Λογίων και καλλιτεχνών το ανάγνωσμα
Ξένες σκέψεις, ξένες λέξεις, ξένα έργα, ξένα φερσίματα,
να με τι παλεύει η ζωή του Έλληνα λογίου και καλλιτέχνη.
Καλύτερα, πολύ καλύτερα, νʼ ανήκει κανείς στον κύκλο των αποπατοκαθαριστών, παρά στον καλλιτεχνικό και λογογραφικό κύκλο των Ελλήνων. Εκείνα που λέει κι εκείνα που κάνει δεν λέγονται. Ό,τι κακό κι αν πει κανείς γιʼ αυτόν, είναι λίγο. Όσο σκληρά κι αν του φερθεί, έχει δίκιο. Κύκλος που ζει για την εντύπωση, με ιδανικό του το χρήμα, που περιφρονεί τον αφανή και θαυμάζει τον τραπεζίτη, κύκλος που ʼχει πάντοτε για γνώμη του τη γνώμη του άλλου, που μεταμελείται μέχρι θανάτου για τα έργα του, κύκλος που όλα τα πουλεί, όλα τα συμβιβάζει, μα και όλα τα εκμεταλλεύεται για τον εαυτό του.
Καλύτερα, πολύ καλύτερα, να διαφωνήσει κανείς μʼ ολόκληρη την ανθρωπότητα, παρά μʼ έναν Έλληνα καλλιτέχνη. Δυσφημεί με τέτοιο τρόπο, πιστεύεται τόσο εύκολα όταν βρίζει. Ναι, ναι, περισσότερο ο κόσμος οφείλει τη δυστυχία του στους καλλιτέχνες παρά στους Θεούς, στους βασιλιάδες και στους κυβερνήτες. Δούλοι, δούλοι, μόνον δούλοι είναι, των ιδεών που περνούνε, και μάλιστα οι ταπεινότεροι δούλοι. Γιʼ αυτό είναι και στους δυστυχισμένους οι πιο βλαβεροί. Άλλα λένε, κι άλλα κάνουν. Ένα ψέμα τους αλλάζει. Ζουν ανανεώνοντας το ψέμα. Στα ξαναζωντανεμένα ψέματα βρίσκουνε τη χαρά.
Όταν ακούνε, δίκαια ή άδικα, να τους βρίζουν έναν του κύκλου τους, αγάλλονται, ακούνε με προθυμία. Ξεπέφτουν από τη λύπη τους άμα τους τον επαινούν. Για την ασκήμια μαλώνουν, και στην ασκήμια βρίσκουν μονάχα την ησυχία. Τίποτε δεν μπορούν νʼ αρνηθούν, γιʼ αυτό και τίποτε δεν πιστεύουν. Μασκαρεύονται κάθε τόσο μʼ ένα ξένο μεγαλείο που δεν τους πάει. Σοβαρούς έχουν όσους δεν μιλούν, όσους λεν ανοησίες άμα μιλούν. Όταν κινδυνεύουν συνασπίζονται και με τον εχθρό τους, όταν είνʼ ασφαλισμένοι τον βρίζουν.
Όλη τους η τέχνη στηρίζεται σε λέξεις, σε κακές επαναλήψεις, στα μικρότερα πράγματα. Η ζωή τους εξαρτάται από το τι θα πει γιʼ αυτούς ο ένας κι ο άλλος. Στην αξία τους πιστεύουν όσο ακούγονται, όσο κουδουνίζουν στις τσέπες τους λίγα μονόλεφτα. Μόλις ακουστούν, κάνουν εκείνο που σʼ άλλους έβριζαν. Περιφρονούν όσους επλησίαζαν. Άμα πάψουν να παίζουν γιʼ αυτούς τα φύλλα του φαρμακερού δέντρου της δημοσιογραφίας, αμφιβάλλουν για την αξία τους και τότε σιμώνουν κάθε λογής άνθρωπο, ζητιανεύοντας με χίλιους τρόπους την εκτίμησή του, που κρατάει μέσα τους μονάχα τόσο διάστημα όσο τον έχουν μπρος τους. Για νʼ αρέσουν σʼ όλους, δουλεύουν για όλους, ό,τι αρέσει σʼ όλους.
Διαβάστε περισσότερα
