Eυγνωμοσύνη

Ένας χρόνος που αυτή την εποχή ήμουν στη Ρώμη.
Είχα τη Ρώμη και την ευτυχία.
Τη μια γευόμουνα ελεύθερα, την άλλη
στα κρυφά, το κακό μάτι να ξορκίσω
Μα όλα
με ήθελαν μακάριο όλες τις ώρες.
Κι ενός δημιουργού Θεού η σκέψη μου ήταν.

Το Μιλάνο κάτω απ’ το χιόνι είναι πιο θλιβερό,
ίσως πιο όμορφο. Πολλά πέρασα,
που μέσα μου ακόμη ζουν,
σ’ αυτήν την ανθρώπινη κι οδυνηρή πολιτεία
Καταφεύγω στη θαλπωρή της κουζίνας’ ένας συγγενής
που ξαναβρίσκω και χάνω, σηκώνει τα μάτια
και τη φωνή απ’ τα δύσκολα τετράδια
Βλέπει τα λευκά λουλούδια’ βλέπει τη μάνα του,
σκυμμένη με τις ασχολίες της. Και λέει
στρέφοντας το φαιδρό του πρόσωπο σε κείνη: “Mητερούλα,
σαν ξεμυτήσεις θα σε φιλήσει το χιόνι”.

Κι η καρδιά δέχεται εκείνο το φιλί.

Οι Νίκος Μαστοράκης, Μανόλης Λιαπάκης και Κώστας Πανταζής (ερασιτέχνες μουσικοί) μελοποίησαν 12 ποιήματα – κείμενα του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη για τις ανάγκες της θεατρικής διασκευής του έργου «Φόνισσα» που παρουσιάστηκε το 2003 από τη θεατρική ομάδα του δήμου Ιεράπετρας. Τα 12 αυτά τραγούδια κυκλοφορούν σε ένα cd με τίτλο «Το σκοτεινό τρυγόνι» με τη συμμετοχή γνωστών τραγουδιστών. Σε 3 από αυτά συμμετέχει ο Σωκράτης Μάλαμας, σε 2 ο Ψαραντώνης, σε 2 η Νίκη Τσαΐρέλη και από ένα η Λιζέτα Καλημέρη, η Μαρία Κώττη (τραγουδίστρια των Χαΐνηδων), η Νίκη Ξυλούρη,ο Χαρίλαος Παπαδάκης και ο Μανόλης Λιαπάκης.
Η μουσική έχει παιχτεί από φυσικά όργανα και έχει πολλά στοιχεία της παραδοσιακής και κρητικής μουσικής αλλά και της έντεχνης μουσικής.
Όταν η διευθύντρια του Μουσείου Παπαδιαμάντη στη Σκιάθο, Αθηνά Παπαγεωργίου, πληροφορήθηκε το εγχείρημα άξιων δημιουργών να προσεγγίσουν το έργο του Παπαδιαμάντη μέσω μιας άλλης τέχνης, της μουσικής, ανταποκρίθηκε στην προσπάθεια αυτή και έγραψε τα παρακάτω:

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ

Ιούλιος 2003 – Πλακιάς, στα νότια ακρογιάλια της Κρήτης
ΟΔΗΓΙΕΣ ΠΡΟΣ ΝΑΥΤΙΛΛΟΜΕΝΟΥΣ Α΄ (1994)

Παιδί μου, η μάνα έλεγε, αν θέλεις
να μη βρεθείς στο κέντρο της θυέλλης,

αν -πάλι λέω- θέλεις να μην μπλέξεις,
σταμάτα πια να παίζεις με τις λέξεις!

Φωνήεντα και σύμφωνα, η αλφαβήτα,
προετοιμάζουν τη δικιά σου ήττα.

Γι΄ αυτό σʼ το λέω και πίστεψέ με ότι,
όποιος μεθά σʼ αυτό το γλεντοκόπι,

τα λογικά του χαλαρά, κομματιασμένα,
είτε στα ύψη λούζονται ή στον πυθμένα.

Γιατί οι πιο γλυκές κι αθώες λέξεις
είναι υποχθόνιες θεές, με λάγνες έξεις!

Σταμάτα τα παιχνίδια σου να παίζεις,
μήπως βρεθείς στο μέσον της τραπέζης,

απάνω σου γιατροί και ανατόμοι,
σ΄ ένα λινό κατάλευκο σεντόνι.

