Με αφορμή τα 100 χρόνια από τη γέννηση του Μανόλη Αναγνωστάκη οι εκδόσεις Μετρονόμος κυκλοφορούν έναν συλλογικό τόμο αφιερωμένο στο μελοποιημένο έργο του μείζονος ποιητή της πρώτης μεταπολεμικής γενιάς, σε επιμέλεια των Σπύρου Αραβανή, Ηρακλή Οικονόμου και Θανάση Συλιβού.

Δημήτρης Παπαδημητρίου, «Ο ποιητής του αήττητου προσωπικού ονείρου»

Η πρώτη μου επαφή με την ποίηση του Μανόλη Αναγνωστάκη ήταν καταλυτική. Παιδί ακόμα ξεφύλλιζα την μονότομη ανθολογία του πάτερα (Ηρακλή) Αποστολίδη κι εκεί έπεσα στο «Σκάκι». Ένα ποίημα που με αποσβόλωσε. Καταρχήν η «εικόνα» του! Που με πήγαινε σε κάτι αντισυμβατικό, μοντέρνο. Όχι τραγούδι σαν να λέμε. Δεύτερο ο διαρκής και συνεπής συμβολισμός. Και τρίτο κατέγραφε κάτι που αισθανόμουν πως στον τόσο ιδιότυπο και ερμητικό κόσμο του σκακιού η συμβολική αυτή ιδέα ζούσε πάντα μέσα του, την είχα κι εγώ σχεδόν φευγαλέα συλλάβει και πριν ακόμη γίνει συγκεκριμένη, πριν ξεγλιστρήσει πάλι πίσω στο σκοτεινό βυθό της κινεζικής άγνωστης θάλασσας.

Τον είχα ακουστά τον Αναγνωστάκη από τους δυο φιλότεχνους και εμβριθείς γονείς μου. Μεγάλος βαθύς και ειλικρινής. Ρεαλιστής και ονειρικός ταυτόχρονα. Πως αλλιώς; Η γενιά της ήττας. Της Ήττας; Ποιας Ήττας; Σκεφτόμουν εγώ ο δούλος της τέχνης. Στην πέννα του η ήττα γινότανε πάλι μια Νίκη και Δόξα και Θρίαμβος σε μιαν πολύ ανώτερη σφαίρα. Ο ποιητής της ανυπότακτης ποίησης. Του αήττητου προσωπικού ονείρου.

Στοχασμός με αλήθεια. Μεγέθη αληθινά, πιστευτά και βιωμένα. Βάθος του νου, τιμιότητα και ήθος, όπως ταίριαζε στον ιδανικό, ιδεατό αριστερό μιας εποχής αλλιώτικης.

Έγραψα το «Σκάκι» κι ευτυχώς δεν άκουσα δυο τρεις εξωκαλλιτεχνικούς φίλους που με απέτρεψαν να το βάλω στη τηλεοπτική σειρά, ως «κουλτουριάρικο». Ήθελα να μπει και στους τίτλους. Κι οι τέσσερις βασικοί συντελεστές στο μοντάζ ήμασταν 50-50 με το «Χρώμα δεν αλλάζουνε τα μάτια». Ήθελα το ποίημα αυτό να χαράξει τη σκέψη, την καρδιά και το ήθος όλων των νέων ακροατών. Να γίνει ο όρκος μιας νέας γενιάς καλών πολιτών, με κόκκινες γραμμές στον μοιραίο και συντόμως επικείμενο συμβιβασμό Να φρουρεί το δικαίωμα στο όνειρο. […]