Άλλοι τα λένε κύματα

Άλλοι τα λένε κύματα,
μα κάτω απʼ το λειψό φεγγάρι
σκιές αλωνίζουν τη θάλασσα.

Χτυπιούνται, αγκαλιάζονται,
γίνονται πόλεμος, έρωτας
και πυρετός της νύχτας.

Ξεντύνονται σκίζοντας τα ρούχα τους,
αρπάζονται με βία
κι ανταριάζουν.

Στριφογυρίζουν ως την αμμουδιά
κι εκεί ησυχάζουν,
γίνονται βότσαλα.

Δεν είναι κύματα·

κι οι γλάροι έτσι τα ξέρουν,
ίσως κάτω απʼ τον ήλιο…
μα τη νύχτα τα πράγματα αλλάζουν.

Στις 2 Ιουλίου συμπληρώθηκαν 30 χρόνια από το θάνατο του Άρη Αλεξάνδρου

CD- Βιβλίο (Protasis) με ποίηση του Άρη Αλεξάνδρου μελοποιημένη από τον Μιχάλη Λουκοβίκα, υπό τον τίτλο «Το χρυσάφι τʼ ουρανού». Ερμηνευτές Η Ελένη Τσαλιγοπούλου,ο Ανδρέας Καρακότας και ο συνθέτης. Συνοδεύουν 35 μουσικοί, με επικεφαλής τούς Ross Daly, Μάνο Αχαλινωτόπουλο και Κυριάκο Γκουβέντα, και με τη συνεργασία τού Γιώργου Ανδρέου

(Δείγμα από Αποσπάσματα ποιημάτων που μελοποιήθηκαν)

Το χαμόγελό μου
Εδώ που έχω καταφύγει
σωριάζονται μια-μια οι εποχές
βαριές σαν πέτρες.
Ορθός στη μέση της ζωής
τίποτα δε ζυγιάζω.
Ξέρξης κι Αθήνα δεν υπάρχουν πια.
Προδότης είμαι για τη Σπάρτη για τους είλωτες είμαι σπαρτιάτης.
Με το σπαθί χαράζω
στα στεγνωμένα χείλη
το χαμογελό μου.

EIΣAΓΩΓH

Τον Αύγουστο του 1800 δημοσιεύεται στο περιοδικό Athenaum –όργανο της φιλοσοφικής και λογοτεχνικής έκφρασης του πρώιμου γερμανικού ρομαντισμού, που εξέδιδαν στην Ιένα, από το 1798 ως το 1800, οι αδελφοί Φρίντριχ και Αουγκούστ Βίλχελμ Σλέγκελ– η αναθεωρημένη εκδοχή των Ύμνων στη Νύχτα του Νοβάλις, ψευδώνυμο του Γκέοργκ Φρίντριχ Φίλιπ Βαρώνου φον Χάρντενμπεργκ. Ήταν ένα από τα λίγα έργα του που είδαν το φως της δημοσιότητας κατά τη διάρκεια της σύντομης ζωής του. Είχε προηγηθεί ένα χειρόγραφο σχεδίασμα (τέλη 1799-αρχές 1800) διαρθρωμένο σε στίχους. Το δεύτερο σχεδίασμα, το οποίο ο ποιητής σκόπευε να τιτλοφορήσει Η Νύχτα, ανακύπτει λίγο αργότερα: τέλη Ιανουαρίου-αρχές Φεβρουαρίου 1800. Γραμμένο στο μεγαλύτερο μέρος του σε έρρυθμη πρόζα, επιλέγεται από τον Νοβάλις ως η οριστική μορφή της σύνθεσης. Πρόκειται για έναν συγκερασμό λογοτεχνικών τρόπων, ειδών και φιλοσοφίας, που εκφράζει το όραμα ενός υψηλού, οικουμενικού έργου, καίριου ζητούμενου στην καλλιτεχνική δημιουργία των πρώιμων Γερμανών ρομαντικών.
Η βαθύτατη οδύνη που δοκίμασε ο Νοβάλις από τον πρόωρο θάνατο της αγαπημένης του, Σοφί φον Κυν, συνιστά τον προφανή αυτοβιογραφικό πυρήνα του συνθέματος. Όσο για τον πνευματικό πυρήνα, οι επιρροές από τον υποκειμενικό ιδεαλισμό του Γιόχαν Γκότλιμπ Φίχτε είναι προφανείς. Σύμφωνα με τον Φίχτε, το Εγώ (το υποκείμενο, η εμπειρική συνείδηση) παράγει το Μη-Εγώ (το αντικείμενο, την απόλυτη συνείδηση). Ως εκ τούτου, η παράσταση του φυσικού κόσμου ανάγεται σε κατʼ εξοχήν δημιούργημα του πνεύματος, και η σχέση του πραγματικού με το πεπερασμένο σʼ εκείνη τη νοσταλγία που παίρνει τη μορφή του έρωτα για το Αιώνιο. Ωστόσο, στους Ύμνους στη Νύχτα, ο Νοβάλις δεν θα εφαρμόσει απλώς τις παραπάνω φιλοσοφικές απόψεις, αλλά θα τις αναθεωρήσει και θα τις διευρύνει κριτικά. Αρχικά, η λυρική φωνή του ποιητικού υποκειμένου αναλαμβάνει να αρθρώσει την έγχρονη συνείδηση του άχρονου. Μέχρι τον 5ο Ύμνο, έχουμε να κάνουμε με μιαν ανασκοπηση της ιστορικής και θρησκευτικής εξέλιξης της ανθρωπότητας από τους αρχαίους χρόνους ως την εποχή της συγγραφής του ποιήματος.

