`

1. Ο ποιητής των αρουραίων
(τραγούδι αγάπης)

Είμαι ο ποιητής των αρουραίων
που μου λασπώνουν τα χέρια.
Ο υπόνομος μʼ αρέσει
γιατί είναι χαμηλά
όπως η κόλαση.
Τους φωνάζω όλους γύρω μου
με τις ιστορίες τους που δεν φτιάχνουν ιστορία,
γιʼ αυτούς παίζω το πίφερο
δίχως να τους παρασέρνω στον πνιγμό.
«Βιτορίνο!» «Παρών!»
Στα σαράντα τρία του
με την όψη ενός εικοσάχρονου
που υπέστη
όλα τα δεινά αυτού του κόσμου
(ανέμους που λευτέρωσε ο Αίολος)
ξύλινο πρόσωπο σαρακοφαγωμένο από τους δοθιήνες,
που μουρμουρίζει ψιθυριστά
για να μην μπορεί νʼ ακούσει
ούτε και ο ίδιος,
άγια μάτια καθηλωμένα
πάνω σε παλιές εικόνες ψυχιατρείου.
Και μετά ο αδελφός του «Λουίτζι!» «Παρών!»
Εκδηλώθηκε στα τριάντα του
έξυπνος κι ενεργητικός
και τώρα «πηγμένο σπέρμα
που παίρνοντας φωτιά γίνεται κόλαση»,
παλιοί παπάδες παλιοί κομμουνιστές,
η μυρουδιά της μάνας του,
η μόνη γυναίκα που γνώρισε.
Αρουραίοι με ελεύθερη έξοδο
στους δρόμους του Αντρέις.
«Θείε Μάριε!» «Παρών!»
Έχει την ηλικία μου
κι όμως είναι γέρος σαν το Ράουτ,
σέρνεται εμπρός
με τη θλίψη του
παριστάνοντας πως χαμογελά·
«χωρίς πνευμόνια χωρίς καρδιά»
χωρίς παραμύθια για τα παιδιά,
παίζοντας από μικρός
μες στον χτισμένο τούβλο-τούβλο
κόσμο του.
Και μετά ο αδελφός του «Πάολο!» «Παρών!»
που δεν ξεμυτά ποτέ από το σπίτι
για να περιμένει ανετότερα.
Αρουραίοι σε πομπή.
«Γιάκου ντε Προυπιέρε!» «Παρών!»
«Τόνε ντε Τσίνκιου!» «Παρών!»
«Πετρούλα!» «Παρούσα!»
«Γκίντια!» «Παρούσα!»
«Κιέλ ντʼ Ιζόρτζ!» «Παρών!»
«Φιορίνο!» «Παρών!»
«Βίγκι ντε Πετίκ!» «Παρών!»
«Μπερτ λʼ Eσπέρτ!» «Παρών!»
με τα μεγάλα μυστικά του
που έρχονται από την Ισπανία,
νέος γέρος κυρτός,
τα γυαλιά για να κρύβει τις εκφράσεις του,
που υποφέρει από την πείνα
που υποφέρει από το κρύο
που υποφέρει από τη βρώμα
που υποφέρει από κείνο που ʼχει
ανάμεσα στα σκέλια.
Αρουραίοι ιταλικοί
που καταστρέφουν το τοπίο,
μικροί Χριστοί
χωρίς σταυρό
χωρίς Γολγοθά
χωρίς παράδεισο.
«Τίνα ντε λι Ρίμπες!» «Παρούσα!»
Κάτω στο Κολονιάν
τρομάζει όλα τα παιδιά, φωνάζει
τα ποιήματά της, σκουπίζει
ένα σπίτι που δεν υπάρχει
τσαπίζει ένα χωράφι που δεν υπάρχει.
Αρουραίοι φωτογραφημένοι
πολλά χρόνια πριν
που εμπλέκονται
στα πράγματα του σήμερα.
Για κείνους τραγουδώ
την παγωνιά των χεριών,
τον πυρετό του μυαλού,
τη σιγή της φωνής,
την κούραση των ποδιών,
τα πεθαμένα δάκρυα,
τη χειμωνιά των όρχεων.
Αρουραίοι που ξετρύπωσαν
από κάθε εκκλησιά
από κάθε σπίτι
από κάθε ταβέρνα
για να κλέψουν ένα σάπιο μήλο
απʼ τα σκουπίδια.

