύτερους ποιητές, οι κακές κριτικές σας ωθούν στο καλύτερο;

– Τα δικά μου κακά ποιήματα. Των φίλων μου με κάνουν να κοιτάω ύποπτα τα δικά μου. Οι κριτικές; Τι είναι αυτό.

9. Γράφετε από ανάγκη ή από συνήθεια;

– Καθʼ υπαγόρευση ενός αγνώστου.

10. Πιστεύετε στη μούσα; Αν ναι, πια είναι η δική σας;

– Ναι. Τα του μέσα μου και έξω κόσμου.

Όποιος έτυχε να παρακολουθήσει εκπαιδευτικές διαλέξεις των γκουρού της επιχειρηματικότητας, θα άκουσε στα σίγουρα κατά τρόπο επαναληπτικό έννοιες όπως αυτή του «ηγέτη» ή της «ενσυναίσθησης», αλλά και διδακτικές παραβολές, όπως αυτές που θα περιγράψω αμέσως.

Κάποτε ένας κυνηγός βρήκε ένα αετόπουλο στο δάσος. Ψυχοπονιάρης καθώς ήταν το πήρε μαζί του και, επιστρέφοντας από το κυνήγι, το έβαλε μες στο κοτέτσι. Το αετόπουλο ήταν πια προστατευμένο στο κοτέτσι του κυνηγού, μακριά από τους κινδύνους του δάσους, κι οι μέρες άρχισαν να περνούν γλυκά η μια μετά την άλλη, ως εκείνη που το αετόπουλο άνοιξε διάπλατα τα φτερά του για να πετάξει. «Τρελάθηκες;», είπαν με μια φωνή στο αετόπουλο οι κότες, «εσύ είσαι κότα και δεν μπορείς να πετάξεις». Έτσι, το αετόπουλο μάζεψε τα φτερά του στο σώμα του κοντά και κούρνιασε απογοητευμένο πλάι στις κότες. Δεν ησύχασε, όμως. Την επομένη άνοιξε πάλι τα φτερά του διάπλατα, όμως προτού προλάβει να αφεθεί στο πέταγμα, οι κότες επενέβησαν σωφρονιστικά επιμένοντας «είσαι κότα, δεν μπορείς να πετάξεις, καμία κότα δεν μπορεί να πετάξει». Κοντολογίς, κάθε φορά που το αετόπουλο άνοιγε τα φτερά του, οι κότες προλάβαιναν το πέταγμα με την ίδια πάντοτε υπόδειξη: «είσαι κότα, είσαι κότα, είσαι κότα…», ώσπου, μοιραία, ο κυνηγός βρήκε μια μέρα το αετόπουλο νεκρό μες στο κοτέτσι.

Ένα το κρατούμενο και προχωρούμε σε επόμενο. Κάποτε ένας βάτραχος κι ένας σκορπιός συναντήθηκαν στην όχθη ενός ποταμού. «Βάτραχε», είπε ο σκορπιός, «θέλω να περάσω στην απέναντι όχθη, όμως δεν ξέρω κολύμπι, μπορείς να με κουβαλήσεις στην πλάτη σου;». «Τρελός είσαι;», αποκρίθηκε ο βάτραχος απορώντας, «αν σε αφήσω να ανέβεις στην πλάτη μου θα με τσιμπήσεις με το κεντρί σου και θα πεθάνω!». «Μη λες χαζομάρες», απάντησε ο σκορπιός, «αν σε τσιμπήσω την ώρα που κολυμπάς, εσύ θα πεθάνεις κι εγώ θα πνιγώ» και μʼ αυτά τα λόγια έπεισε το βάτραχο να τον πάρει στην πλάτη του. Στα μισά του δρόμου, ο βάτραχος ένιωσε ένα κάψιμο στην πλάτη. «Τι έκανες, σκορπιέ;», φώναξε ο βάτραχος, «τι έκανες; Τώρα θα πεθάνουμε κι οι δυο». Ο σκορπιός είπε: «Δεν μπορώ να κάνω αλλιώς. Είναι στη φύση μου».