Το κόλπο

Κατακαλόκαιρο, μπερδεύοντας τον καιρό
τρίβοντας τα χέρια μας πάνω στις εξατμίσεις
των αυτοκινήτων τάχα για να ζεσταθούμε

Λιοσίων

Για το πού πάτησαν τα πόδια σου
δεν προλαβαίνω να αναρωτηθώ.
Ο δρόμος μόνο ξέρει την αλήθεια.
Κι ο δρόμος δεν μιλάει.

Ο άγνωστος συγγενής

όμως τα κορμιά τους
αναδίδουν τόση ζέστα
Ε.Χ. Γονατάς

Μετά τη βόλτα και τον καφέ
κατηφορίζουμε.
Μας περιμένει μια γωνιά
αλλά είναι Κυριακή:
ο θάνατος συγυρίζει
κι απλώνει ρίζες σαν ευκάληπτος

Χωρίς θαύματα

Ό,τι ο δυνατός αέρας είναι για τα δέντρα
είναι για εμάς ο φόβος,
μας σπρώχνει να ριζώσουμε.
Τέτοια λέμε μέσα στο πηγάδι.
Απάνω βολεύουν τις πληγές όπως-όπως
και ζούνε μια ήσυχη ζωή
χωρίς θαύματα

ΤΟΥ ΕΡΩΤΑ ΚΑΙ ΤΟΥ ΠΑΘΟΥΣ

Παλιά Ισπανικά τραγούδια του Frederico Garcia Lorca μελοποιημένα από τον Νίκο Μαμαγκάκη

Μετάφραση: Αγαθή Δημητρούκα

Τραγουδούν: Τάσης Χριστογιαννόπουλος και Ναταλί Ρασούλη

Τα 13 τραγούδια από τη συλλογή του Federico Garcia Lorca θεώρησα σωστό να τα επανεκδόσω για δύο λόγους. Πρώτον γιατί με παρότρυναν ορισμένες καινουριες ενορχηστρωτικές ιδέες. Δεύτερον γιατί ο μεγάλος τραγουδιστής Τάσης Χριστογιαννόπουλος, εξέφρασε την επιθυμία να τα τραγουδήσει στα ελληνικά και στα ισπανικά.

Το δικό μου τίτλο “ΤΟΥ ΕΡΩΤΑ ΚΑΙ ΤΟΥ ΠΑΘΟΥΣ” τον βάζω σαν υπότιτλο και τον θεωρώ ότι είναι απόλυτα δικαιωμένος και μόνο που υπάρχει ισπανικός λόγος και τ’ όνομα Lorca, κι ας που ‘πε η μεταφράστρια πως στα τραγούδια αυτά δεν υπάρχει ούτε έρωτας, ούτε πάθος. Εγώ όμως πιστεύω ό,τι δεν πρέπει να μεταφράζουν τραγούδια που δεν έχουν έρωτα και πάθος, και εν πάσει περιπτώση, για μένα όπου υπάρχει το όνομα Lorca, υπάρχουν πλουσιοπάροχα και τα δύο…(Νίκος Μαμαγκάκης)

IΩΣHΦINA

Kι εσύ όμως με προδίδεις τώρα_
Με την προσωρινή σου νίκη.
Μολονότι, όταν έσκυψες για πρώτη φορά πάνω από τον καθρέφτη μου
Είδες το ματωμένο Βατερλό να σε κοιτάζει.
Εγώ ήμουν όλοι τους, ο
Αληθινός σου θρίαμβος.
Αλαζονικέ, μικρέ μου Ναπολέοντα…
Κάποτε ο καθένας μένει με ό,τι στʼ αλήθεια του ανήκει:
Μια άκομψη κορμοστασιά και
Μπόλικη ιστορία για τα αυριανά σχολιαρόπαιδα
Ή, αν η ομορφιά έρχεται από μέσα,
Ουδείς δε νοιάζεται γιʼ αυτό.
Tώρα εκεί τα σκουλήκια πληθαίνουν.
Tέρας σιχαμερό, επιτέλους!
Δεν είσαι Προφήτης. Είσαι τέρας.
Μέσα σε πράσινη ρεντιγκότα.
Η ματαιοδοξία μου άλλαζε μάσκα,
την απληστία σου, τι κρίμα, την τυλίξανε σε σάβανο.
Πάψε να ονομάζεις μοίρα το καθετί που με πληγώνει.
Πόσο εύκολα μαντέψανε της τυχοδιώκτισσας το χέρι,
Ενώ του άγριου χεριού σου την παλάμη
την πυκνογραμμένη,
Κανείς δεν μπόρεσε σωστά να τη διαβάσει.
Πρόσεξε Βοναπάρτη!
Εγώ ξαναγεννήθηκα.
[Όλο το παρελθόν το κράτησες για σένα, αλλά το μέλλον είμαι εγώ]