`

BIENVENUE

Ah! que tu retournes à ton désordre, et le monde au sien.
L’asymétrie est jouvence.
On ne garde l’ordre que le temps d’en haïr l’état de pire.
Alors en toi s’excitera le désir de l’avenir, et chaque barreau de ton échelle inoccupée et tous les traits refoulés de ton essor te porteront, t’élèveront d’un même sentiment joyeux.
Fils de l’ode fervente, tu abjureras la gigantesque moisissure.
Les solstices fixent la douleur diffuse en un dur joyau diamantin.

L’enfer à leur mesure que les râpeurs de métaux s’étaient taillé, redescendra vaincu dans son abîme.
Devant l’oubli nouveau, le seul nuage au ciel sera le soleil.

Mentons en espoir à ceux qui nous mentent : que l’immortalité inscrite soit à la fois la pierre et la leçon.

*

ΚΑΛΩΣ ΗΛΘΕΣ

Αχ! Να γυρνούσες στην αταξία, και ο κόσμος στην δική του.
Η ασυμμετρία θυμίζει νιότη.
Τηρεί την τάξη μόνον όταν η κατάσταση επιδεινώνεται.
Τότε μέσα σου θα ποθήσεις το μέλλον, και κάθε σκαλοπάτι της ακατοίκητης σκάλας των καταπιεσμένων δυνατοτήτων, θα σε οδηγήσει στα ύψη με ένα χαρούμενο ίδιο συναίσθημα.
Γιε της ένθερμης ωδής, θα αποκηρύξεις την τεράστια μήτρα.
Τα ηλιοστάσια φυλακίζουν τον διάχυτο πόνο σ΄ένα σκληρό διαμαντένιο κόσμημα.

Η κόλαση στα μέτρα τους, κομμένη από τρίφτες μετάλλων, θα κατέβει νικημένη στην άβυσσο της.
Μπροστά στη νέα λησμονιά, μοναδικό σύννεφο στον ουρανό θα είναι ο ήλιος.

Ας πούμε ψέματα με ελπίδα σ΄αυτούς που ψεύδονται ότι η καταγεγραμμένη αθανασία είναι ταυτόχρονα πέτρα και μάθημα.

`

(«Ο Ήλιος του Απογεύματος»)

Το αναγνωρίσαμε αμέσως. Aπʼ τις αυλακιές, ξέθωρες πια,
εκεί που ʼφθανε ο ήλιος του απογεύματος.
Τη ρωγμή τη μεγάλη· γιατί τʼ αφήσαμε καιρό πολύ
πλάι στο παράθυρο, κι έτσι χώρισε για τα καλά το ξύλο.
Απʼ το λιωμένο κερί που το ʼχαμε ξύσει αλλά τελείως δεν βγήκε.

Α το τραπέζι αυτό, η οικογένειά μας ήτανε ολόκληρη.

Τελευταία φορά το είδαμε στο φορτηγάκι της εταιρείας
μεταφορών, κρυμμένο πίσω από τις καρέγλες του.
Και τώρα νάτο πάλι, στο καφέ που μόλις άνοιξε
(μήπως κʼ αυτό πριν ήτανε γραφείο εμπόρων
ή μεσιτικό; Όχι – ένας φούρνος), πολυκαιρισμένο
έπιπλο με επένδυση πεύκου. Από δεύτερο χέρι.
Κατάκοποι εργάτες κι οικοδόμοι εδώ θα ξεκουράζονται
γερμένοι δείλι πάνω από κούπες που αχνίζουν τσάι σκούρο Αγγλικό,
με την οσμή του έντονη σαν το θυμίαμα.

Θα βρίσκονται ακόμη τα καϋμένα πουθενά.

Στην άλλην πλευρά εινʼ η γωνία εκείνη όπου το γέλιο της
ηχούσε, στα γενέθλιά της, σε κάθε μας γεύμα γιορτινό.
Στο κέντρο του τραπεζιού, ένα μικρό στεφάνι
από ποτήρι του κρασιού που κάποτε συνόδευε πιάτα ζεστά.
Παραμένει εκεί· μια γρατζουνιά κόκκινη ακόμα.