Άδοξη περιπέτεια

Κύμα ερώτων σε επιλήσμων πάθη
και χρόνομετρητής η πληγιασμένη σου ρομφαία
άδηλε τοκετέ
που αφαιμάξεις περιπετειών σταλίζουν
τη διάρκειά σου,
και γερασμένα λόγια
στη γρανιτένια πνοή σου
δάκρυα υπεροχής φέρουν.
Το άριστο κράτα αυτόχειρα ποιητή
σε πλημμύρες αβύσσων
και σε χασμώδεις επετειακούς θρήνους
λησμονημένης φαυλότητας.
Η ομορφιά συντροφεύει την εξάντληση του ηττημένου στρατιώτη
και η ελεγεία του πόνου σε δοξάζει
αχθοφόρε των άδολων αιώνων.

Ούτε θρήνος, ούτε λυγμός,
Μόνο ένας ήλιος στη διαπασών

Κʼ είχες το βλέμμα σου στραμμένο στʼ άπειρο.

(ακούστε τη φωνή του Μίλτου Σαχτούρη εδώ)

Αφιέρωμα στον Μίλτο Σαχτούρη (επιμέλεια Ζωή Σαμαρά)
Γράφουν οι: Αγάθη Μαρκάτη, Ζωή Σαμαρά, Νένα Κοκκινάκη, Αφροδίτη Σιβετίδου, Καλλιόπη Εξάρχου, Παναγιώτα Καρκάνη, Χρήστος Νίκου, Πολυτίμη Μακροπούλου, Πηγή Κουτσογιαννοπούλου, Σοφία Φελοπούλου, Μαργαρίτης Σαμαράς, Μαρία Μακροπούλου, Ανδρονίκη Γωγοπούλου, Ελένη Μερκενίδου, Δημήτρης Λαμπρέλης, Χ.Δ. Γουνελάς, Εύα Μυλωνά, Αντώνης Κέπετζης, Γιώργος Χρονάς, Θέμης Λιβεριάδης, Ντίνος Σ. Κουμπάτης, Γιώργος Πετρόπουλος, Δημ. Ι. Καραμβάλης, Στάθης Τσαγκαρουσιάνος, Γιάννης Γκούμας.

Για τα «Ημερολόγια» της Λένας Πλάτωνος – Ερρίκος Σοφράς
Απόσπασμα από πεζοτράγουδο για τον ΛΟΡΕΝΣ ΦΕΡΛΙΝΓΚΕΤΤΙ – Αμυ Μις – Σιλβερίδη
Για τον Loren Driscoll – Βασίλης Κοντόπουλος
Εδώ Βερολίνο – Βασίλης Κοντόπουλος
Σχόλιο πεζογραφίας Νο 5 (Στη Ρούλα Κακλαμανάκη) – Χρήστος Χρυσόπουλος
Τώρα, καθώς αποχωρούσες – ποιήματα – Βασίλης Ζηλάκος