Στα κατάλοιπα της Όλγας Κομνηνού-Κακριδή βρέθηκαν, προσεκτικά φυλαγμένα, μερικά από τα γράμματα που της είχε στείλει ο φίλος και συμφοιτητής της Ιωάννης Συκουτρής, όταν το 1922-1924 δίδασκε ως φιλόλογος καθηγητής στο Ιεροδιδασκαλείο της Λάρνακας, στην Κύπρο. Ο Ιωάννης Συκουτρής και η Όλγα Κομνηνού είχαν αποφοιτήσει από ονομαστά σχολεία της Σμύρνης και από το 1919 ως το 1922 σπούδαζαν μαζί στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, όπου τους έδενε στενή φιλία με τους άλλους «Σμυρνιούς» και με πολλούς ακόμα συμφοιτητές τους ? ιδιαίτερα με τον Ιωάννη Θ. Κακριδή. Στα γράμματά του ο Συκουτρής εκφράζει την πίκρα του ξενιτεμού και τον καημό για τη χαμένη του πατρίδα. Νοσταλγεί τη φοιτητική παρέα της Φιλοσοφικής Σχολής στην Αθήνα. Καταγράφει τις εντυπώσεις του από το νησί, τις χαρές και τις λύπες της εκεί διαμονής του. Μιλάει για τα προβλήματα που τον βασανίζουν, για τις πιεστικές οικονομικές υποχρεώσεις του απέναντι στην ορφανεμένη οικογένειά του. Εκφράζει τον πόθο του να ξεφύγει από ένα περιβάλλον στο οποίο ασφυκτιά, για να αφοσιωθεί απερίσπαστος στη φιλολογία. Οι περιγραφές των καθημερινών του δραστηριοτήτων μαρτυρούν την ακάματη εργατικότητά του, που τα χρόνια της παραμονής του στην Κύπρο ξεπέρασε κάθε προηγούμενο. Τα γράμματα ρίχνουν φως σε μιαν όχι πολύ γνωστή περίοδο της ζωής ενός σημαντικού επιστήμονα και ανθρώπου, που η πνευματική πορεία του και η τραγική του μοίρα δικαιολογημένα προκάλεσαν και προκαλούν ενδιαφέρον.

Χρονολογία Εκδοσης: 2008
Σελίδες: 229

Ιωάννης Συκουτρής: 1901-1937 (έργο του Β. Ανδρεόπουλου), πηγή www.enet.gr

Λόρκα

Άκου τι λεν τα δάση
στήσε αυτί λιώσε χιόνι
τις τελευταίες νύχτες το φθινόπωρο
δακρύζουν ήλεκτρο τα πεύκα
δε φταίω εγώ
κάπου ανεβάσανε Γκαρθία κι ένα ασημένιο ποτάμι
κάπου τη ρεματιά με τις πληγές
δε φταίω εγώ που τρέμει τόξο το γεφύρι
που λούζεται νάρδους ο Γουαδαλκιβίρ
πέφτουν τα πουλιά στου φλάουτου το φύσημα
περνάει το ασημένιο ποτάμι το αρχαίο νερό η φωτιά
στων δέντρων τη σιωπή
το σείσιμο του θάμνου
τρέχει να πνιγεί και πουθενά το πρώτο βήμα
για ένα παρακάτω είπαν
τον χρέωσαν ολόκληρον τα τελωνεία των φθορών
Ψεύματα
Κι έδειξε χαρτιά σφραγίδες φύλλα
καταθέσεις αστρονομικά ποσά ελευθερία
κι ύστερα τις διπλές βροχές και την αδιαθεσία των
άστρων
πίσω στα αγάλματα τα πετρωμένα δάκρυα
σε μέγεθος μερόνυχτου
άστρο μου άστρο μου για δε μʼ αγγίζεις πια
χέρια μου φράξτε τη μεσολάβηση του σύννεφου
και σεις βουνά με τον κομμένο ορίζοντα
με ένα βλέμμα σάς ρίχνω καταγής
ό,τι και ώρα να ʼναι κραυγή ό,τι ζωή ακορντεόν
τα τιμαλφή συλλέγω των υφάλων να ʼχει η αγάπη
μου
να τραγουδά τα θαύματα σε όστρακο ανοιχτό.

Εδώ ακούμε αποσπάσματα από το σιντί του Κώστα Μπραβάκη