Μη φτιάχνεις λαβυρίνθους στη βιβλιοθήκη,
μήτε δεκάρα να κυλάει προς το νοίκι…

Όλοι παιδί μου, δες, τρέχουν στο χρήμα×
εσύ δεν έκανες ούτε το πρώτο βήμα!

Καλήν εσπέραν αφεντάδες

Καλήν εσπέραν αφεντάδες, καλώς ορίσατε κυράδες.
Μέλισσες μάζεψαν τη γύρη, την φέρανε στο πανηγύρι.
Οι μέλισσες ζυμώνουν μέλι, ήλιε μου φάε και μην σε μέλει.
Τα φίδια φέραν το φαρμάκι, τα παλικάρια το μεράκι.
Το μπρούσκο βράζει στο βαρέλι, ήλιε μου πιές και μη σε μέλει.
Με όσα κι αν πω κι ό,τι κι αν δείτε, να μη μου παραξενευτείτε.
Όσα χωράνε στην αλήθεια, δεν τα βαστάν τα παραμύθια.

Κελαϊδάνε οι γαϊδάροι και γκαρίζουν τα πουλιά.
Βγάζει κρίνους η τσουκνίδα, σκόρδα η τριανταφυλλιά.
Η πορτοκαλιά κρεμμύδια και καρπούζια η μηλιά.

Θέλω να σ’ έχω και να μ’ έχεις, τα μυστικά μου να κατέχεις.
Τα μάτια σου είναι ο ουρανός μου και το τραγούδι σου ο καημός μου.
Γαλάζια θάλασσα η ποδιά σου, άστρα στολίζουν τα μαλλιά σου.
Ο Αυγερινός σαν πρωτοφέξει, ο ήλιος θά ‘ρθει να σε κλέψει.
Θά ‘χει βιολιά για να χορέψεις και δώρα για να σε πλανέψει.

Βόσκουν βάρκες στο λιβάδι, χορταριάζει ο ουρανός.
Βγαίνει ο ήλιος απ’ τη δύση, κακκαρίζει ο Αυγερινός
και τ’ αυγά κλωσάει ο λύκος, πού ‘καμε ο πετεινός.
Άγιε μου Γιώργη καβαλάρη έβγα ψηλά στο κεφαλάρι,
βάλε και την αρματωσιά σου, καβάλα στ’ άλογο και βιάσου.
Το δράκο χτύπα να σκοτώσεις, την κοπελιά να ‘λευτερώσεις.
Η κοπελιά είναι δική σου κι είναι γλυκιά σαν το ψωμί σου
και δρσερή σαν το κρασί σου, η κοπελιά είναι δική σου.

Α. Η Ζωή Κολυμπά Σαν Φάλαινα Ανύποπτη Πριν Τη Σφαγή [Υάκινθος, 1987]

Η ΠΟΙΗΣΗ ΕΙΝΑΙ ΜΠΟΥΓΑΔΑ ΑΠΛΩΜΕΝΗ ΣΤΗΝ ΑΥΛΗ ΤΟΥ ΠΑΡΑΔΕΙΣΟΥ.
Οι ποιητές κοιμούνται σαν πουλιά
μέσα στην αίσια γαλήνη των δασών.
Το χιόνι απλώνει τα μαλλιά του
στα ξύλινα μάτια τους
η βροχή μουλιάζει την καρδιά τους
κι ο ήλιος στεγνώνει τις σκέψεις τους
στα ξέφωτα.
Αργούτσικα το απόγευμα
ένας γαλάζιος παππούλης
μαζεύει στίχους διπλώνοντάς τους
σαν κατάλευκα σεντόνια.
*
Η ΖΩΗ ΚΟΛΥΜΠΑ ΣΑΝ ΦΑΛΑΙΝΑ ΑΝΥΠΟΠΤΗ ΠΡΙΝ ΤΗ ΣΦΑΓΗ.
Η αγάπη τρέφει τη ζωή,
ο θάνατος πορεύει την αγάπη.
Σέρνουν οι πόθοι την τυφλή
καρδιά τους σʼ ένα τόπο τυφλό,
πληθαίνοντας τους ίσκιους του χρόνου,
τσιρίζοντας μια γλώσσα θερισμένη
απʼ την αλύπητη ταχύτητα του πάθους.
Πάνω, σκοτάδι μουγκό:
η σάρκα του κήτους, θολή
και πιο πάνω, ψηλά: η γαλήνη
να λιάζεται σαν γάτα γκαστρωμένη
στα σκαλιά του Παραδείσου.