…Απόγευμα η ώρα τέσσερες, είχαμε χωρισθεί
για μια εβδομάδα μόνο… Νόμιζα θα την ξαναδώ.
Και η εβδομάδα εκείνη έγινε παντοτινή.

`

* Το ποίημα «Cavafyʼs Things» δημοσιεύθηκε την Άνοιξη του 2013 στο βρετανικό λογοτεχνικό περιοδικό Agenda (τ. 47, αρ. 1-2 – ʽExilesʼ).

`

Γιος της Κίρκης και του Ποσειδώνα, πρόσωπο της Ρωμαϊκής Μυθολογίας, με χαρακτηριστικά που παραπέμπουν στον Πάνα, ο Φαύνος διαθέτει μια ιδιαίτερη καλλιτεχνική φυσιογνωμία μέσα στους αιώνες. Μισός άνθρωπος και μισός κατσίκι, αγαπά τον αυλό και τις Νύμφες, τριγυρνά στα δάση και ονειρεύεται. Στην πάροδο του χρόνου, τα ζωώδη χαρακτηριστικά του εξανθρωπίζονται, γίνεται γλυπτό κόσμημα σε βίλα της Πομπηίας, και στο επικό ποίημα του Νόννου “Διονυσιακά” βοηθά τον Διόνυσο στην εκστρατεία του στις Ινδίες.

Η χριστιανική εικονογραφία διατήρησε, εντελώς απρόσμενα, τον χαρακτήρα του Φαύνου, δαιμονοποιώντας τον και αποδίδοντας συγκεκριμένα εμφανισιακά του γνωρίσματα στον Σατανά. Χάρη στην τόλμη της καλλιτεχνικής φαντασίας, ο Παν/Φαύνος ανασταίνεται στη διάρκεια της Αναγέννησης. Ο Θρίαμβος του Πανός θα απεικονιστεί από τον Λουκά Σινιορέλι, και αργότερα από τον Πουσέν. Ζωγράφοι του 18ου αιώνα, όπως ο Μπουσέ, εμπνέονται από τη βουκολική ποίηση του Θεόκριτου και την τοπιογραφία του Βιργίλιου, και ζωγραφίζουν τον Φαύνο σε στιγμές ερωτικής έκστασης.

`

Το θέμα του Φαύνου θα απασχολήσει τον Μαλλαρμέ που από το 1865 γράφει ένα ηρωικό ιντερμέδιο, ένα δραματοποιημένο μονόλογο, “Το Απομεσήμερο ενός Φαύνου” που εκδίδεται το 1876, με εικονογράφηση του Μανέ. Το ποιητικό αυτό έργο θα εμπνεύσει τον Ντεμπισύ, για το ομότιτλο μουσικό έργο που θα παρουσιαστεί το 1910. Δυο χρόνια αργότερα, ο Νιζίνσκι θα κάνει τη σχετική χορογραφία, προκαλώντας σκάνδαλο με τις κινήσεις αυνανισμού του Φαύνου. ‘Εκτοτε το μπαλέτο θα ξεφύγει από τις κλασικές φόρμες. Το 1972 ο Νουρέγιεφ παρουσιάζει στο Λονδίνο τη δικιά του χορογραφία, με παρτεναίρ-νύμφη τη Τζένιφερ Πένυ.  (ΔΕΙΤΕ ΕΔΩ)

`

Η μουσική σύνθεση του Ντεμπισύ, Πρελούδιο για το Απομεσήμερο ενός Φαύνου, θα μείνει ανολοκλήρωτη, και όπως ο ίδιος ο συνθέτης γράφει: «είναι μια ελεύθερη απόδοση του ποιήματος του Μαλλαρμέ, μια διαδοχή εικόνων από όνειρα και επιθυμίες του Φαύνου που τελικά καταφεύγει στον ύπνο, αφού πρώτα αναμετρηθεί με την παντοδυναμία της φύσης».
Το 1977 ο Μπρούνο Μποζέτο παρουσιάζει σε καρτούν μια διαφορετική εκδοχή του Φαύνου, με έναν αστείο γέρο να τρέχει μάταια πίσω από Νύμφες και Ναϊάδες. (ΔΕΙΤΕ ΕΔΩ)

`

Επιλογή στίχων από ΤΟ ΑΠΟΜΕΣΗΜΕΡΟ ΕΝΟΣ ΦΑΥΝΟΥ, ΣΤ. ΜΑΛΛΑΡΜΕ

`

Όταν το φως των σταφυλιών ρουφήξω…
Τ’ άδειο τσαμπί στο θερινό ουρανό με γέλια θα υψώσω…

*

Μήπως αγάπησα ένα όνειρο;

*

Μόνος χαιρόμουν το ιδανικό παράπτωμα των ρόδων…

*

Τρέχω να δω τον ίσκιο που ‘χεις γίνει…

*

Τα χέρια μου αδύναμα από ασαφείς θανάτους
Και τούτη η λεία η αχάριστη πάντοτε μου ξεφεύγει…

*

Είναι καιρός να κοιμηθώ…

`

Πιστεύω στην τιμή σου, να’σαι άνθρωπος,
έχεις ένα έργο να κάνεις,διότι
η ιδιοσυγκρασία είναι ιδιοσυγκρασία
και το δικαστήριο δικαστήριο.
Πιστεύω,τιμημένο φασκόμηλο,ότι έχεις
μελετήσει τον Νόμο,
κρίνεις τον καθένα δίκαια διότι
ο έπαινος είναι έπαινος
και η εξουσία εξουσία.
Ακολουθώντας το γράμμα του νόμου
είμαι ο πρώτος που υποστηρίζω ότι
το αίμα δεν θα είχε στάξει
αν ο Νόμος τηρείτο.

Η εξουσία είναι εξουσία
οι παράγραφοι έχουν τόσα κουτάλια
όσα να γίνεται ο δαίμονας κι ο διάκονος ίσος
έτσι ας είναι.

Δεν με νοιάζει αν αυτοί πατούν το γρασίδι μου
τρώνε τα δαμάσκηνα
πάντοτε κλέφτες, διότι
η αλεπού είναι αλεπού
και ο λύκος λύκος.
Ποτέ δεν ήταν αρκετοί οι κακοποιοί
να διαρρήξουν το καρπούζι μου
οι χαλαζόκοκκοι πέφτουν πάντα
πριν από την συγκομιδή, διότι
ο πάγος είναι πάγος
και η τάξη είναι τάξη.

Είχα πλεόνασμα από δαύτα
είχα μια μαύρη ξύλινη ακρίδα
κάτω διαγώνια στον δρόμο
και περίμενα.

Η τάξη είναι τάξη.
Χαλαρώστε γείτονες! Δεν μπορείς απλά
να μπεις και να σπάσεις
ό,τι δεν είναι δικό σου,είπα.

Μην σπάσετε τις ακρίδες μου
χωρίς αυτές είμαι φτερό στον άνεμο.
Αυτές φυλάνε για μένα
μυστικό σαν τα χρυσά δουκάτα :
μην σπάσετε τις ακρίδες μου
της έδινα φιλιά εκεί κάτω
με τα πόδια γυμνά
η διαφυγή του ονείρου.

Άνθρωποι,η τιμή σου,
λυπάμαι την μαυροφορεμένη αλλά
το δάκρυ είναι δάκρυ και
το ξίφος ξίφος.
Μην ρωτάς τι συμβαίνει τώρα
ή αν επανεμφανίζονται
μην ρωτάς αν μετανιώνω, διότι
η οργή είναι οργή
και η τάξη είναι τάξη.

Ο Νόμος τηρείται
οι παράγραφοι γεμάτες κουτάλια
για όσους πιστεύουν και δεν πιστεύουν.

Η τάξη είναι τάξη!
Αλλιώς θα υπήρχαν περισσότεροι δολοφόνοι
παρά πουλιά που πετούν προς τον βορρά.

Μην σπάσετε τις ακρίδες μου
δίχως αυτές φτερό στον άνεμο.
Αυτές φυλάνε για μένα
μυστικό σαν τα χρυσά δουκάτα :

Μην σπάσετε τις ακρίδες μου
εκεί κάτω της έδινα φιλιά.

Πρέπει να το ξαναπώ ;

Αφήστε τες ήσυχες ή
να σας πάρει ο διάολος!